{"id":3219,"date":"2025-06-07T06:55:01","date_gmt":"2025-06-07T06:55:01","guid":{"rendered":"https:\/\/diznr.com\/?p=3219"},"modified":"2025-06-07T06:55:01","modified_gmt":"2025-06-07T06:55:01","slug":"day-03part-01-operating-system-for-gate-an-introduction-to-process-synchronization-hindi-in","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/day-03part-01-operating-system-for-gate-an-introduction-to-process-synchronization-hindi-in\/","title":{"rendered":"Day 03Part 01- Operating System for Gate &#8211; An Introduction to Process Synchronization in Hindi"},"content":{"rendered":"<p>Day 03Part 01- Operating System for Gate &#8211; An Introduction to Process Synchronization in Hindi<\/p>\n<p>[fvplayer id=&#8221;304&#8243;]<\/p>\n<p data-start=\"0\" data-end=\"221\">\u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0938\u093f\u0902\u0915\u094d\u0930\u094b\u0928\u093e\u0907\u091c\u093c\u0947\u0936\u0928 \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u093e \u090f\u0915 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u092a\u0939\u0932\u0942 \u0939\u0948, \u091c\u094b \u090f\u0915 \u0938\u093e\u0925 \u091a\u0932 \u0930\u0939\u0947 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0938\u092e\u0928\u094d\u0935\u092f \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0924\u093e\u0915\u093f \u0935\u0947 \u0938\u093e\u091d\u093e \u0938\u0902\u0938\u093e\u0927\u0928\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u0939\u0940 \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947 \u0938\u0947 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0947\u0902\u0964 \u092f\u0939 GATE \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u090f\u0915 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0935\u093f\u0937\u092f \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p data-start=\"223\" data-end=\"244\"><strong data-start=\"223\" data-end=\"244\">\u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0905\u0935\u0927\u093e\u0930\u0923\u093e\u090f\u0901:<\/strong><\/p>\n<ol data-start=\"246\" data-end=\"764\">\n<li data-start=\"246\" data-end=\"401\">\n<p data-start=\"249\" data-end=\"401\"><strong data-start=\"249\" data-end=\"281\">\u0930\u0947\u0938 \u0915\u0902\u0921\u0940\u0936\u0928 (Race Condition):<\/strong> \u092f\u0939 \u0924\u092c \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u092c \u0926\u094b \u092f\u093e \u0905\u0927\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u090f\u0915 \u0938\u093e\u0925 \u0938\u093e\u091d\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0914\u0930 \u0938\u0902\u0936\u094b\u0927\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0905\u0928\u092a\u0947\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u092a\u0930\u093f\u0923\u093e\u092e \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"403\" data-end=\"599\">\n<p data-start=\"406\" data-end=\"599\"><strong data-start=\"406\" data-end=\"445\">\u0915\u094d\u0930\u093f\u091f\u093f\u0915\u0932 \u0938\u0947\u0915\u094d\u0936\u0928 (Critical Section):<\/strong> \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0915\u093e \u0935\u0939 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u093e \u091c\u0939\u093e\u0901 \u0938\u093e\u091d\u093e \u0938\u0902\u0938\u093e\u0927\u0928\u094b\u0902 \u0915\u093e \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u090f\u0915 \u0938\u092e\u092f \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0939\u0940 \u0915\u094d\u0930\u093f\u091f\u093f\u0915\u0932 \u0938\u0947\u0915\u094d\u0936\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0935\u0947\u0936 \u0915\u0930\u0947\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"601\" data-end=\"764\">\n<p data-start=\"604\" data-end=\"764\"><strong data-start=\"604\" data-end=\"648\">\u092e\u094d\u092f\u0942\u091a\u0941\u0905\u0932 \u090f\u0915\u094d\u0938\u0915\u094d\u0932\u0942\u091c\u093c\u0928 (Mutual Exclusion):<\/strong> \u092f\u0939 \u0938\u093f\u0926\u094d\u0927\u093e\u0902\u0924 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u090f\u0915 \u0938\u092e\u092f \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0915\u094d\u0930\u093f\u091f\u093f\u0915\u0932 \u0938\u0947\u0915\u094d\u0936\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0930\u0947\u0938 \u0915\u0902\u0921\u0940\u0936\u0928 \u0938\u0947 \u092c\u091a\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0947\u0964<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p data-start=\"766\" data-end=\"831\"><strong data-start=\"766\" data-end=\"831\">\u0905\u0927\u093f\u0915 