{"id":3320,"date":"2025-06-02T03:33:38","date_gmt":"2025-06-02T03:33:38","guid":{"rendered":"https:\/\/diznr.com\/?p=3320"},"modified":"2025-06-02T03:33:38","modified_gmt":"2025-06-02T03:33:38","slug":"day-01part-06-operating-system-in-hindi-system-call-and-its-application-of-an-operating-system","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/day-01part-06-operating-system-in-hindi-system-call-and-its-application-of-an-operating-system\/","title":{"rendered":"Day 01Part 06-Operating System in Hindi &#8211; System call and it&#8217;s application of an Operating system."},"content":{"rendered":"<p>Day 01Part 06-Operating System in Hindi &#8211; System call and it&#8217;s application of an Operating system.[fvplayer id=&#8221;351&#8243;]<\/p>\n<h3 data-start=\"0\" data-end=\"97\"><strong data-start=\"3\" data-end=\"95\">\u00a0\u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e: \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0914\u0930 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 (System Call &amp; Its Applications in OS)<\/strong><\/h3>\n<h3 data-start=\"99\" data-end=\"136\"><strong data-start=\"103\" data-end=\"134\">\u00a0\u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"137\" data-end=\"332\">\u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (Operating System &#8211; OS) \u090f\u0915 <strong data-start=\"183\" data-end=\"204\">\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0938\u0949\u092b\u093c\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930<\/strong> \u0939\u0948 \u091c\u094b <strong data-start=\"211\" data-end=\"238\">\u0939\u093e\u0930\u094d\u0921\u0935\u0947\u092f\u0930 \u0914\u0930 \u0938\u0949\u092b\u093c\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930<\/strong> \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0907\u0902\u091f\u0930\u092b\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 <strong data-start=\"273\" data-end=\"293\">\u092f\u0942\u091c\u0930 \u0914\u0930 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930<\/strong> \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0915\u092e\u094d\u092f\u0941\u0928\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0915\u094b \u0906\u0938\u093e\u0928 \u092c\u0928\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"339\" data-end=\"385\"><strong data-start=\"342\" data-end=\"383\">\u00a0\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 (System Call) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"386\" data-end=\"721\"><strong data-start=\"389\" data-end=\"403\">\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932<\/strong> \u0935\u0947 <strong data-start=\"407\" data-end=\"429\">\u092b\u0902\u0915\u094d\u0936\u0902\u0938 \u092f\u093e \u0907\u0902\u091f\u0930\u092b\u0947\u0938<\/strong> \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0928\u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 <strong data-start=\"452\" data-end=\"481\">\u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u094d\u0938 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938\u0947\u091c\u093c<\/strong> \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0938\u0947 \u0938\u0947\u0935\u093e\u090f\u0902 \u0932\u0947\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<br data-start=\"529\" data-end=\"532\" \/>\u00a0\u091c\u092c \u0915\u094b\u0908 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0939\u093e\u0930\u094d\u0921\u0935\u0947\u092f\u0930 \u092f\u093e \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0930\u093f\u0938\u094b\u0930\u094d\u0938\u0947\u0938 (\u091c\u0948\u0938\u0947 \u092b\u093c\u093e\u0907\u0932 \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938, \u092e\u0947\u092e\u094b\u0930\u0940 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f, \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0902\u091f\u094d\u0930\u094b\u0932) \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u092e\u0939\u0938\u0942\u0938 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0924\u094b \u0935\u0939 <strong data-start=\"670\" data-end=\"684\">\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932<\/strong> \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 OS \u0938\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0930\u094b\u0927 