{"id":2768,"date":"2025-06-05T05:31:31","date_gmt":"2025-06-05T05:31:31","guid":{"rendered":"https:\/\/diznr.com\/?p=2768"},"modified":"2025-06-05T05:31:31","modified_gmt":"2025-06-05T05:31:31","slug":"c-programming-tutorial-in-hindi-basic-concept-programming-of","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/c-programming-tutorial-in-hindi-basic-concept-programming-of\/","title":{"rendered":"C programming Tutorial in Hindi &#8211; Basic concept of Programming"},"content":{"rendered":"<p>C programming Tutorial in Hindi &#8211; Basic concept of Programming<\/p>\n<p>[fvplayer id=&#8221;104&#8243;]<\/p>\n<h3 data-start=\"0\" data-end=\"78\"><strong data-start=\"2\" data-end=\"76\">C \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u091f\u094d\u092f\u0942\u091f\u094b\u0930\u093f\u092f\u0932 \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u2013 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0915\u0940 \u092e\u0942\u0932\u092d\u0942\u0924 \u0905\u0935\u0927\u093e\u0930\u0923\u093e\u090f\u0902<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"80\" data-end=\"246\">C \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u090f\u0915 \u0936\u0915\u094d\u0924\u093f\u0936\u093e\u0932\u0940 \u0914\u0930 \u0932\u094b\u0915\u092a\u094d\u0930\u093f\u092f \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u092d\u093e\u0937\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917, \u090f\u0902\u092c\u0947\u0921\u0947\u0921 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e, \u0917\u0947\u092e \u0921\u0947\u0935\u0932\u092a\u092e\u0947\u0902\u091f, \u0914\u0930 \u0915\u0908 \u0905\u0928\u094d\u092f \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"253\" data-end=\"286\"><strong data-start=\"256\" data-end=\"284\">1. \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"287\" data-end=\"456\">\u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0915\u093e \u0905\u0930\u094d\u0925 \u0939\u0948 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u0915\u094b \u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u0947\u0936 \u0926\u0947\u0928\u093e \u0924\u093e\u0915\u093f \u0935\u0939 \u0915\u094b\u0908 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0947\u0964 \u092f\u0947 \u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u0947\u0936 \u090f\u0915 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u092d\u093e\u0937\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0932\u093f\u0916\u0947 \u091c\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u093f\u0938\u0947 <strong data-start=\"416\" data-end=\"441\">\u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0932\u0948\u0902\u0917\u094d\u0935\u0947\u091c<\/strong> \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"463\" data-end=\"490\"><strong data-start=\"466\" data-end=\"488\">2. C \u092d\u093e\u0937\u093e \u0915\u093e \u092a\u0930\u093f\u091a\u092f<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"491\" data-end=\"679\"><strong data-start=\"491\" data-end=\"496\">C<\/strong> \u090f\u0915 <strong data-start=\"500\" data-end=\"557\">General-Purpose, Procedural, Structured, \u0914\u0930 Mid-Level<\/strong> \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u092d\u093e\u0937\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0947 <strong data-start=\"585\" data-end=\"603\">Dennis Ritchie<\/strong> \u0928\u0947 1972 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964 \u092f\u0939 \u0915\u0908 \u0906\u0927\u0941\u0928\u093f\u0915 \u092d\u093e\u0937\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0940 \u0906\u0927\u093e\u0930\u0936\u093f\u0932\u093e \u092e\u093e\u0928\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"681\" data-end=\"711\"><strong data-start=\"685\" data-end=\"709\">C \u092d\u093e\u0937\u093e \u0915\u0940 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e\u090f\u0901:<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"712\" data-end=\"1029\"><strong data-start=\"714\" data-end=\"729\">\u0938\u0930\u0932 \u0914\u0930 \u0924\u0947\u091c\u093c<\/strong>: C \u092d\u093e\u0937\u093e \u0938\u0930\u0932 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0909\u091a\u094d\u091a \u0917\u0924\u093f \u0938\u0947 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<br data-start=\"772\" data-end=\"775\" \/><strong data-start=\"777\" data-end=\"797\">\u092e\u0936\u0940\u0928 \u0907\u0902\u0921\u093f\u092a\u0947\u0902\u0921\u0947\u0902\u091f<\/strong>: C \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0915\u094b \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u093c\u0949\u0930\u094d\u092e \u092a\u0930 \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u091a\u0932\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<br data-start=\"863\" data-end=\"866\" \/><strong data-start=\"868\" data-end=\"888\">\u092e\u0947\u092e\u094b\u0930\u0940 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f<\/strong>: \u0921\u093e\u092f\u0928\u093e\u092e\u093f\u0915 \u092e\u0947\u092e\u094b\u0930\u0940 \u0905\u0932\u094b\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0939\u0948\u0964<br data-start=\"922\" data-end=\"925\" \/><strong data-start=\"927\" data-end=\"952\">\u092e\u0949\u0921\u094d\u092f\u0942\u0932\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917<\/strong>: \u092c\u0921\u093c\u0947 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0915\u094b \u091b\u094b\u091f\u0947-\u091b\u094b\u091f\u0947 \u092d\u093e\u0917\u094b\u0902 (\u092b\u0902\u0915\u094d\u0936\u0928\u094d\u0938) \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"1036\" data-end=\"1064\"><strong data-start=\"1039\" data-end=\"1062\">3. \u092a\u0939\u0932\u093e C \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1065\" data-end=\"1122\">\u0938\u092c\u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947, \u0939\u092e \u090f\u0915 <strong data-start=\"1082\" data-end=\"1101\">&#8220;Hello, World!