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f, \u0906\u092a \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928\u0932\u093f\u0916\u093f\u0924 \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u0935\u0940\u0921\u093f\u092f\u094b \u0926\u0947\u0916 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902:<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"833\" data-end=\"953\">\n<li data-start=\"833\" data-end=\"877\">\n<p data-start=\"835\" data-end=\"877\"><strong data-start=\"835\" data-end=\"877\">\u0930\u0947\u0938 \u0915\u0902\u0921\u0940\u0936\u0928 \u0907\u0928 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0938\u093f\u0902\u0915\u094d\u0930\u094b\u0928\u093e\u0907\u091c\u093c\u0947\u0936\u0928:<\/strong><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"879\" data-end=\"928\">\n<p data-start=\"881\" data-end=\"928\"><strong data-start=\"881\" data-end=\"928\">\u0915\u094d\u0930\u093f\u091f\u093f\u0915\u0932 \u0938\u0947\u0915\u094d\u0936\u0928 \u0907\u0928 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0938\u093f\u0902\u0915\u094d\u0930\u094b\u0928\u093e\u0907\u091c\u093c\u0947\u0936\u0928:<\/strong><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"930\" data-end=\"953\">\n<p data-start=\"932\" data-end=\"953\"><strong data-start=\"932\" data-end=\"953\">\u092a\u0940\u091f\u0930\u0938\u0928 \u0915\u093e \u0938\u092e\u093e\u0927\u093e\u0928:<\/strong><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"955\" data-end=\"1087\">\u0907\u0928 \u0935\u0940\u0921\u093f\u092f\u094b \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0938\u093f\u0902\u0915\u094d\u0930\u094b\u0928\u093e\u0907\u091c\u093c\u0947\u0936\u0928 \u0915\u0940 \u0905\u0935\u0927\u093e\u0930\u0923\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0930 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u091d\u093e\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b GATE \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0940 \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0939\u093e\u092f\u0915 \u0939\u094b\u0902\u0917\u0947\u0964<\/p>\n<p class=\"\" data-start=\"0\" data-end=\"50\">Here is a simplified and effective explanation of:<\/p>\n<h1 class=\"\" data-start=\"52\" data-end=\"132\">\ud83d\udcd8 <strong data-start=\"57\" data-end=\"132\">Day 03 \u2013 Part 01: An Introduction to Process Synchronization (in Hindi)<\/strong><\/h1>\n<p class=\"\" data-start=\"133\" data-end=\"202\"><em data-start=\"133\" data-end=\"202\">Topic from Operating System for GATE, B.Tech, and competitive exams<\/em><\/p>\n<hr class=\"\" data-start=\"204\" data-end=\"207\" \/>\n<h2 class=\"\" data-start=\"209\" data-end=\"278\">\ud83d\udd0d <strong data-start=\"215\" data-end=\"278\">\u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0938\u092e\u0915\u093e\u0932\u093f\u0915\u0930\u0923 (Process Synchronization) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h2>\n<p class=\"\" data-start=\"280\" data-end=\"431\">\u091c\u092c \u090f\u0915 \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938\u0947\u091c\u093c (processes) \u090f\u0915 \u0938\u093e\u0925 <strong data-start=\"324\" data-end=\"360\">\u0938\u093e\u091d\u093e \u0938\u0902\u0938\u093e\u0927\u0928\u094b\u0902 (shared resources)<\/strong> \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u092c \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 <strong data-start=\"390\" data-end=\"405\">\u0938\u093f\u0902\u0915 (sync)<\/strong> \u0915\u0930\u0928\u093e \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0924\u093e\u0915\u093f:<\/p>\n<ul data-start=\"432\" data-end=\"543\">\n<li class=\"\" data-start=\"432\" data-end=\"468\">\n<p class=\"\" data-start=\"434\" data-end=\"468\">\u0921\u0947\u091f\u093e \u092d\u094d\u0930\u0937\u094d\u091f (data corruption) \u0928 \u0939\u094b<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"469\" data-end=\"510\">\n<p class=\"\" data-start=\"471\" data-end=\"510\">\u0915\u094b\u0908 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0905\u0927\u0942\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u092e\u0947\u0902 \u0928 \u0930\u0939 \u091c\u093e\u090f<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"511\" data-end=\"543\">\n<p class=\"\" data-start=\"513\" data-end=\"543\">\u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u0930\u094d\u0937 \u0938\u091f\u0940\u0915 \u0914\u0930 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0940\u092f \u0930\u0939\u0947<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr class=\"\" data-start=\"545\" data-end=\"548\" \/>\n<h2 class=\"\" data-start=\"550\" data-end=\"588\">\u2705 <strong data-start=\"555\" data-end=\"588\">\u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 (Example in Real Life)<\/strong><\/h2>\n<p class=\"\" data-start=\"590\" data-end=\"651\">\u092e\u093e\u0928 \u0932\u0940\u091c\u093f\u090f \u0926\u094b \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u092c\u0948\u0902\u0915 \u0905\u0915\u093e\u0909\u0902\u091f \u0938\u0947 \u092a\u0948\u0938\u093e \u0928\u093f\u0915\u093e\u0932 \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<ul data-start=\"653\" data-end=\"770\">\n<li class=\"\" data-start=\"653\" data-end=\"694\">\n<p class=\"\" data-start=\"655\" data-end=\"694\">\u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938\u0947\u091c\u093c \u20b91000 \u092c\u0948\u0932\u0947\u0902\u0938 \u0926\u0947\u0916\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"695\" data-end=\"719\">\n<p class=\"\" data-start=\"697\" data-end=\"719\">\u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u20b9500 \u0928\u093f\u0915\u093e\u0932\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"720\" data-end=\"770\">\n<p class=\"\" data-start=\"722\" data-end=\"770\">\u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0905\u0902\u0924\u093f\u092e \u092c\u0948\u0932\u0947\u0902\u0938 <strong data-start=\"741\" data-end=\"768\">\u20b9500 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u20b90 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948<\/strong> \u274c<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"\" data-start=\"772\" data-end=\"814\"><strong data-start=\"772\" data-end=\"814\">\u092f\u0939\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0930\u0947\u0938 (Data Race) \u0915\u0940 \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/strong><\/p>\n<hr class=\"\" data-start=\"816\" data-end=\"819\" \/>\n<h2 class=\"\" data-start=\"821\" data-end=\"855\">\ud83d\udea6 <strong data-start=\"827\" data-end=\"855\">Critical Section Problem<\/strong><\/h2>\n<p class=\"\" data-start=\"857\" data-end=\"920\">\u092f\u0939 \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e \u0909\u0928 \u0915\u094b\u0921 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u094b\u0902 (code sections) \u0915\u0940 \u0935\u091c\u0939 \u0938\u0947 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u091c\u094b:<\/p>\n<ul data-start=\"921\" data-end=\"1055\">\n<li class=\"\" data-start=\"921\" data-end=\"983\">\n<p class=\"\" data-start=\"923\" data-end=\"983\">\u0938\u093e\u091d\u093e \u0938\u0902\u0938\u093e\u0927\u0928\u094b\u0902 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 (\u091c\u0948\u0938\u0947 memory, files, variables)<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"984\" data-end=\"1055\">\n<p class=\"\" data-start=\"986\" data-end=\"1055\">\u0914\u0930 \u090f\u0915 \u0938\u0947 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0909\u0938 \u0915\u094b\u0921 \u0915\u094b <strong data-start=\"1022\" data-end=\"1038\">\u090f\u0915 \u0939\u0940 \u0938\u092e\u092f \u092a\u0930<\/strong> execute \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"1057\" data-end=\"1081\">\u270d\ufe0f Critical Section:<\/h3>\n<ul data-start=\"1082\" data-end=\"1128\">\n<li class=\"\" data-start=\"1082\" data-end=\"1128\">\n<p class=\"\" data-start=\"1084\" data-end=\"1128\">\u0935\u0939 \u0915\u094b\u0921 \u091c\u0939\u093e\u0902 shared resource \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"1130\" data-end=\"1142\">\ud83c\udfaf Goal:<\/h3>\n<ul data-start=\"1143\" data-end=\"1204\">\n<li class=\"\" data-start=\"1143\" data-end=\"1204\">\n<p class=\"\" data-start=\"1145\" data-end=\"1204\">\u090f\u0915 \u0938\u092e\u092f \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0947\u0935\u0932 <strong data-start=\"1161\" data-end=\"1204\">\u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0939\u0940 Critical Section \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b<\/strong><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr class=\"\" data-start=\"1206\" data-end=\"1209\" \/>\n<h2 class=\"\" data-start=\"1211\" data-end=\"1276\">\ud83d\udd10 <strong data-start=\"1217\" data-end=\"1276\">Synchronization \u0915\u0947 \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f (Goals of Synchronization):<\/strong><\/h2>\n<ol data-start=\"1278\" data-end=\"1544\">\n<li class=\"\" data-start=\"1278\" data-end=\"1380\">\n<p class=\"\" data-start=\"1281\" data-end=\"1318\"><strong data-start=\"1281\" data-end=\"1318\">Mutual