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"723\" data-end=\"770\"><strong data-start=\"727\" data-end=\"768\">\u00a0\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0915\u0940 \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e (Definition)<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"771\" data-end=\"903\"><em data-start=\"774\" data-end=\"901\">&#8220;\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u0947\u092c\u0932 \u0907\u0902\u091f\u0930\u092b\u0947\u0938 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b \u090f\u0915 \u092f\u0942\u091c\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0915\u094b \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0940 \u0938\u0947\u0935\u093e\u0913\u0902 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0905\u0928\u0941\u092e\u0924\u093f \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964&#8221;<\/em><\/p>\n<p data-start=\"905\" data-end=\"993\"><strong data-start=\"908\" data-end=\"927\">\u0938\u0930\u0932 \u0936\u092c\u094d\u0926\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902:<\/strong> \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094b \u0915\u092e\u093e\u0902\u0921 \u092d\u0947\u091c\u0928\u0947 \u0915\u093e <strong data-start=\"973\" data-end=\"982\">\u092c\u094d\u0930\u093f\u091c<\/strong> \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"1000\" data-end=\"1056\"><strong data-start=\"1003\" data-end=\"1054\">\u00a0\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 (Types of System Calls)<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1057\" data-end=\"1119\">\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0915\u094b <strong data-start=\"1071\" data-end=\"1098\">\u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 5 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u094b\u0902<\/strong> \u092e\u0947\u0902 \u092c\u093e\u0902\u091f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948:<\/p>\n<table data-start=\"1121\" data-end=\"1638\">\n<thead data-start=\"1121\" data-end=\"1170\">\n<tr data-start=\"1121\" data-end=\"1170\">\n<th data-start=\"1121\" data-end=\"1129\"><strong data-start=\"1123\" data-end=\"1128\">#<\/strong><\/th>\n<th data-start=\"1129\" data-end=\"1156\"><strong data-start=\"1131\" data-end=\"1155\">\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930<\/strong><\/th>\n<th data-start=\"1156\" data-end=\"1170\"><strong data-start=\"1158\" data-end=\"1168\">\u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923<\/strong><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody data-start=\"1214\" data-end=\"1638\">\n<tr data-start=\"1214\" data-end=\"1292\">\n<td>1\ufe0f\u20e3<\/td>\n<td><strong data-start=\"1222\" data-end=\"1241\">Process Control<\/strong> (\u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0902\u091f\u094d\u0930\u094b\u0932)<\/td>\n<td><code data-start=\"1262\" data-end=\"1270\">fork()<\/code>, <code data-start=\"1272\" data-end=\"1280\">exit()<\/code>, <code data-start=\"1282\" data-end=\"1290\">wait()<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1293\" data-end=\"1382\">\n<td>2\ufe0f\u20e3<\/td>\n<td><strong data-start=\"1301\" data-end=\"1320\">File Management<\/strong> (\u092b\u093e\u0907\u0932 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f)<\/td>\n<td><code data-start=\"1340\" data-end=\"1348\">open()<\/code>, <code data-start=\"1350\" data-end=\"1358\">read()<\/code>, <code data-start=\"1360\" data-end=\"1369\">write()<\/code>, <code data-start=\"1371\" data-end=\"1380\">close()<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1383\" data-end=\"1466\">\n<td>3\ufe0f\u20e3<\/td>\n<td><strong data-start=\"1391\" data-end=\"1412\">Device Management<\/strong> (\u0921\u093f\u0935\u093e\u0907\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f)<\/td>\n<td><code data-start=\"1434\" data-end=\"1443\">ioctl()<\/code>, <code data-start=\"1445\" data-end=\"1453\">read()<\/code>, <code data-start=\"1455\" data-end=\"1464\">write()<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1467\" data-end=\"1563\">\n<td>4\ufe0f\u20e3<\/td>\n<td><strong data-start=\"1475\" data-end=\"1502\">Information Maintenance<\/strong> (\u0907\u0928\u094d\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u0947\u0936\u0928 \u092e\u0947\u0902\u091f\u0947\u0928\u0947\u0902\u0938)<\/td>\n<td><code