{"id":2749,"date":"2025-06-06T15:22:30","date_gmt":"2025-06-06T15:22:30","guid":{"rendered":"https:\/\/diznr.com\/?p=2749"},"modified":"2025-06-06T15:22:30","modified_gmt":"2025-06-06T15:22:30","slug":"internet-and-web-technology-tutorial-in-hindi-1-part","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/internet-and-web-technology-tutorial-in-hindi-1-part\/","title":{"rendered":"Internet and Web Technology Tutorial in Hindi Part 1"},"content":{"rendered":"<p>Internet and Web Technology Tutorial in Hindi Part 1<\/p>\n<p>[fvplayer id=&#8221;95&#8243;]<\/p>\n<h3 data-start=\"0\" data-end=\"70\"><strong data-start=\"7\" data-end=\"67\">\u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0914\u0930 \u0935\u0947\u092c \u091f\u0947\u0915\u094d\u0928\u094b\u0932\u0949\u091c\u0940 \u091f\u094d\u092f\u0942\u091f\u094b\u0930\u093f\u092f\u0932 &#8211; \u092d\u093e\u0917 1 (\u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u092e\u0947\u0902)<\/strong><\/h3>\n<h3 data-start=\"77\" data-end=\"102\"><strong data-start=\"80\" data-end=\"100\">\u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"103\" data-end=\"316\">\n<li data-start=\"103\" data-end=\"197\">\u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915\u094d\u0938 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0935\u093f\u0936\u093e\u0932 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0926\u0941\u0928\u093f\u092f\u093e \u092d\u0930 \u0915\u0947 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u091c\u094b\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li data-start=\"198\" data-end=\"261\">\u092f\u0939 \u0938\u0942\u091a\u0928\u093e\u0913\u0902 \u0915\u093e \u0906\u0926\u093e\u0928-\u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0915\u092e\u094d\u092f\u0941\u0928\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0915\u093e \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li data-start=\"262\" data-end=\"316\">\u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0915\u093e \u092a\u0942\u0930\u093e \u0928\u093e\u092e <strong data-start=\"284\" data-end=\"310\">&#8220;\u0907\u0902\u091f\u0930\u0915\u0928\u0947\u0915\u094d\u091f\u0947\u0921 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915&#8221;<\/strong> \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"323\" data-end=\"350\"><strong data-start=\"326\" data-end=\"348\">\u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0915\u093e \u0907\u0924\u093f\u0939\u093e\u0938:<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"351\" data-end=\"541\">\n<li data-start=\"351\" data-end=\"397\">1960 \u0915\u0947 \u0926\u0936\u0915 \u092e\u0947\u0902 <strong data-start=\"369\" data-end=\"380\">ARPANET<\/strong> \u0938\u0947 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924 \u0939\u0941\u0908\u0964<\/li>\n<li data-start=\"398\" data-end=\"472\">1990 \u092e\u0947\u0902 <strong data-start=\"409\" data-end=\"427\">\u091f\u093f\u092e \u092c\u0930\u094d\u0928\u0930\u094d\u0938-\u0932\u0940<\/strong> \u0928\u0947 \u0935\u0930\u094d\u0932\u094d\u0921 \u0935\u093e\u0907\u0921 \u0935\u0947\u092c (WWW) \u0915\u093e \u0906\u0935\u093f\u0937\u094d\u0915\u093e\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e\u0964<\/li>\n<li data-start=\"473\" data-end=\"541\">\u0907\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0915\u093e \u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0930 \u0939\u0941\u0906 \u0914\u0930 \u092f\u0939 \u0906\u092e \u091c\u0928\u0924\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 \u0939\u0941\u0906\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"548\" data-end=\"580\"><strong data-start=\"551\" data-end=\"578\">\u0935\u0947\u092c \u091f\u0947\u0915\u094d\u0928\u094b\u0932\u0949\u091c\u0940 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"581\" data-end=\"788\">\n<li data-start=\"581\" data-end=\"709\">\u0935\u0947\u092c \u091f\u0947\u0915\u094d\u0928\u094b\u0932\u0949\u091c\u0940 \u0909\u0928 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u092e\u0942\u0939 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u092a\u0930 \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f\u094d\u0938 \u0914\u0930 \u0935\u0947\u092c \u090f\u092a\u094d\u0932\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0915\u094b \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u0914\u0930 \u0921\u0947\u0935\u0932\u092a \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<li data-start=\"710\" data-end=\"788\">\u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0932\u0948\u0902\u0917\u094d\u0935\u0947\u091c, \u092a\u094d\u0930\u094b\u091f\u094b\u0915\u0949\u0932, \u091f\u0942\u0932\u094d\u0938 \u0914\u0930 \u092b\u094d\u0930\u0947\u092e\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"795\" data-end=\"843\"><strong data-start=\"798\" data-end=\"841\">\u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0914\u0930 \u0935\u0947\u092c \u091f\u0947\u0915\u094d\u0928\u094b\u0932\u0949\u091c\u0940 \u0915\u0947 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0918\u091f\u0915:<\/strong><\/h3>\n<h3 data-start=\"845\" data-end=\"871\">1. <strong data-start=\"852\" data-end=\"869\">\u0935\u0947\u092c \u092c\u094d\u0930\u093e\u0909\u091c\u093c\u0930:<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"872\" data-end=\"1010\">\n<li data-start=\"872\" data-end=\"947\">\u092f\u0939 \u090f\u0915 \u0938\u0949\u092b\u093c\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0915\u094b \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0926\u0947\u0916\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li data-start=\"948\" data-end=\"1010\">\u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923: <strong data-start=\"958\" data-end=\"975\">Google Chrome<\/strong>, <strong data-start=\"977\" data-end=\"996\">Mozilla Firefox<\/strong>, <strong data-start=\"998\" data-end=\"1008\">Safari<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"1012\" data-end=\"1035\">2. <strong data-start=\"1019\" data-end=\"1033\">\u0935\u0947\u092c \u0938\u0930\u094d\u0935\u0930:<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"1036\" data-end=\"1172\">\n<li data-start=\"1036\" data-end=\"1126\">\u092f\u0939 \u0935\u0939 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0915\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0909\u0938\u0947 \u0915\u094d\u0932\u093e\u0907\u0902\u091f \u0915\u094b \u092d\u0947\u091c\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li data-start=\"1127\" data-end=\"1172\">\u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923: <strong data-start=\"1137\" data-end=\"1154\">Apache Server<\/strong>, <strong data-start=\"1156\" data-end=\"1170\">IIS Server<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"1174\" data-end=\"1218\">3. <strong data-start=\"1181\" data-end=\"1216\">URL (Uniform Resource Locator):<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"1219\" data-end=\"1298\">\n<li data-start=\"1219\" data-end=\"1258\">\u092f\u0939 \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0915\u0947 \u090f\u0921\u094d\u0930\u0947\u0938 \u0915\u094b \u0926\u0930\u094d\u0936\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li data-start=\"1259\" data-end=\"1298\">\u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923:<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"1300\" data-end=\"1354\">4. <strong data-start=\"1307\" data-end=\"1352\">HTTP\/HTTPS (HyperText Transfer Protocol):<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"1355\" data-end=\"1481\">\n<li data-start=\"1355\" data-end=\"1433\">\u092f\u0939 \u0935\u0947\u092c \u092c\u094d\u0930\u093e\u0909\u091c\u093c\u0930 \u0914\u0930 \u0935\u0947\u092c \u0938\u0930\u094d\u0935\u0930 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0915\u092e\u094d\u092f\u0941\u0928\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0915\u0947 \u0928\u093f\u092f\u092e \u0928\u093f\u0930\u094d\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li data-start=\"1434\" data-end=\"1481\"><strong data-start=\"1436\" data-end=\"1445\">HTTPS<\/strong> \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0914\u0930 \u090f\u0928\u094d\u0915\u094d\u0930\u093f\u092a\u094d\u091f\u0947\u0921 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"1488\" data-end=\"1528\"><strong