Exclusion (\u0906\u092a\u0938\u0940 \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u093e\u0938\u0928):<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"1322\" data-end=\"1380\">\n<li class=\"\" data-start=\"1322\" data-end=\"1380\">\n<p class=\"\" data-start=\"1324\" data-end=\"1380\">\u0926\u094b \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e\u090f\u0902 \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u0938\u092e\u092f \u092e\u0947\u0902 critical section \u092e\u0947\u0902 \u0928 \u091c\u093e\u090f\u0902<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1382\" data-end=\"1453\">\n<p class=\"\" data-start=\"1385\" data-end=\"1407\"><strong data-start=\"1385\" data-end=\"1407\">Progress (\u092a\u094d\u0930\u0917\u0924\u093f):<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"1411\" data-end=\"1453\">\n<li class=\"\" data-start=\"1411\" data-end=\"1453\">\n<p class=\"\" data-start=\"1413\" data-end=\"1453\">\u0915\u094b\u0908 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0905\u0928\u093e\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092c\u094d\u0932\u0949\u0915 \u0928 \u0939\u094b<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1455\" data-end=\"1544\">\n<p class=\"\" data-start=\"1458\" data-end=\"1496\"><strong data-start=\"1458\" data-end=\"1496\">Bounded Waiting (\u0938\u0940\u092e\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0930\u0924\u0940\u0915\u094d\u0937\u093e):<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"1500\" data-end=\"1544\">\n<li class=\"\" data-start=\"1500\" data-end=\"1544\">\n<p class=\"\" data-start=\"1502\" data-end=\"1544\">\u0915\u093f\u0938\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u094b \u0939\u092e\u0947\u0936\u093e \u0907\u0902\u0924\u091c\u093e\u0930 \u0928 \u0915\u0930\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c\u0947<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n<hr class=\"\" data-start=\"1546\" data-end=\"1549\" \/>\n<h2 class=\"\" data-start=\"1551\" data-end=\"1597\">\ud83d\udee0\ufe0f <strong data-start=\"1558\" data-end=\"1597\">Techniques Used for Synchronization<\/strong><\/h2>\n<div class=\"_tableContainer_16hzy_1\">\n<div class=\"_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse\">\n<table class=\"w-fit min-w-(--thread-content-width)\" data-start=\"1599\" data-end=\"1948\">\n<thead data-start=\"1599\" data-end=\"1626\">\n<tr data-start=\"1599\" data-end=\"1626\">\n<th data-start=\"1599\" data-end=\"1611\" data-col-size=\"sm\">Technique<\/th>\n<th data-start=\"1611\" data-end=\"1626\" data-col-size=\"md\">Description<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody data-start=\"1654\" data-end=\"1948\">\n<tr data-start=\"1654\" data-end=\"1728\">\n<td data-start=\"1654\" data-end=\"1680\" data-col-size=\"sm\"><strong data-start=\"1656\" data-end=\"1679\">Locks (Lock\/Unlock)<\/strong><\/td>\n<td data-col-size=\"md\" data-start=\"1680\" data-end=\"1728\">Critical section \u092e\u0947\u0902 \u0918\u0941\u0938\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 lock \u0915\u0930\u0928\u093e<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1729\" data-end=\"1809\">\n<td data-start=\"1729\" data-end=\"1745\" data-col-size=\"sm\"><strong data-start=\"1731\" data-end=\"1744\">Semaphore<\/strong><\/td>\n<td data-col-size=\"md\" data-start=\"1745\" data-end=\"1809\">Integer variable \u091c\u093f\u0938\u0947 P() \u0914\u0930 V() \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0915\u0902\u091f\u094d\u0930\u094b\u0932 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1810\" data-end=\"1869\">\n<td data-start=\"1810\" data-end=\"1822\" data-col-size=\"sm\"><strong data-start=\"1812\" data-end=\"1821\">Mutex<\/strong><\/td>\n<td data-col-size=\"md\" data-start=\"1822\" data-end=\"1869\">Mutual exclusion \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f special binary lock<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1870\" data-end=\"1948\">\n<td data-start=\"1870\" data-end=\"1885\" data-col-size=\"sm\"><strong data-start=\"1872\" data-end=\"1884\">Monitors<\/strong><\/td>\n<td data-col-size=\"md\" data-start=\"1885\" data-end=\"1948\">High-level structure \u091c\u094b data \u0914\u0930 code \u0915\u094b encapsulate \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div class=\"sticky end-(--thread-content-margin) h-0 self-end select-none\">\n<div class=\"absolute end-0 flex items-end\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr class=\"\" data-start=\"1950\" data-end=\"1953\" \/>\n<h2 