data-start=\"1529\" data-end=\"1539\">getpid()<\/code>, <code data-start=\"1541\" data-end=\"1550\">alarm()<\/code>, <code data-start=\"1552\" data-end=\"1561\">sleep()<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1564\" data-end=\"1638\">\n<td>5\ufe0f\u20e3<\/td>\n<td><strong data-start=\"1572\" data-end=\"1589\">Communication<\/strong> (\u0915\u092e\u094d\u092f\u0941\u0928\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928)<\/td>\n<td><code data-start=\"1606\" data-end=\"1614\">pipe()<\/code>, <code data-start=\"1616\" data-end=\"1626\">shmget()<\/code>, <code data-start=\"1628\" data-end=\"1636\">mmap()<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3 data-start=\"1645\" data-end=\"1716\"><strong data-start=\"1648\" data-end=\"1714\">\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 (Applications of System Call in OS)<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1718\" data-end=\"1761\">1\ufe0f\u20e3 <strong data-start=\"1722\" data-end=\"1759\">\u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0902\u091f\u094d\u0930\u094b\u0932 (Process Control)<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"1765\" data-end=\"1994\">\n<li data-start=\"1765\" data-end=\"1843\">\u090f\u0915 \u0928\u092f\u093e <strong data-start=\"1774\" data-end=\"1819\">\u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 (Process) \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0909\u0938\u0947 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0915\u0930\u0928\u0947<\/strong> \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li data-start=\"1847\" data-end=\"1909\"><code data-start=\"1849\" data-end=\"1857\">fork()<\/code>, <code data-start=\"1859\" data-end=\"1867\">exec()<\/code>, <code data-start=\"1869\" data-end=\"1877\">exit()<\/code> \u0906\u0926\u093f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0906\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<li data-start=\"1913\" data-end=\"1994\"><strong data-start=\"1915\" data-end=\"1927\">Example:<\/strong> \u092e\u0932\u094d\u091f\u0940\u091f\u093e\u0938\u094d\u0915\u093f\u0902\u0917 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0908 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0915\u094b \u090f\u0915 \u0938\u093e\u0925 \u0930\u0928 \u0915\u0930\u093e\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1996\" data-end=\"2038\">2\ufe0f\u20e3 <strong data-start=\"2000\" data-end=\"2036\">\u092b\u093e\u0907\u0932 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f (File Management)<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"2042\" data-end=\"2314\">\n<li data-start=\"2042\" data-end=\"2126\">\u092b\u093e\u0907\u0932 \u0915\u094b <strong data-start=\"2052\" data-end=\"2083\">\u0913\u092a\u0928, \u0915\u094d\u0932\u094b\u091c\u093c, \u092a\u0922\u093c\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0932\u093f\u0916\u0928\u0947<\/strong> \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li data-start=\"2130\" data-end=\"2213\"><code data-start=\"2132\" data-end=\"2140\">open()<\/code>, <code data-start=\"2142\" data-end=\"2150\">read()<\/code>, <code data-start=\"2152\" data-end=\"2161\">write()<\/code>, <code data-start=\"2163\" data-end=\"2172\">close()<\/code> \u0906\u0926\u093f \u092b\u093e\u0907\u0932 \u0938\u0947 \u091c\u0941\u0921\u093c\u0940 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<li data-start=\"2217\" data-end=\"2314\"><strong data-start=\"2219\" data-end=\"2231\">Example:<\/strong> \u091c\u092c \u0906\u092a \u0915\u094b\u0908 \u091f\u0947\u0915\u094d\u0938\u094d\u091f \u092b\u093c\u093e\u0907\u0932 \u0913\u092a\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u094b <strong data-start=\"2273\" data-end=\"2283\">open()<\/strong> \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2316\" data-end=\"2362\">3\ufe0f\u20e3 <strong data-start=\"2320\" data-end=\"2360\">\u0921\u093f\u0935\u093e\u0907\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f (Device Management)<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"2366\" data-end=\"2659\">\n<li data-start=\"2366\" data-end=\"2449\">\u0939\u093e\u0930\u094d\u0921\u0935\u0947\u092f\u0930 \u0921\u093f\u0935\u093e\u0907\u0938\u0947\u091c\u093c \u091c\u0948\u0938\u0947 <strong