data-start=\"1491\" data-end=\"1526\">\u0935\u0947\u092c \u091f\u0947\u0915\u094d\u0928\u094b\u0932\u0949\u091c\u0940 \u0915\u0940 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u092d\u093e\u0937\u093e\u090f\u0901:<\/strong><\/h3>\n<ol data-start=\"1530\" data-end=\"1863\">\n<li data-start=\"1530\" data-end=\"1607\"><strong data-start=\"1533\" data-end=\"1570\">HTML (HyperText Markup Language):<\/strong> \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0915\u093e \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0915\u094d\u091a\u0930 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f\u0964<\/li>\n<li data-start=\"1608\" data-end=\"1688\"><strong data-start=\"1611\" data-end=\"1644\">CSS (Cascading Style Sheets):<\/strong> \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0915\u093e \u0932\u0941\u0915 \u0914\u0930 \u0921\u093f\u091c\u093c\u093e\u0907\u0928 \u0924\u092f \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f\u0964<\/li>\n<li data-start=\"1689\" data-end=\"1769\"><strong data-start=\"1692\" data-end=\"1707\">JavaScript:<\/strong> \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0907\u0902\u091f\u0930\u090f\u0915\u094d\u091f\u093f\u0935\u093f\u091f\u0940 \u0914\u0930 \u0921\u093e\u092f\u0928\u0948\u092e\u093f\u0915 \u092b\u0940\u091a\u0930\u094d\u0938 \u091c\u094b\u0921\u093c\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f\u0964<\/li>\n<li data-start=\"1770\" data-end=\"1823\"><strong data-start=\"1773\" data-end=\"1789\">PHP\/ASP.NET:<\/strong> \u0938\u0930\u094d\u0935\u0930-\u0938\u093e\u0907\u0921 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f\u0964<\/li>\n<li data-start=\"1824\" data-end=\"1863\"><strong data-start=\"1827\" data-end=\"1835\">SQL:<\/strong> \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f\u0964<\/li>\n<\/ol>\n<h3 data-start=\"1870\" data-end=\"1914\"><strong data-start=\"1873\" data-end=\"1912\">\u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0914\u0930 \u0935\u0947\u092c \u091f\u0947\u0915\u094d\u0928\u094b\u0932\u0949\u091c\u0940 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917:<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"1915\" data-end=\"2052\">\n<li data-start=\"1915\" data-end=\"1944\">\u0911\u0928\u0932\u093e\u0907\u0928 \u0936\u0949\u092a\u093f\u0902\u0917 \u0914\u0930 \u0908-\u0915\u0949\u092e\u0930\u094d\u0938<\/li>\n<li data-start=\"1945\" data-end=\"1964\">\u0938\u094b\u0936\u0932 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915\u093f\u0902\u0917<\/li>\n<li data-start=\"1965\" data-end=\"1983\">\u0911\u0928\u0932\u093e\u0907\u0928 \u090f\u091c\u0941\u0915\u0947\u0936\u0928<\/li>\n<li data-start=\"1984\" data-end=\"2022\">\u090f\u0902\u091f\u0930\u091f\u0947\u0928\u092e\u0947\u0902\u091f \u0914\u0930 \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0938\u0930\u094d\u0935\u093f\u0938\u0947\u0938<\/li>\n<li data-start=\"2023\" data-end=\"2052\">\u0911\u0928\u0932\u093e\u0907\u0928 \u092c\u0948\u0902\u0915\u093f\u0902\u0917 \u0914\u0930 \u092b\u093e\u0907\u0928\u0947\u0902\u0938<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"2059\" data-end=\"2081\"><strong data-start=\"2062\" data-end=\"2079\">\u0905\u0917\u0932\u0947 \u092d\u093e\u0917 \u092e\u0947\u0902:<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"2082\" data-end=\"2177\">\n<li data-start=\"2082\" data-end=\"2111\">\u0921\u094b\u092e\u0947\u0928 \u0928\u0947\u092e \u0914\u0930 \u0935\u0947\u092c \u0939\u094b\u0938\u094d\u091f\u093f\u0902\u0917<\/li>\n<li data-start=\"2112\" data-end=\"2141\">\u0915\u094d\u0932\u093e\u0907\u0902\u091f-\u0938\u0930\u094d\u0935\u0930 \u0906\u0930\u094d\u0915\u093f\u091f\u0947\u0915\u094d\u091a\u0930<\/li>\n<li data-start=\"2142\" data-end=\"2177\">\u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0938\u093f\u0915\u094d\u092f\u094b\u0930\u093f\u091f\u0940 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u091f\u094b\u0915\u0949\u0932<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2184\" data-end=\"2270\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">\u092f\u0926\u093f \u0906\u092a\u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u0915\u094b\u0908 \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928 \u0939\u0948 \u092f\u093e \u0915\u093f\u0938\u0940 \u091f\u0949\u092a\u093f\u0915 \u0915\u094b \u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0930 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u091d\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u094b \u092c\u0924\u093e\u090f\u0902!