class=\"\" data-start=\"1955\" data-end=\"1985\">\ud83d\udccc GATE \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u092c\u093f\u0902\u0926\u0941:<\/h2>\n<ul data-start=\"1987\" data-end=\"2153\">\n<li class=\"\" data-start=\"1987\" data-end=\"2012\">\n<p class=\"\" data-start=\"1989\" data-end=\"2012\">Semaphore vs Mutex \u0905\u0902\u0924\u0930<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2013\" data-end=\"2088\">\n<p class=\"\" data-start=\"2015\" data-end=\"2088\">Critical section conditions (Mutual Exclusion, Progress, Bounded Waiting)<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2089\" data-end=\"2120\">\n<p class=\"\" data-start=\"2091\" data-end=\"2120\">Race condition \u0914\u0930 \u0907\u0938\u0915\u093e \u0938\u092e\u093e\u0927\u093e\u0928<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2121\" data-end=\"2153\">\n<p class=\"\" data-start=\"2123\" data-end=\"2153\">Entry \u0914\u0930 Exit section \u0915\u0940 logic<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr class=\"\" data-start=\"2155\" data-end=\"2158\" \/>\n<h2 class=\"\" data-start=\"2160\" data-end=\"2198\">\ud83e\udde0 \u0906\u0938\u093e\u0928 \u092d\u093e\u0937\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092f\u093e\u0926 \u0930\u0916\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0924\u0930\u0940\u0915\u093e:<\/h2>\n<p class=\"\" data-start=\"2200\" data-end=\"2307\">\ud83d\udd12 <strong data-start=\"2203\" data-end=\"2307\">Lock \u0915\u0930\u0915\u0947 Critical Section \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0913, \u0915\u093e\u092e \u0916\u0924\u094d\u092e \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0940 Unlock \u0915\u0930\u094b \u2014 \u0924\u093e\u0915\u093f \u092c\u093e\u0915\u0940 \u092d\u0940 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u092c\u093e\u0930\u0940 \u0938\u0947 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0947\u0902\u0964<\/strong><\/p>\n<hr class=\"\" data-start=\"2309\" data-end=\"2312\" \/>\n<h2 class=\"\" data-start=\"2314\" data-end=\"2330\">\ud83c\udfa5 Want More?<\/h2>\n<p class=\"\" data-start=\"2332\" data-end=\"2346\">I can provide:<\/p>\n<ul data-start=\"2347\" data-end=\"2473\">\n<li class=\"\" data-start=\"2347\" data-end=\"2375\">\n<p class=\"\" data-start=\"2349\" data-end=\"2375\">\ud83d\udcc4 A <strong data-start=\"2354\" data-end=\"2375\">PDF Notes Summary<\/strong><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2376\" data-end=\"2431\">\n<p class=\"\" data-start=\"2378\" data-end=\"2431\">\ud83c\udf9e\ufe0f A <strong data-start=\"2384\" data-end=\"2406\">Hindi video script<\/strong> or animation explanation<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2432\" data-end=\"2473\">\n<p class=\"\" data-start=\"2434\" data-end=\"2473\">\ud83d\udcbb Practice MCQs for GATE\/NET\/PSU exams<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"\" data-start=\"2475\" data-end=\"2510\">Just reply with what you want next!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Day 03Part 01- Operating System for Gate &#8211; An Introduction to Process Synchronization in Hindi [fvplayer id=&#8221;304&#8243;] \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0938\u093f\u0902\u0915\u094d\u0930\u094b\u0928\u093e\u0907\u091c\u093c\u0947\u0936\u0928 \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u093e \u090f\u0915 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u092a\u0939\u0932\u0942 \u0939\u0948, \u091c\u094b \u090f\u0915 \u0938\u093e\u0925 \u091a\u0932 \u0930\u0939\u0947 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0938\u092e\u0928\u094d\u0935\u092f \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0924\u093e\u0915\u093f \u0935\u0947 \u0938\u093e\u091d\u093e \u0938\u0902\u0938\u093e\u0927\u0928\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u0939\u0940 \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947 \u0938\u0947 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0947\u0902\u0964 \u092f\u0939 GATE \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u090f\u0915 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":66,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"class_list":["post-3219","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-operating-system"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3219","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/users\/66"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3219"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3219\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}