&#8221;<\/strong> \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0932\u093f\u0916\u0947\u0902\u0917\u0947:<\/p>\n<div class=\"contain-inline-size rounded-md border-[0.5px] border-token-border-medium relative bg-token-sidebar-surface-primary\">\n<div class=\"overflow-y-auto p-4\" dir=\"ltr\">\n<p><code class=\"!whitespace-pre language-c\"><span class=\"hljs-meta\">#<span class=\"hljs-keyword\">include<\/span><\/span> <span class=\"hljs-string\">&lt;stdio.h&gt;<\/span>  <span class=\"hljs-comment\">\/\/ Standard Input Output header file<\/span><\/code><\/p>\n<p><span class=\"hljs-type\">int<\/span> <span class=\"hljs-title function_\">main<\/span><span class=\"hljs-params\">()<\/span> {<br \/>\n<span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Hello, World!\\n&#8221;<\/span>); <span class=\"hljs-comment\">\/\/ Output print \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f printf() \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917<\/span><br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">return<\/span> <span class=\"hljs-number\">0<\/span>;<br \/>\n}<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h3 data-start=\"1299\" data-end=\"1322\"><strong data-start=\"1303\" data-end=\"1320\">\u0915\u094b\u0921 \u0915\u093e \u0935\u093f\u0935\u0930\u0923:<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1323\" data-end=\"1674\"><code data-start=\"1326\" data-end=\"1346\">#include &lt;stdio.h&gt;<\/code> \u2192 \u092f\u0939 \u090f\u0915 \u0939\u0947\u0921\u0930 \u092b\u093e\u0907\u0932 \u0939\u0948 \u091c\u094b <strong data-start=\"1371\" data-end=\"1397\">input-output functions<\/strong> \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<br data-start=\"1420\" data-end=\"1423\" \/><code data-start=\"1426\" data-end=\"1434\">main()<\/code> \u2192 \u092f\u0939 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u092b\u093c\u0902\u0915\u094d\u0936\u0928 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0915\u0940 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<br data-start=\"1492\" data-end=\"1495\" \/><code data-start=\"1498\" data-end=\"1526\">printf(\"Hello, World!\\n\");<\/code> \u2192 \u092f\u0939 &#8220;Hello, World!&#8221; \u0915\u094b \u0938\u094d\u0915\u094d\u0930\u0940\u0928 \u092a\u0930 \u092a\u094d\u0930\u093f\u0902\u091f \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<br data-start=\"1577\" data-end=\"1580\" \/><code data-start=\"1583\" data-end=\"1594\">return 0;<\/code> \u2192 \u092f\u0939 \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094b \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0938\u092b\u0932\u0924\u093e\u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u0915 \u0938\u092e\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0939\u094b \u0917\u092f\u093e\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"1681\" data-end=\"1727\"><strong data-start=\"1684\" data-end=\"1725\">4. C \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0915\u0940 \u092e\u0942\u0932\u092d\u0942\u0924 \u0905\u0935\u0927\u093e\u0930\u0923\u093e\u090f\u0901<\/strong><\/h3>\n<h3 data-start=\"1729\" data-end=\"1762\"><strong data-start=\"1733\" data-end=\"1760\">(a) \u0935\u0947\u0930\u093f\u090f\u092c\u0932 (Variables)<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1763\" data-end=\"1854\">\u0935\u0947\u0930\u093f\u090f\u092c\u0932 \u090f\u0915 \u092e\u0947\u092e\u094b\u0930\u0940 \u0932\u094b\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0915\u093e \u0928\u093e\u092e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p data-start=\"1856\" data-end=\"1870\"><strong data-start=\"1856\" data-end=\"1868\">Example:<\/strong><\/p>\n<div class=\"contain-inline-size rounded-md border-[0.5px] border-token-border-medium relative bg-token-sidebar-surface-primary\">\n<div class=\"overflow-y-auto p-4\" dir=\"ltr\"><code class=\"!whitespace-pre language-c\"><span class=\"hljs-type\">int<\/span> age = <span class=\"hljs-number\">25<\/span>;<br \/>\n<span class=\"hljs-type\">float<\/span> price = <span class=\"hljs-number\">99.99<\/span>;<br \/>\n<span class=\"hljs-type\">char<\/span> grade = <span class=\"hljs-string\">'A'<\/span>;<br \/>\n<\/code><\/div>\n<\/div>\n<h3 data-start=\"1934\" data-end=\"1972\"><strong data-start=\"1938\" data-end=\"1970\">(b) \u0921\u0947\u091f\u093e \u091f\u093e\u0907\u092a\u094d\u0938 (Data Types)<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1973\" data-end=\"2023\">C \u092d\u093e\u0937\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u091f\u093e\u0907\u092a \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902:<\/p>\n<div class=\"overflow-x-auto contain-inline-size\">\n<table data-start=\"2024\" data-end=\"2269\">\n<thead data-start=\"2024\" data-end=\"2067\">\n<tr data-start=\"2024\" data-end=\"2067\">\n<th data-start=\"2024\" data-end=\"2040\"><strong data-start=\"2026\" data-end=\"2039\">\u0921\u0947\u091f\u093e \u091f\u093e\u0907\u092a<\/strong><\/th>\n<th data-start=\"2040\" data-end=\"2052\"><strong data-start=\"2042\" data-end=\"2051\">\u0938\u093e\u0907\u091c\u093c<\/strong><\/th>\n<th data-start=\"2052\" data-end=\"2067\"><strong data-start=\"2054\" data-end=\"2064\">\u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923<\/strong><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody data-start=\"2109\" data-end=\"2269\">\n<tr data-start=\"2109\" data-end=\"2148\">\n<td><code data-start=\"2111\" data-end=\"2116\">int<\/code><\/td>\n<td>4 \u092c\u093e\u0907\u091f<\/td>\n<td>10, 200, -5<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"2149\" data-end=\"2188\">\n<td><code data-start=\"2151\" data-end=\"2158\">float<\/code><\/td>\n<td>4 \u092c\u093e\u0907\u091f<\/td>\n<td>3.14, 2.5<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"2189\" data-end=\"2229\">\n<td><code data-start=\"2191\" data-end=\"2199\">double<\/code><\/td>\n<td>8 \u092c\u093e\u0907\u091f<\/td>\n<td>3.1415926535<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"2230\" data-end=\"2269\">\n<td><code data-start=\"2232\" data-end=\"2238\">char<\/code><\/td>\n<td>1 \u092c\u093e\u0907\u091f<\/td>\n<td>&#8216;A&#8217;, &#8216;B&#8217;<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<h3 data-start=\"2271\" data-end=\"2305\"><strong data-start=\"2275\" data-end=\"2303\">(c) \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u0930\u094d\u0938 (Operators)<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"2306\" data-end=\"2350\">C \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u0930\u094d\u0938 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902:<\/p>\n<ul data-start=\"2351\" data-end=\"2626\">\n<li data-start=\"2351\" data-end=\"2404\"><strong data-start=\"2353\" data-end=\"2378\">Arithmetic Operators:<\/strong> <code data-start=\"2379\" data-end=\"2382\">+<\/code>, <code data-start=\"2384\" data-end=\"2387\">-<\/code>, <code data-start=\"2389\" data-end=\"2392\">*<\/code>, <code data-start=\"2394\" data-end=\"2397\">\/<\/code>, <code data-start=\"2399\" data-end=\"2402\">%<\/code><\/li>\n<li data-start=\"2405\" data-end=\"2467\"><strong data-start=\"2407\" data-end=\"2432\">Relational Operators:<\/strong> <code data-start=\"2433\" data-end=\"2437\">==<\/code>, <code data-start=\"2439\" data-end=\"2443\">!=<\/code>, <code data-start=\"2445\" data-end=\"2448\">&gt;<\/code>, <code data-start=\"2450\" data-end=\"2453\">&lt;<\/code>, <code data-start=\"2455\" data-end=\"2459\">&gt;=<\/code>, <code data-start=\"2461\" data-end=\"2465\">&lt;=<\/code><\/li>\n<li data-start=\"2468\" data-end=\"2510\"><strong data-start=\"2470\" data-end=\"2492\">Logical Operators:<\/strong> <code data-start=\"2493\" data-end=\"2497\">&amp;&amp;<\/code>, <code data-start=\"2499\" data-end=\"2503\">||<\/code>, <code data-start=\"2505\" data-end=\"2508\">!<\/code><\/li>\n<li data-start=\"2511\" data-end=\"2568\"><strong data-start=\"2513\" data-end=\"2538\">Assignment Operators:<\/strong> <code data-start=\"2539\" data-end=\"2542\">=<\/code>, <code data-start=\"2544\" data-end=\"2548\">+=<\/code>, <code data-start=\"2550\" data-end=\"2554\">-=<\/code>, <code data-start=\"2556\" data-end=\"2560\">*=<\/code>, <code data-start=\"2562\" data-end=\"2566\">\/=<\/code><\/li>\n<li data-start=\"2569\" data-end=\"2626\"><strong data-start=\"2571\" data-end=\"2593\">Bitwise Operators:<\/strong> <code data-start=\"2594\" data-end=\"2597\">&amp;<\/code>, <code data-start=\"2599\" data-end=\"2602\">|<\/code>, <code data-start=\"2604\" data-end=\"2607\">^<\/code>, <code data-start=\"2609\" data-end=\"2612\">~<\/code>, <code data-start=\"2614\" data-end=\"2618\">&lt;&lt;<\/code>, <code data-start=\"2620\" data-end=\"2624\">&gt;&gt;<\/code><\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2628\" data-end=\"2642\"><strong data-start=\"2628\" data-end=\"2640\">Example:<\/strong><\/p>\n<div class=\"contain-inline-size rounded-md border-[0.5px] border-token-border-medium relative bg-token-sidebar-surface-primary\">\n<div class=\"overflow-y-auto p-4\" dir=\"ltr\"><code class=\"!whitespace-pre language-c\"><span class=\"hljs-type\">int<\/span> a = <span class=\"hljs-number\">10<\/span>, b = <span class=\"hljs-number\">5<\/span>;<br \/>\n<span class=\"hljs-type\">int<\/span> sum = a + b;  <span class=\"hljs-comment\">\/\/ sum = 15<\/span><br \/>\n<\/code><\/div>\n<\/div>\n<h3 data-start=\"2707\" data-end=\"2765\"><strong data-start=\"2710\" data-end=\"2763\">5. C \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e (Structure of C Program)<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"2766\" data-end=\"2827\">C \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928\u0932\u093f\u0916\u093f\u0924 \u092d\u093e\u0917\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0901\u091f\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948:<\/p>\n<ol data-start=\"2828\" data-end=\"3026\">\n<li data-start=\"2828\" data-end=\"2882\"><strong data-start=\"2831\" data-end=\"2857\">Preprocessor Directive<\/strong> (<code data-start=\"2859\" data-end=\"2879\">#include &lt;stdio.h&gt;<\/code>)<\/li>\n<li data-start=\"2883\" data-end=\"2920\"><strong data-start=\"2886\" data-end=\"2903\">Main Function<\/strong> (<code data-start=\"2905\" data-end=\"2917\">int main()<\/code>)<\/li>\n<li data-start=\"2921\" data-end=\"2950\"><strong data-start=\"2924\" data-end=\"2948\">Variable Declaration<\/strong><\/li>\n<li data-start=\"2951\" data-end=\"2986\"><strong data-start=\"2954\" data-end=\"2984\">Statements and Expressions<\/strong><\/li>\n<li data-start=\"2987\" data-end=\"3026\"><strong data-start=\"2990\" data-end=\"3024\">Return Statement (<code data-start=\"3010\" data-end=\"3021\">return 0;<\/code>)<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<h3 data-start=\"3033\" data-end=\"3082\"><strong data-start=\"3036\" data-end=\"3080\">6. \u0907\u0928\u092a\u0941\u091f \u0914\u0930 \u0906\u0909\u091f\u092a\u0941\u091f (Input &amp; Output in