<\/p>\n<h3 data-start=\"2184\" data-end=\"2270\"><a href=\"https:\/\/www.mcu.ac.in\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2PGDCA2-Unit-II-Internet-and-Web-Designing.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Internet and Web Technology Tutorial in Hindi Part 1<\/a><\/h3>\n<h3 class=\"LC20lb MBeuO DKV0Md\"><a href=\"https:\/\/www.vssut.ac.in\/lecture_notes\/lecture1423183400.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">INTERNET &amp; WEB TECHNOLOGY<\/a><\/h3>\n<h3 class=\"LC20lb MBeuO DKV0Md\"><a href=\"https:\/\/baou.edu.in\/assets\/pdf\/MSCIT_103_slm.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Internet and Web Designing<\/a><\/h3>\n<p data-start=\"0\" data-end=\"205\">\u092f\u0939 \u0930\u0939\u093e <strong data-start=\"7\" data-end=\"67\">&#8220;Internet and Web Technology Tutorial in Hindi \u2013 Part 1&#8221;<\/strong> \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d\u093f\u0915 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0930\u0923, \u091c\u094b \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902, \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u092f\u094b\u0917\u0940 \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0940 \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930\u0940 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924\u0940 \u0938\u0940\u0916\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<hr data-start=\"207\" data-end=\"210\" \/>\n<h1 data-start=\"212\" data-end=\"275\">\ud83c\udf10 <strong data-start=\"217\" data-end=\"275\">Internet and Web Technology Tutorial in Hindi \u2013 Part 1<\/strong><\/h1>\n<hr data-start=\"277\" data-end=\"280\" \/>\n<h2 data-start=\"282\" data-end=\"322\">\ud83d\udccc <strong data-start=\"288\" data-end=\"322\">1. \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f (Internet) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h2>\n<p data-start=\"324\" data-end=\"518\"><strong data-start=\"324\" data-end=\"336\">Internet<\/strong> (\u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f) \u090f\u0915 \u0935\u0948\u0936\u094d\u0935\u093f\u0915 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0926\u0941\u0928\u093f\u092f\u093e \u092d\u0930 \u0915\u0947 \u0932\u093e\u0916\u094b\u0902 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0921\u093f\u0935\u093e\u0907\u0938\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0906\u092a\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u094b\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<br data-start=\"435\" data-end=\"438\" \/>\u092f\u0939 \u090f\u0915 <strong data-start=\"444\" data-end=\"467\">Network of Networks<\/strong> \u0939\u0948, \u091c\u0939\u093e\u0901 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940, \u0921\u0947\u091f\u093e \u0914\u0930 \u0938\u0947\u0935\u093e\u090f\u0901 \u0936\u0947\u092f\u0930 \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"520\" data-end=\"534\">\u2705 \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e:<\/h3>\n<blockquote data-start=\"535\" data-end=\"662\">\n<p data-start=\"537\" data-end=\"662\">\u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u090f\u0915 \u0910\u0938\u093e \u0938\u0902\u091a\u093e\u0930 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0915\u094b \u091c\u094b\u0921\u093c\u0915\u0930 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0915\u094b \u0938\u093e\u091d\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0938\u0941\u0935\u093f\u0927\u093e \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/blockquote>\n<hr data-start=\"664\" data-end=\"667\" \/>\n<h2 data-start=\"669\" data-end=\"707\">\ud83d\udce1 <strong data-start=\"675\" data-end=\"707\">2. \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h2>\n<p