data-start=\"2393\" data-end=\"2419\">\u0915\u0940\u092c\u094b\u0930\u094d\u0921, \u092e\u093e\u0909\u0938, \u092a\u094d\u0930\u093f\u0902\u091f\u0930<\/strong> \u0906\u0926\u093f \u0915\u094b \u0915\u0902\u091f\u094d\u0930\u094b\u0932 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f\u0964<\/li>\n<li data-start=\"2453\" data-end=\"2555\"><code data-start=\"2455\" data-end=\"2464\">ioctl()<\/code>, <code data-start=\"2466\" data-end=\"2474\">read()<\/code>, <code data-start=\"2476\" data-end=\"2485\">write()<\/code> \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0921\u093f\u0935\u093e\u0907\u0938 \u0921\u094d\u0930\u093e\u0907\u0935\u0930 \u0938\u0947 \u0915\u092e\u094d\u092f\u0941\u0928\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u093f\u090f \u091c\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<li data-start=\"2559\" data-end=\"2659\"><strong data-start=\"2561\" data-end=\"2573\">Example:<\/strong> \u091c\u092c \u0906\u092a \u090f\u0915 \u092b\u093e\u0907\u0932 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u093f\u0902\u091f \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u094b <code data-start=\"2611\" data-end=\"2620\">write()<\/code> \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u092a\u094d\u0930\u093f\u0902\u091f\u0930 \u0915\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e \u092d\u0947\u091c\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2661\" data-end=\"2718\">4\ufe0f\u20e3 <strong data-start=\"2665\" data-end=\"2716\">\u0907\u0928\u094d\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u0947\u0936\u0928 \u092e\u0947\u0902\u091f\u0947\u0928\u0947\u0902\u0938 (Information Maintenance)<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"2722\" data-end=\"2971\">\n<li data-start=\"2722\" data-end=\"2779\">\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0938\u0947 <strong data-start=\"2734\" data-end=\"2756\">\u0921\u0947\u091f\u093e \u0914\u0930 \u0907\u0928\u092b\u093e\u0930\u094d\u092e\u0947\u0936\u0928<\/strong> \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f\u0964<\/li>\n<li data-start=\"2783\" data-end=\"2847\"><code data-start=\"2785\" data-end=\"2795\">getpid()<\/code>, <code data-start=\"2797\" data-end=\"2806\">alarm()<\/code>, <code data-start=\"2808\" data-end=\"2817\">sleep()<\/code> \u0906\u0926\u093f \u0907\u0938 \u0915\u0948\u091f\u0947\u0917\u0930\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<li data-start=\"2851\" data-end=\"2971\"><strong data-start=\"2853\" data-end=\"2865\">Example:<\/strong> \u0915\u094b\u0908 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0905\u092a\u0928\u0947 <strong data-start=\"2885\" data-end=\"2907\">\u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0906\u0908\u0921\u0940 (PID)<\/strong> \u0915\u094b \u091a\u0947\u0915 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f <code data-start=\"2927\" data-end=\"2937\">getpid()<\/code> \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2973\" data-end=\"3010\">5\ufe0f\u20e3 <strong data-start=\"2977\" data-end=\"3008\">\u0915\u092e\u094d\u092f\u0941\u0928\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 (Communication)<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"3014\" data-end=\"3279\">\n<li data-start=\"3014\" data-end=\"3065\">\u0926\u094b \u092f\u093e \u0905\u0927\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0921\u0947\u091f\u093e \u091f\u094d\u0930\u093e\u0902\u0938\u092b\u0930 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f\u0964<\/li>\n<li data-start=\"3069\" data-end=\"3133\"><code data-start=\"3071\" data-end=\"3079\">pipe()<\/code>, <code data-start=\"3081\" data-end=\"3091\">shmget()<\/code>, <code data-start=\"3093\" data-end=\"3101\">mmap()<\/code> \u0906\u0926\u093f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0906\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<li data-start=\"3137\" data-end=\"3279\"><strong data-start=\"3139\" data-end=\"3151\">Example:<\/strong> \u091a\u0948\u091f \u090f\u092a\u094d\u0932\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u092c \u0926\u094b \u092f\u0942\u091c\u093c\u0930\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0921\u0947\u091f\u093e \u091f\u094d\u0930\u093e\u0902\u0938\u092b\u0930 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0924\u092c <strong data-start=\"3217\" data-end=\"3254\">IPC (Inter Process Communication)<\/strong> \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"3286\" data-end=\"3319\"><strong data-start=\"3289\" data-end=\"3317\">\u00a0\u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u0930\u094d\u0937 (Conclusion)<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"3320\" data-end=\"3652\"><strong data-start=\"3322\" data-end=\"3336\">\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932<\/strong> \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u093e \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b \u092f\u0942\u091c\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0915\u094b OS \u0938\u0947 \u0915\u092e\u094d\u092f\u0941\u0928\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<br data-start=\"3438\" data-end=\"3441\" \/>\u00a0\u0907\u0938\u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 <strong data-start=\"3458\" data-end=\"3514\">\u092b\u093e\u0907\u0932, \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938, \u092e\u0947\u092e\u094b\u0930\u0940, \u0921\u093f\u0935\u093e\u0907\u0938 \u0914\u0930 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0915\u092e\u094d\u092f\u0941\u0928\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928<\/strong> \u0915\u094b \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<br data-start=\"3541\" data-end=\"3544\" \/>\u00a0\u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u092c\u093f\u0928\u093e <strong data-start=\"3587\" data-end=\"3649\">\u0938\u0949\u092b\u093c\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930 \u0914\u0930 \u0939\u093e\u0930\u094d\u0921\u0935\u0947\u092f\u0930 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0907\u0902\u091f\u0930\u0948\u0915\u094d\u0936\u0928 \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e<\/strong>\u0964<\/p>\n<p data-start=\"3654\" data-end=\"3720\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">\u00a0<strong data-start=\"3657\" data-end=\"3720\" data-is-last-node=\"\">\u0915\u094d\u092f\u093e \u0906\u092a \u0914\u0930 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u092f\u093e \u0915\u094b\u0921 \u0921\u0947\u092e\u094b\u0902\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0947\u0936\u0928 \u091a\u093e\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902? \u092c\u0924\u093e\u0907\u090f!<\/strong><\/p>\n<h3 data-start=\"3654\" data-end=\"3720\"><a href=\"https:\/\/www.gpsanghi.ac.in\/downloads\/files\/n6512b9003af80.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Day 01Part 06-Operating System in Hindi &#8211; System call and it&#8217;s application of an Operating system.<\/a><\/h3>\n<h3 class=\"LC20lb MBeuO DKV0Md\"><a href=\"https:\/\/www.england.nhs.uk\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/HTM_02-01_Part_A.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Medical gases Health Technical Memorandum 02-01<\/a><\/h3>\n<p>\u092c\u093f\u0932\u0915\u0941\u0932! \u0928\u0940\u091a\u0947 \u0926\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948 <strong>Operating System \u2013 Day 01, Part 06<\/strong> \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0938\u0930\u0932 \u0914\u0930 \u0938\u094d\u092a\u0937\u094d\u091f \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u0928\u094b\u091f\u094d\u0938 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0930\u0923, \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 <strong>System Call<\/strong> \u0914\u0930 \u0909\u0938\u0915\u0947 <strong>Application<\/strong> \u0915\u094b \u0938\u092e\u091d\u093e\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948:<\/p>\n<hr \/>\n<h2>\ud83d\udda5\ufe0f <strong>Operating System in Hindi \u2013 Day 01, Part 06<\/strong><\/h2>\n<h3>\ud83d\udd39 <strong>System Call \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h3>\n<p>\ud83d\udc49 <strong>System Call<\/strong> \u090f\u0915 \u0910\u0938\u093e <strong>interface<\/strong> \u0939\u0948, \u091c\u094b <strong>User<\/strong> \u0914\u0930 <strong>Operating System<\/strong> \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a <strong>\u0938\u0902\u091a\u093e\u0930 (communication)<\/strong> \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p>\u091c\u092c \u0915\u094b\u0908 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e (\u092f\u093e \u092f\u0942\u091c\u093c\u0930) \u0915\u093f\u0938\u0940 OS-level \u0938\u0947\u0935\u093e (\u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915\u093f \u092b\u093e\u0907\u0932 \u0916\u094b\u0932\u0928\u093e, \u0921\u0947\u091f\u093e \u092a\u0922\u093c\u0928\u093e \u092f\u093e \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0928\u093e) \u0915\u0940 \u092e\u093e\u0902\u0917 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0924\u094b \u0935\u0939 \u0938\u0940\u0927\u0947 OS \u0938\u0947 \u092c\u093e\u0924 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0930\u0924\u093e \u2014 \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u090f\u0915 <strong>system call<\/strong> \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<hr \/>\n<h3>\ud83e\udde0 <strong>\u0938\u0930\u0932 \u092d\u093e\u0937\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u091d\u0947\u0902:<\/strong><\/h3>\n<blockquote><p>\u091c\u092c \u0915\u094b\u0908 \u092f\u0942\u091c\u093c\u0930 \u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0938\u0947 \u0915\u0941\u091b \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0935\u093e\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u0948\u0938\u0947 \u092b\u093c\u093e\u0907\u0932 \u0938\u0947\u0935 \u0915\u0930\u0928\u093e \u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u093f\u0902\u091f\u0930 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u093f\u0902\u091f \u0928\u093f\u0915\u093e\u0932\u0928\u093e, \u0924\u094b \u0935\u094b <strong>System Call<\/strong> \u0915\u0947 \u091c\u093c\u0930\u093f\u090f OS \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092a\u0930\u094d\u0915 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p><\/blockquote>\n<hr \/>\n<h3>\ud83d\udd27 <strong>System Call \u0915\u0947 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923:<\/strong><\/h3>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>\u0915\u094d\u0930.<\/th>\n<th>\u0915\u093e\u0930\u094d\u092f<\/th>\n<th>\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>1.<\/td>\n<td>\u092b\u093c\u093e\u0907\u0932 \u0916\u094b\u0932\u0928\u093e (Open File)<\/td>\n<td><code>open()<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2.<\/td>\n<td>\u092b\u093c\u093e\u0907\u0932 \u092a\u0922\u093c\u0928\u093e (Read File)<\/td>\n<td><code>read()<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>3.<\/td>\n<td>\u092b\u093c\u093e\u0907\u0932 \u0932\u093f\u0916\u0928\u093e (Write File)<\/td>\n<td><code>write()<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>4.<\/td>\n<td>\u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u091a\u0932\u093e\u0928\u093e (Execute)<\/td>\n<td><code>exec()<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>5.<\/td>\n<td>\u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0938\u092e\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e (Exit)<\/td>\n<td><code>exit()<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<hr \/>\n<h3>\ud83d\udcbc <strong>System Call \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 (Types of System Calls):<\/strong><\/h3>\n<ol>\n<li><strong>Process Control<\/strong> \u2013 \u091c\u0948\u0938\u0947 <code>fork()<\/code>, <code>exit()<\/code>, <code>wait()<\/code><\/li>\n<li><strong>File Management<\/strong> \u2013 \u091c\u0948\u0938\u0947 <code>open()<\/code>, <code>read()<\/code>, <code>write()<\/code>, <code>close()<\/code><\/li>\n<li><strong>Device Management<\/strong> \u2013 \u091c\u0948\u0938\u0947 <code>ioctl()<\/code>, <code>read()<\/code>, <code>write()<\/code><\/li>\n<li><strong>Information Maintenance<\/strong> \u2013 \u091c\u0948\u0938\u0947 <code>getpid()<\/code>, <code>alarm()<\/code>, <code>sleep()<\/code><\/li>\n<li><strong>Communication<\/strong> \u2013 \u091c\u0948\u0938\u0947 <code>pipe()<\/code>, <code>shmget()<\/code>, <code>send()<\/code>, <code>recv()<\/code><\/li>\n<\/ol>\n<hr \/>\n<h3>\ud83d\udcf2 <strong>System Call \u0915\u0947 Application \/ \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917:<\/strong><\/h3>\n<p>\u2705 <strong>1. Resource Access:<\/strong><br \/>\n\u092f\u0942\u091c\u093c\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e CPU, Memory, Files \u0906\u0926\u093f \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0938\u0902\u0938\u093e\u0927\u0928\u094b\u0902 \u0915\u094b \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f system call \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p>\u2705 <strong>2. Process Management:<\/strong><br \/>\n\u0928\u092f\u093e process \u092c\u0928\u093e\u0928\u093e, \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u0915\u094b \u0916\u0924\u094d\u092e \u0915\u0930\u0928\u093e, \u092f\u093e schedule \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964<\/p>\n<p>\u2705 <strong>3. Device Control:<\/strong><br \/>\n\u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915\u093f Keyboard, Mouse, \u092f\u093e Printer \u0915\u094b Access \u0915\u0930\u0928\u093e\u0964<\/p>\n<p>\u2705 <strong>4. File Handling:<\/strong><br \/>\n\u0915\u094b\u0908 \u092b\u093c\u093e\u0907\u0932 \u092c\u0928\u093e\u0928\u093e, \u092a\u0922\u093c\u0928\u093e, \u0932\u093f\u0916\u0928\u093e, \u092f\u093e \u0939\u091f\u093e\u0928\u093e\u0964<\/p>\n<p>\u2705 <strong>5. Networking:<\/strong><br \/>\n\u0921\u0947\u091f\u093e \u092d\u0947\u091c\u0928\u093e \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e (e.g., web communication)\u0964<\/p>\n<hr \/>\n<h3>\ud83d\udcd8 <strong>\u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u0930\u094d\u0937 (Conclusion):<\/strong><\/h3>\n<blockquote><p><strong>System Call<\/strong> \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0914\u0930 \u092f\u0942\u091c\u093c\u0930 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u090f\u0915 <strong>\u092e\u0927\u094d\u092f\u092e (bridge)<\/strong> \u0915\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b \u0939\u093e\u0930\u094d\u0921\u0935\u0947\u092f\u0930 \u0915\u094b <strong>\u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0914\u0930 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u093f\u0924 \u0922\u0902\u0917 \u0938\u0947<\/strong> \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0938\u0941\u0935\u093f\u0927\u093e \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p><\/blockquote>\n<hr \/>\n<p>\u0905\u0917\u0930 \u0906\u092a \u091a\u093e\u0939\u0947\u0902, \u0924\u094b \u092e\u0948\u0902 \u0907\u0938\u0915\u093e <strong>PDF \u0928\u094b\u091f\u094d\u0938<\/strong>, <strong>PowerPoint \u0938\u094d\u0932\u093e\u0907\u0921<\/strong>, \u092f\u093e <strong>\u0935\u0940\u0921\u093f\u092f\u094b \u0938\u094d\u0915\u094d\u0930\u093f\u092a\u094d\u091f<\/strong> \u092d\u0940 \u092c\u0928\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0942\u0901\u0964 \u092c\u0924\u093e\u090f\u0902 \u0915\u0948\u0938\u0947 \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f?<\/p>\n<h3><a href=\"https:\/\/gpbarkot.org.in\/download\/file\/is6YKVawXx.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Day 01Part 06-Operating System in Hindi &#8211; System call and it&#8217;s application of an Operating system.<\/a><\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Day 01Part 06-Operating System in Hindi &#8211; System call and it&#8217;s application of an Operating system.[fvplayer id=&#8221;351&#8243;] \u00a0\u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e: \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932 \u0914\u0930 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 (System Call &amp; Its Applications in OS) \u00a0\u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948? \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (Operating System &#8211; OS) \u090f\u0915 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0938\u0949\u092b\u093c\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0939\u093e\u0930\u094d\u0921\u0935\u0947\u092f\u0930 \u0914\u0930 \u0938\u0949\u092b\u093c\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0907\u0902\u091f\u0930\u092b\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":66,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"class_list":["post-3320","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-operating-system"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3320","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/users\/66"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3320"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3320\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3320"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3320"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}