C)<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"3083\" data-end=\"3184\">C \u092e\u0947\u0902 \u0939\u092e <code data-start=\"3092\" data-end=\"3101\">scanf()<\/code> \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0907\u0928\u092a\u0941\u091f \u0932\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0914\u0930 <code data-start=\"3134\" data-end=\"3144\">printf()<\/code> \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0906\u0909\u091f\u092a\u0941\u091f \u092a\u094d\u0930\u093f\u0902\u091f \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<p data-start=\"3186\" data-end=\"3200\"><strong data-start=\"3186\" data-end=\"3198\">Example:<\/strong><\/p>\n<div class=\"contain-inline-size rounded-md border-[0.5px] border-token-border-medium relative bg-token-sidebar-surface-primary\">\n<div class=\"overflow-y-auto p-4\" dir=\"ltr\">\n<p><code class=\"!whitespace-pre language-c\"><span class=\"hljs-meta\">#<span class=\"hljs-keyword\">include<\/span><\/span> <span class=\"hljs-string\">&lt;stdio.h&gt;<\/span><\/code><\/p>\n<p><span class=\"hljs-type\">int<\/span> <span class=\"hljs-title function_\">main<\/span><span class=\"hljs-params\">()<\/span> {<br \/>\n<span class=\"hljs-type\">int<\/span> age;<br \/>\n<span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Enter your age: &#8220;<\/span>);<br \/>\n<span class=\"hljs-built_in\">scanf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;%d&#8221;<\/span>, &amp;age); <span class=\"hljs-comment\">\/\/ User \u0938\u0947 \u0907\u0928\u092a\u0941\u091f \u0932\u0947\u0928\u093e<\/span><br \/>\n<span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Your age is: %d\\n&#8221;<\/span>, age);<br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">return<\/span> <span class=\"hljs-number\">0<\/span>;<br \/>\n}<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p data-start=\"3389\" data-end=\"3569\"><strong data-start=\"3389\" data-end=\"3405\">Explanation:<\/strong><br data-start=\"3405\" data-end=\"3408\" \/><code data-start=\"3411\" data-end=\"3431\">scanf(\"%d\", &amp;age);<\/code> \u2192 <code data-start=\"3434\" data-end=\"3438\">%d<\/code> \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 integer \u0915\u094b \u0932\u0947\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<br data-start=\"3484\" data-end=\"3487\" \/><code data-start=\"3490\" data-end=\"3496\">&amp;age<\/code> \u2192 <code data-start=\"3499\" data-end=\"3502\">&amp;<\/code> (Address-of Operator) \u0935\u0947\u0930\u093f\u090f\u092c\u0932 \u0915\u0940 \u092e\u0947\u092e\u094b\u0930\u0940 \u0932\u094b\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0915\u094b \u0907\u0902\u0917\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"3576\" data-end=\"3633\"><strong data-start=\"3579\" data-end=\"3631\">7. \u0928\u093f\u0930\u094d\u0923\u092f \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u0923 (Decision Control Statements)<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"3634\" data-end=\"3720\">\u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u093f\u0930\u094d\u0923\u092f \u0932\u0947\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f <code data-start=\"3670\" data-end=\"3674\">if<\/code>, <code data-start=\"3676\" data-end=\"3685\">if-else<\/code>, <code data-start=\"3687\" data-end=\"3695\">switch<\/code> \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"3722\" data-end=\"3754\"><strong data-start=\"3726\" data-end=\"3752\">(a) if-else Statement:<\/strong><\/h3>\n<div class=\"contain-inline-size rounded-md border-[0.5px] border-token-border-medium relative bg-token-sidebar-surface-primary\">\n<div class=\"overflow-y-auto p-4\" dir=\"ltr\"><code class=\"!whitespace-pre language-c\"><span class=\"hljs-keyword\">if<\/span> (condition) {<br \/>\n<span class=\"hljs-comment\">\/\/ \u092f\u0926\u093f \u0936\u0930\u094d\u0924 \u0938\u0939\u0940 \u0939\u0948 \u0924\u094b \u092f\u0939 \u092c\u094d\u0932\u0949\u0915 \u091a\u0932\u0947\u0917\u093e<\/span><br \/>\n} <span class=\"hljs-keyword\">else<\/span> {<br \/>\n<span class=\"hljs-comment\">\/\/ \u0905\u0928\u094d\u092f\u0925\u093e \u092f\u0939 \u092c\u094d\u0932\u0949\u0915 \u091a\u0932\u0947\u0917\u093e<\/span><br \/>\n}<br \/>\n<\/code><\/div>\n<\/div>\n<p data-start=\"3862\" data-end=\"3876\"><strong data-start=\"3862\" data-end=\"3874\">Example:<\/strong><\/p>\n<div class=\"contain-inline-size rounded-md border-[0.5px] border-token-border-medium relative bg-token-sidebar-surface-primary\">\n<div class=\"overflow-y-auto p-4\" dir=\"ltr\">\n<p><code class=\"!whitespace-pre language-c\"><span class=\"hljs-meta\">#<span class=\"hljs-keyword\">include<\/span><\/span> <span class=\"hljs-string\">&lt;stdio.h&gt;<\/span><\/code><\/p>\n<p><span class=\"hljs-type\">int<\/span> <span class=\"hljs-title function_\">main<\/span><span class=\"hljs-params\">()<\/span> {<br \/>\n<span class=\"hljs-type\">int<\/span> num;<br \/>\n<span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Enter a number: &#8220;<\/span>);<br \/>\n<span class=\"hljs-built_in\">scanf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;%d&#8221;<\/span>, &amp;num);<\/p>\n<p><span class=\"hljs-keyword\">if<\/span> (num % <span class=\"hljs-number\">2<\/span> == <span class=\"hljs-number\">0<\/span>) {<br \/>\n<span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Even number\\n&#8221;<\/span>);<br \/>\n} <span class=\"hljs-keyword\">else<\/span> {<br \/>\n<span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Odd number\\n&#8221;<\/span>);<br \/>\n}<\/p>\n<p><span class=\"hljs-keyword\">return<\/span> <span class=\"hljs-number\">0<\/span>;<br \/>\n}<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h3 data-start=\"4122\" data-end=\"4153\"><strong data-start=\"4126\" data-end=\"4151\">(b) Switch Statement:<\/strong><\/h3>\n<div class=\"contain-inline-size rounded-md border-[0.5px] border-token-border-medium relative bg-token-sidebar-surface-primary\">\n<div class=\"overflow-y-auto p-4\" dir=\"ltr\"><code class=\"!whitespace-pre language-c\"><span class=\"hljs-keyword\">switch<\/span> (expression) {<br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">case<\/span> value1:<br \/>\n<span class=\"hljs-comment\">\/\/ Code<\/span><br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">break<\/span>;<br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">case<\/span> value2:<br \/>\n<span class=\"hljs-comment\">\/\/ Code<\/span><br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">break<\/span>;<br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">default<\/span>:<br \/>\n<span class=\"hljs-comment\">\/\/ Default case<\/span><br \/>\n}<br \/>\n<\/code><\/div>\n<\/div>\n<p data-start=\"4320\" data-end=\"4334\"><strong data-start=\"4320\" data-end=\"4332\">Example:<\/strong><\/p>\n<div class=\"contain-inline-size rounded-md border-[0.5px] border-token-border-medium relative bg-token-sidebar-surface-primary\">\n<div class=\"overflow-y-auto p-4\" dir=\"ltr\">\n<p><code class=\"!whitespace-pre language-c\"><span class=\"hljs-meta\">#<span class=\"hljs-keyword\">include<\/span><\/span> <span class=\"hljs-string\">&lt;stdio.h&gt;<\/span><\/code><\/p>\n<p><span class=\"hljs-type\">int<\/span> <span class=\"hljs-title function_\">main<\/span><span class=\"hljs-params\">()<\/span> {<br \/>\n<span class=\"hljs-type\">int<\/span> day;<br \/>\n<span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Enter a number (1-7): &#8220;<\/span>);<br \/>\n<span class=\"hljs-built_in\">scanf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;%d&#8221;<\/span>, &amp;day);<\/p>\n<p><span class=\"hljs-keyword\">switch<\/span> (day) {<br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">case<\/span> <span class=\"hljs-number\">1<\/span>: <span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Monday\\n&#8221;<\/span>); <span class=\"hljs-keyword\">break<\/span>;<br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">case<\/span> <span class=\"hljs-number\">2<\/span>: <span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Tuesday\\n&#8221;<\/span>); <span class=\"hljs-keyword\">break<\/span>;<br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">case<\/span> <span class=\"hljs-number\">3<\/span>: <span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Wednesday\\n&#8221;<\/span>); <span class=\"hljs-keyword\">break<\/span>;<br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">case<\/span> <span class=\"hljs-number\">4<\/span>: <span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Thursday\\n&#8221;<\/span>); <span class=\"hljs-keyword\">break<\/span>;<br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">case<\/span> <span class=\"hljs-number\">5<\/span>: <span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Friday\\n&#8221;<\/span>); <span class=\"hljs-keyword\">break<\/span>;<br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">case<\/span> <span class=\"hljs-number\">6<\/span>: <span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Saturday\\n&#8221;<\/span>); <span class=\"hljs-keyword\">break<\/span>;<br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">case<\/span> <span class=\"hljs-number\">7<\/span>: <span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Sunday\\n&#8221;<\/span>); <span class=\"hljs-keyword\">break<\/span>;<br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">default<\/span>: <span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">&#8220;Invalid input\\n&#8221;<\/span>);<br \/>\n}<\/p>\n<p><span class=\"hljs-keyword\">return<\/span> <span class=\"hljs-number\">0<\/span>;<br \/>\n}<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h3 data-start=\"4853\" data-end=\"4883\"><strong data-start=\"4856\" data-end=\"4881\">\u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u0930\u094d\u0937 (Conclusion)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"4884\" data-end=\"5121\">\n<li data-start=\"4884\" data-end=\"4930\">C \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0915\u0940 \u092e\u0942\u0932 \u092c\u093e\u0924\u0947\u0902 \u0938\u0940\u0916\u0928\u093e \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li data-start=\"4931\" data-end=\"5048\">\u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 <strong data-start=\"4939\" data-end=\"5015\">\u0935\u0947\u0930\u093f\u090f\u092c\u0932, \u0921\u0947\u091f\u093e \u091f\u093e\u0907\u092a, \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f\u0930\u094d\u0938, \u0907\u0928\u092a\u0941\u091f-\u0906\u0909\u091f\u092a\u0941\u091f, \u0928\u093f\u0930\u094d\u0923\u092f \u0932\u0947\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0938\u094d\u091f\u0947\u091f\u092e\u0947\u0902\u091f\u094d\u0938<\/strong> \u0915\u093e \u0905\u091a\u094d\u091b\u093e \u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0939\u094b\u0928\u093e \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li data-start=\"5049\" data-end=\"5121\">\u092f\u0939 \u092d\u093e\u0937\u093e \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0914\u0930 \u090f\u0902\u092c\u0947\u0921\u0947\u0921 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"5123\" data-end=\"5277\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">\u0905\u0917\u0930 \u0906\u092a \u0914\u0930 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u0940\u0916\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u094b <strong data-start=\"5158\" data-end=\"5234\">\u0932\u0942\u092a\u094d\u0938 (Loops), \u092b\u0902\u0915\u094d\u0936\u0928\u094d\u0938 (Functions), \u090f\u0930\u0947\u091c\u093c (Arrays), \u092a\u0949\u0907\u0902\u091f\u0930\u094d\u0938 (Pointers)<\/strong> \u091c\u0948\u0938\u0947 \u091f\u0949\u092a\u093f\u0915\u094d\u0938 \u092a\u0930 \u092d\u0940 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093e \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"5123\" data-end=\"5277\"><a href=\"https:\/\/onlineaavedan.com\/study_material\/1543909480.