data-start=\"709\" data-end=\"860\">\u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u091b\u094b\u091f\u0947-\u091b\u094b\u091f\u0947 \u092a\u0948\u0915\u0947\u091f\u094d\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u091f\u0942\u091f \u0915\u0930 \u092d\u0947\u091c\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<br data-start=\"768\" data-end=\"771\" \/>\u0907\u0928 \u092a\u0948\u0915\u0947\u091f\u094d\u0938 \u0915\u094b \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 <strong data-start=\"793\" data-end=\"804\">routers<\/strong> \u0914\u0930 <strong data-start=\"808\" data-end=\"819\">servers<\/strong> \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u0917\u0902\u0924\u0935\u094d\u092f \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"862\" data-end=\"876\">\u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0918\u091f\u0915:<\/h3>\n<ul data-start=\"877\" data-end=\"1068\">\n<li data-start=\"877\" data-end=\"935\">\n<p data-start=\"879\" data-end=\"935\"><strong data-start=\"879\" data-end=\"909\">Client (\u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e \u0921\u093f\u0935\u093e\u0907\u0938)<\/strong> \u2013 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u092e\u094b\u092c\u093e\u0907\u0932 \u092f\u093e \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"936\" data-end=\"996\">\n<p data-start=\"938\" data-end=\"996\"><strong data-start=\"938\" data-end=\"956\">Server (\u0938\u0930\u094d\u0935\u0930)<\/strong> \u2013 \u091c\u0939\u093e\u0901 \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"997\" data-end=\"1068\">\n<p data-start=\"999\" data-end=\"1068\"><strong data-start=\"999\" data-end=\"1034\">ISP (Internet Service Provider)<\/strong> \u2013 \u091c\u094b \u0939\u092e\u0947\u0902 \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0915\u0928\u0947\u0915\u094d\u0936\u0928 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"1070\" data-end=\"1073\" \/>\n<h2 data-start=\"1075\" data-end=\"1119\">\ud83d\udda5\ufe0f <strong data-start=\"1082\" data-end=\"1119\">3. \u0935\u0930\u094d\u0932\u094d\u0921 \u0935\u093e\u0907\u0921 \u0935\u0947\u092c (WWW) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h2>\n<p data-start=\"1121\" data-end=\"1244\"><strong data-start=\"1121\" data-end=\"1145\">WWW (World Wide Web)<\/strong> \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0915\u093e \u090f\u0915 \u092d\u093e\u0917 \u0939\u0948 \u091c\u0939\u093e\u0901 <strong data-start=\"1172\" data-end=\"1183\">\u0935\u0947\u092c \u092a\u0947\u091c<\/strong> \u0914\u0930 <strong data-start=\"1187\" data-end=\"1200\">\u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f\u094d\u0938<\/strong> \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<br data-start=\"1210\" data-end=\"1213\" \/>\u0907\u0938\u0947 \u0939\u092e \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u201c\u0935\u0947\u092c\u201d \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"1246\" data-end=\"1257\">\u2705 \u0905\u0902\u0924\u0930:<\/h3>\n<div class=\"_tableContainer_16hzy_1\">\n<div class=\"_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse\">\n<table class=\"w-fit min-w-(--thread-content-width)\" data-start=\"1258\" data-end=\"1446\">\n<thead data-start=\"1258\" data-end=\"1276\">\n<tr data-start=\"1258\" data-end=\"1276\">\n<th data-start=\"1258\" data-end=\"1269\" data-col-size=\"sm\">Internet<\/th>\n<th data-start=\"1269\" data-end=\"1276\" data-col-size=\"sm\">WWW<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody data-start=\"1296\" data-end=\"1446\">\n<tr data-start=\"1296\" data-end=\"1348\">\n<td data-start=\"1296\" data-end=\"1315\" data-col-size=\"sm\">\u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0915\u093e \u0922\u093e\u0902\u091a\u093e<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"1315\" data-end=\"1348\">\u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0935\u0947\u092c\u092a\u0947\u091c \u0915\u093e \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1349\" data-end=\"1406\">\n<td data-start=\"1349\" data-end=\"1377\" data-col-size=\"sm\">\u0908\u092e\u0947\u0932, FTP, \u091a\u0948\u091f, \u0906\u0926\u093f \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932<\/td>\n<td data-start=\"1377\" data-end=\"1406\" data-col-size=\"sm\">\u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0938\u0947\u0935\u093e<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"1407\" data-end=\"1446\">\n<td data-start=\"1407\" data-end=\"1421\" data-col-size=\"sm\">\u092c\u0921\u093c\u093e \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e<\/td>\n<td data-start=\"1421\" data-end=\"1446\" data-col-size=\"sm\">WWW \u0907\u0938\u0915\u093e \u090f\u0915 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u093e \u0939\u0948<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div class=\"sticky end-(--thread-content-margin) h-0 self-end select-none\">\n<div class=\"absolute end-0 flex items-end\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr data-start=\"1448\" data-end=\"1451\" \/>\n<h2 data-start=\"1453\" data-end=\"1492\">\ud83c\udf0d <strong data-start=\"1459\" data-end=\"1492\">4. \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0914\u0930 \u0935\u0947\u092c\u092a\u0947\u091c \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h2>\n<ul data-start=\"1494\" data-end=\"1671\">\n<li data-start=\"1494\" data-end=\"1591\">\n<p data-start=\"1496\" data-end=\"1591\"><strong data-start=\"1496\" data-end=\"1507\">Website<\/strong>: \u0935\u0947\u092c\u092a\u0947\u091c\u094b\u0902 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0938\u092e\u0942\u0939 \u091c\u094b \u090f\u0915 \u0921\u094b\u092e\u0947\u0928 \u0928\u093e\u092e \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924\u0930\u094d\u0917\u0924 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<br data-start=\"1564\" data-end=\"1567\" \/>\u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923:<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1592\" data-end=\"1671\">\n<p data-start=\"1594\" data-end=\"1671\"><strong data-start=\"1594\" data-end=\"1605\">Webpage<\/strong>: HTML \u0938\u0947 \u092c\u0928\u093e \u090f\u0915 \u092a\u0947\u091c \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u091f\u0947\u0915\u094d\u0938\u094d\u091f, \u0907\u092e\u0947\u091c, \u0935\u0940\u0921\u093f\u092f\u094b \u0906\u0926\u093f \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"1673\" data-end=\"1676\" \/>\n<h2 data-start=\"1678\" data-end=\"1708\">\ud83e\udded <strong data-start=\"1684\" data-end=\"1708\">5. URL \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h2>\n<p data-start=\"1710\" data-end=\"1772\"><strong data-start=\"1710\" data-end=\"1744\">URL (Uniform Resource Locator)<\/strong> \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0935\u0947\u092c\u092a\u0947\u091c \u0915\u093e \u092a\u0924\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3 data-start=\"1774\" data-end=\"1785\">\u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923:<\/h3>\n<blockquote data-start=\"1786\" data-end=\"1813\">\n<p data-start=\"1788\" data-end=\"1813\"><code data-start=\"1788\" data-end=\"1813\">https:\/\/www.youtube.com<\/code><\/p>\n<\/blockquote>\n<ul data-start=\"1815\" data-end=\"1870\">\n<li data-start=\"1815\" data-end=\"1838\">\n<p data-start=\"1817\" data-end=\"1838\"><code data-start=\"1817\" data-end=\"1824\">https<\/code> \u2192 \u092a\u094d\u0930\u094b\u091f\u094b\u0915\u0949\u0932<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1839\" data-end=\"1870\">\n<p data-start=\"1841\" data-end=\"1870\"><code data-start=\"1841\" data-end=\"1858\">www.youtube.com<\/code> \u2192 \u0921\u094b\u092e\u0947\u0928 \u0928\u093e\u092e<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"1872\" data-end=\"1875\" \/>\n<h2 data-start=\"1877\" data-end=\"1912\">\ud83d\udd12 <strong data-start=\"1883\" data-end=\"1912\">6. HTTP \u0914\u0930 HTTPS \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0902\u0924\u0930<\/strong><\/h2>\n<div class=\"_tableContainer_16hzy_1\">\n<div class=\"_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse\">\n<table class=\"w-fit min-w-(--thread-content-width)\" data-start=\"1914\" data-end=\"2106\">\n<thead data-start=\"1914\" data-end=\"1930\">\n<tr data-start=\"1914\" data-end=\"1930\">\n<th data-start=\"1914\" data-end=\"1921\" data-col-size=\"sm\">HTTP<\/th>\n<th