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">C programming Tutorial in Hindi &#8211; Basic concept of Programming<\/a><\/h3>\n<h3 class=\"LC20lb MBeuO DKV0Md\"><a href=\"https:\/\/usvv.ac.in\/downloads\/SHASTRI_4_SEM_COMPUTER_NOTES.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Programming in &#8216;C&#8217; Introduction to the C Language<\/a><\/h3>\n<h3 class=\"LC20lb MBeuO DKV0Md\"><a href=\"https:\/\/vardhaman.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/CP.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">C PROGRAMMING<\/a><\/h3>\n<p data-start=\"0\" data-end=\"127\">\u092f\u0939 \u0930\u0939\u093e <strong data-start=\"7\" data-end=\"42\">C Programming Tutorial in Hindi<\/strong> \u0915\u093e \u092a\u0939\u0932\u093e \u092d\u093e\u0917 \u2014<br data-start=\"56\" data-end=\"59\" \/>\ud83d\udc49 <strong data-start=\"62\" data-end=\"127\">Basic Concept of Programming (\u092c\u0947\u0938\u093f\u0915 \u0915\u093e\u0902\u0938\u0947\u092a\u094d\u091f \u0911\u092b \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917)<\/strong><\/p>\n<hr data-start=\"129\" data-end=\"132\" \/>\n<h2 data-start=\"134\" data-end=\"180\">\ud83d\udcd8 <strong data-start=\"140\" data-end=\"180\">C Programming \u2013 \u092a\u0930\u093f\u091a\u092f (Introduction)<\/strong><\/h2>\n<h3 data-start=\"182\" data-end=\"219\">\ud83d\udd36 <strong data-start=\"189\" data-end=\"219\">\u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948?<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"221\" data-end=\"336\"><strong data-start=\"221\" data-end=\"236\">Programming<\/strong> \u0935\u0939 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u0939\u092e \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u0915\u094b \u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u0947\u0936 (Instructions) \u0926\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f \u0909\u0938\u0947 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p data-start=\"338\" data-end=\"394\">\ud83d\udda5\ufe0f \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u0915\u094b \u0939\u092e <strong data-start=\"357\" data-end=\"369\">programs<\/strong> \u0915\u0947 \u091c\u093c\u0930\u093f\u090f \u0915\u093e\u092e \u0938\u093f\u0916\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<hr data-start=\"396\" data-end=\"399\" \/>\n<h2 data-start=\"401\" data-end=\"433\">\ud83e\udde0 <strong data-start=\"407\" data-end=\"433\">C Programming \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h2>\n<p data-start=\"435\" data-end=\"544\"><strong data-start=\"435\" data-end=\"449\">C Language<\/strong> \u090f\u0915 General Purpose Programming Language \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u0947 1972 \u092e\u0947\u0902 <strong data-start=\"507\" data-end=\"525\">Dennis Ritchie<\/strong> \u0928\u0947 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964<\/p>\n<p data-start=\"546\" data-end=\"551\">\u2705 \u092f\u0939:<\/p>\n<ul data-start=\"552\" data-end=\"640\">\n<li data-start=\"552\" data-end=\"563\">\n<p data-start=\"554\" data-end=\"563\">Fast \u0939\u0948<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"564\" data-end=\"579\">\n<p data-start=\"566\" data-end=\"579\">Powerful \u0939\u0948<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"580\" data-end=\"640\">\n<p data-start=\"582\" data-end=\"640\">System Programming (\u091c\u0948\u0938\u0947 OS \u092c\u0928\u093e\u0928\u093e) \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"642\" data-end=\"645\" \/>\n<h2 data-start=\"647\" data-end=\"709\">\ud83e\uddfe <strong data-start=\"653\" data-end=\"709\">Basic Structure of C Program (C \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e)<\/strong><\/h2>\n<div class=\"contain-inline-size rounded-md border-[0.5px] border-token-border-medium relative bg-token-sidebar-surface-primary\">\n<div class=\"flex items-center text-token-text-secondary px-4 py-2 text-xs font-sans justify-between h-9 bg-token-sidebar-surface-primary dark:bg-token-main-surface-secondary select-none rounded-t-[5px]\">c<\/div>\n<div class=\"sticky top-9\">\n<div class=\"absolute end-0 bottom-0 flex h-9 items-center pe-2\">\n<div class=\"bg-token-sidebar-surface-primary text-token-text-secondary dark:bg-token-main-surface-secondary flex items-center rounded-sm px-2 font-sans text-xs\"><button class=\"flex gap-1 items-center select-none px-4 py-1\" aria-label=\"Copy\">Copy<\/button><span class=\"\" data-state=\"closed\"><button class=\"flex items-center gap-1 px-4 py-1 select-none\">Edit<\/button><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"overflow-y-auto p-4\" dir=\"ltr\"><code class=\"whitespace-pre! language-c\"><span class=\"hljs-meta\">#<span class=\"hljs-keyword\">include<\/span><\/span> <span class=\"hljs-string\">&lt;stdio.h&gt;<\/span>   <span class=\"hljs-comment\">\/\/ Header file<\/span><br \/>\n<span class=\"hljs-type\">int<\/span> <span class=\"hljs-title function_\">main<\/span><span class=\"hljs-params\">()<\/span> {         <span class=\"hljs-comment\">\/\/ Main function<\/span><br \/>\n<span class=\"hljs-built_in\">printf<\/span>(<span class=\"hljs-string\">\"Hello, World!\"<\/span>); <span class=\"hljs-comment\">\/\/ Output command<\/span><br \/>\n<span class=\"hljs-keyword\">return<\/span> <span class=\"hljs-number\">0<\/span>;        <span class=\"hljs-comment\">\/\/ Program ends<\/span><br \/>\n}<br \/>\n<\/code><\/div>\n<\/div>\n<p data-start=\"881\" data-end=\"912\">\ud83d\udd0d <strong data-start=\"884\" data-end=\"912\">Explanation (\u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u092e\u0947\u0902):<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"913\" data-end=\"1099\">\n<li data-start=\"913\" data-end=\"970\">\n<p data-start=\"915\" data-end=\"970\"><code data-start=\"915\" data-end=\"935\">#include &lt;stdio.h&gt;<\/code>: Standard input-output \u0932\u093e\u0907\u092c\u094d\u0930\u0947\u0930\u0940<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"971\" data-end=\"1006\">\n<p data-start=\"973\" data-end=\"1006\"><code data-start=\"973\" data-end=\"985\">int main()<\/code>: Program \u0915\u0940 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1007\" data-end=\"1055\">\n<p data-start=\"1009\" data-end=\"1055\"><code data-start=\"1009\" data-end=\"1019\">printf()<\/code>: \u0938\u094d\u0915\u094d\u0930\u0940\u0928 \u092a\u0930 \u0915\u0941\u091b print \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1056\" data-end=\"1099\">\n<p data-start=\"1058\" data-end=\"1099\"><code data-start=\"1058\" data-end=\"1069\">return 0;<\/code>: \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0938\u092b\u0932\u0924\u093e\u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u0915 \u0938\u092e\u093e\u092a\u094d\u0924<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"1101\" data-end=\"1104\" \/>\n<h2 data-start=\"1106\" data-end=\"1162\">\ud83e\uddf1 <strong data-start=\"1112\" data-end=\"1162\">C \u0915\u0947 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f Components (Basic Building Blocks):<\/strong><\/h2>\n<div class=\"_tableContainer_16hzy_1\">\n<div class=\"_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse\">\n<table class=\"w-fit min-w-(--thread-content-width)\" data-start=\"1164\" data-end=\"1634\">\n<thead data-start=\"1164\" data-end=\"1231\">\n<tr data-start=\"1164\" data-end=\"1231\">\n<th data-start=\"1164\" data-end=\"1182\" data-col-size=\"sm\">Term<\/th>\n<th data-start=\"1182\" data-end=\"1213\" data-col-size=\"sm\">\u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0930\u094d\u0925<\/th>\n<th data-start=\"1213\" data-end=\"1231\" data-col-size=\"sm\">\u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody data-start=\"1299\" data-end=\"1634\">\n<tr data-start=\"1299\" data-end=\"1365\">\n<td data-start=\"1299\" data-end=\"1317\" data-col-size=\"sm\">Variable<\/td>\n<td data-start=\"1317\" data-end=\"1347\" data-col-size=\"sm\">\u091a\u0947\u0902\u091c \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u0935\u0948\u0932\u094d\u092f\u0942<\/td>\n<td data-start=\"1347\" data-end=\"1365\" data-col-size=\"sm\"><code data-start=\"1349\" data-end=\"1361\">int a = 5;<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1366\" data-end=\"1432\">\n<td data-start=\"1366\" data-end=\"1384\" data-col-size=\"sm\">Data Types<\/td>\n<td data-start=\"1384\" data-end=\"1414\" data-col-size=\"sm\">\u0935\u0948\u0932\u094d\u092f\u0942 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930<\/td>\n<td data-start=\"1414\" data-end=\"1432\" data-col-size=\"sm\"><code data-start=\"1416\" data-end=\"1421\">int<\/code>, <code data-start=\"1423\" data-end=\"1430\">float<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1433\" data-end=\"1499\">\n<td data-start=\"1433\" data-end=\"1451\" data-col-size=\"sm\">Keywords<\/td>\n<td data-start=\"1451\" data-end=\"1481\" data-col-size=\"sm\">Reserve \u0936\u092c\u094d\u0926<\/td>\n<td data-start=\"1481\" data-end=\"1499\" data-col-size=\"sm\"><code data-start=\"1483\" data-end=\"1487\">if<\/code>, <code data-start=\"1489\" data-end=\"1495\">else<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1500\" data-end=\"1566\">\n<td data-start=\"1500\" data-end=\"1518\" data-col-size=\"sm\">Operators<\/td>\n<td data-start=\"1518\" data-end=\"1548\" data-col-size=\"sm\">\u0917\u0923\u0928\u093e \u092f\u093e \u0924\u0941\u0932\u0928\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"1548\" data-end=\"1566\"><code data-start=\"1550\" data-end=\"1553\">+<\/code>, <code data-start=\"1555\" data-end=\"1558\">-<\/code>, <code data-start=\"1560\" data-end=\"1564\">==<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1567\" data-end=\"1634\">\n<td data-start=\"1567\" data-end=\"1585\" data-col-size=\"sm\">Functions<\/td>\n<td data-start=\"1585\" data-end=\"1619\" data-col-size=\"sm\">Code \u0915\u093e \u090f\u0915 block \u091c\u094b \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948<\/td>\n<td data-start=\"1619\" data-end=\"1634\" data-col-size=\"sm\"><code data-start=\"1621\" data-end=\"1629\">main()<\/code><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div class=\"sticky end-(--thread-content-margin) h-0 self-end select-none\">\n<div class=\"absolute end-0 flex items-end\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr data-start=\"1636\" data-end=\"1639\" \/>\n<h2 data-start=\"1641\" data-end=\"1665\">\ud83d\udccc <strong data-start=\"1647\" data-end=\"1665\">C \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0938\u0940\u0916\u0947\u0902?<\/strong><\/h2>\n<ul data-start=\"1667\" data-end=\"1814\">\n<li data-start=\"1667\" data-end=\"1711\">\n<p data-start=\"1669\" data-end=\"1711\">Programming \u0915\u0940 strong foundation \u092c\u0928\u0924\u0940 \u0939\u0948<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1712\" data-end=\"1754\">\n<p data-start=\"1714\" data-end=\"1754\">Competitive programming \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093e\u092e \u0906\u0924\u093e \u0939\u0948<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1755\" data-end=\"1814\">\n<p data-start=\"1757\" data-end=\"1814\">Embedded, System \u0914\u0930 Hardware-related fields \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u0948<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"1816\" data-end=\"1819\" \/>\n<h2 data-start=\"1821\" data-end=\"1858\">\ud83d\udcc6 <strong data-start=\"1827\" data-end=\"1858\">Day 01 Homework \/ Practice:<\/strong><\/h2>\n<ol data-start=\"1860\" data-end=\"1999\">\n<li data-start=\"1860\" data-end=\"1905\">\n<p data-start=\"1863\" data-end=\"1905\">Hello World \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u091f\u093e\u0907\u092a \u0915\u0930\u0947\u0902 \u0914\u0930 \u091a\u0932\u093e\u090f\u0901<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1906\" data-end=\"1966\">\n<p data-start=\"1909\" data-end=\"1966\"><code data-start=\"1909\" data-end=\"1914\">int<\/code>, <code data-start=\"1916\" data-end=\"1923\">float<\/code>, <code data-start=\"1925\" data-end=\"1931\">char<\/code> type \u0915\u0947 variables \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0947\u0902<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1967\" data-end=\"1999\">\n<p data-start=\"1970\" data-end=\"1999\"><code data-start=\"1970\" data-end=\"1980\">printf()<\/code> \u0914\u0930 <code data-start=\"1984\" data-end=\"1993\">scanf()<\/code> \u0938\u092e\u091d\u0947\u0902<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<hr data-start=\"2001\" data-end=\"2004\" \/>\n<h2 data-start=\"2006\" data-end=\"2021\">\ud83d\udcda \u0905\u0917\u0932\u093e \u092d\u093e\u0917:<\/h2>\n<p data-start=\"2022\" data-end=\"2079\">\u27a1\ufe0f Day 02 \u2013 <strong data-start=\"2034\" data-end=\"2079\">Variables, Data Types &amp; Input\/Output in C<\/strong><\/p>\n<hr data-start=\"2081\" data-end=\"2084\" \/>\n<p data-start=\"2086\" data-end=\"2102\">\u0905\u0917\u0930 \u0906\u092a \u091a\u093e\u0939\u0947\u0902 \u0924\u094b:<\/p>\n<ul data-start=\"2103\" data-end=\"2242\">\n<li data-start=\"2103\" data-end=\"2174\">\n<p data-start=\"2105\" data-end=\"2174\">\u092e\u0948\u0902 \u0906\u092a\u0915\u094b \u092a\u0942\u0930\u093e <strong data-start=\"2119\" data-end=\"2160\">C course \u0915\u093e \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u092e\u0947\u0902 structured plan<\/strong> \u0926\u0947 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0942\u0901<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2175\" data-end=\"2242\">\n<p data-start=\"2177\" data-end=\"2242\">\u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u091f\u0949\u092a\u093f\u0915 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 <strong data-start=\"2199\" data-end=\"2242\">Code + Explanation + Practice Questions<\/strong><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2244\" data-end=\"2301\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">\u0915\u094d\u092f\u093e \u0906\u092a PDF \u0928\u094b\u091f\u094d\u0938 \u092f\u093e \u0905\u0917\u0932\u093e \u092d\u093e\u0917 (Day 02) \u0936\u0941\u0930\u0942 \u0915\u0930\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u0947\u0902\u0917\u0947?<\/p>\n<h3 data-start=\"2244\" data-end=\"2301\"><a href=\"https:\/\/vardhaman.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/CP.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">C programming Tutorial in Hindi &#8211; Basic concept of Programming<\/a><\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C programming Tutorial in Hindi &#8211; Basic concept of Programming [fvplayer id=&#8221;104&#8243;] C \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u091f\u094d\u092f\u0942\u091f\u094b\u0930\u093f\u092f\u0932 \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u2013 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0915\u0940 \u092e\u0942\u0932\u092d\u0942\u0924 \u0905\u0935\u0927\u093e\u0930\u0923\u093e\u090f\u0902 C \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u090f\u0915 \u0936\u0915\u094d\u0924\u093f\u0936\u093e\u0932\u0940 \u0914\u0930 \u0932\u094b\u0915\u092a\u094d\u0930\u093f\u092f \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u092d\u093e\u0937\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917, \u090f\u0902\u092c\u0947\u0921\u0947\u0921 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e, \u0917\u0947\u092e \u0921\u0947\u0935\u0932\u092a\u092e\u0947\u0902\u091f, \u0914\u0930 \u0915\u0908 \u0905\u0928\u094d\u092f \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 1. \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948? \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0915\u093e \u0905\u0930\u094d\u0925 \u0939\u0948 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":71,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-2768","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-c-programming"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2768","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/users\/71"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2768"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2768\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}