data-start=\"1921\" data-end=\"1930\" data-col-size=\"sm\">HTTPS<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody data-start=\"1948\" data-end=\"2106\">\n<tr data-start=\"1948\" data-end=\"2004\">\n<td data-start=\"1948\" data-end=\"1978\" data-col-size=\"sm\">HyperText Transfer Protocol<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"1978\" data-end=\"2004\">Secure Version of HTTP<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"2005\" data-end=\"2058\">\n<td data-start=\"2005\" data-end=\"2032\" data-col-size=\"sm\">Data Encrypted \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0924\u093e<\/td>\n<td data-start=\"2032\" data-end=\"2058\" data-col-size=\"sm\">Data Encrypted \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"2059\" data-end=\"2106\">\n<td data-start=\"2059\" data-end=\"2081\" data-col-size=\"sm\">\u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0915\u092e \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"2081\" data-end=\"2106\">\u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div class=\"sticky end-(--thread-content-margin) h-0 self-end select-none\">\n<div class=\"absolute end-0 flex items-end\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr data-start=\"2108\" data-end=\"2111\" \/>\n<h2 data-start=\"2113\" data-end=\"2150\">\ud83d\udca1 <strong data-start=\"2119\" data-end=\"2150\">7. Internet \u0915\u0947 Popular Uses<\/strong><\/h2>\n<ul data-start=\"2152\" data-end=\"2245\">\n<li data-start=\"2152\" data-end=\"2165\">\n<p data-start=\"2154\" data-end=\"2165\">Email \u092d\u0947\u091c\u0928\u093e<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2166\" data-end=\"2185\">\n<p data-start=\"2168\" data-end=\"2185\">\u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0938\u0930\u094d\u091a \u0915\u0930\u0928\u093e<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2186\" data-end=\"2205\">\n<p data-start=\"2188\" data-end=\"2205\">\u0938\u094b\u0936\u0932 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u091a\u0932\u093e\u0928\u093e<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2206\" data-end=\"2221\">\n<p data-start=\"2208\" data-end=\"2221\">\u0911\u0928\u0932\u093e\u0907\u0928 \u0936\u0949\u092a\u093f\u0902\u0917<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2222\" data-end=\"2245\">\n<p data-start=\"2224\" data-end=\"2245\">\u0911\u0928\u0932\u093e\u0907\u0928 \u0915\u094d\u0932\u093e\u0938 \/ \u092e\u0940\u091f\u093f\u0902\u0917<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"2247\" data-end=\"2250\" \/>\n<h2 data-start=\"2252\" data-end=\"2281\">\ud83c\udfaf <strong data-start=\"2258\" data-end=\"2281\">Quiz (\u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928\u094b\u0924\u094d\u0924\u0930\u0940)<\/strong><\/h2>\n<ol data-start=\"2283\" data-end=\"2374\">\n<li data-start=\"2283\" data-end=\"2313\">\n<p data-start=\"2286\" data-end=\"2313\">WWW \u0915\u093e \u092b\u0941\u0932 \u092b\u0949\u0930\u094d\u092e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2314\" data-end=\"2350\">\n<p data-start=\"2317\" data-end=\"2350\">HTTP \u0914\u0930 HTTPS \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0905\u0902\u0924\u0930 \u0939\u0948?<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2351\" data-end=\"2374\">\n<p data-start=\"2354\" data-end=\"2374\">URL \u0915\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0905\u0930\u094d\u0925 \u0939\u0948?<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p data-start=\"2376\" data-end=\"2388\"><strong data-start=\"2376\" data-end=\"2386\">\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930:<\/strong><\/p>\n<ol data-start=\"2389\" data-end=\"2477\">\n<li data-start=\"2389\" data-end=\"2408\">\n<p data-start=\"2392\" data-end=\"2408\">World Wide Web<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2409\" data-end=\"2444\">\n<p data-start=\"2412\" data-end=\"2444\">HTTPS \u090f\u0915 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0930\u094b\u091f\u094b\u0915\u0949\u0932 \u0939\u0948<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2445\" data-end=\"2477\">\n<p data-start=\"2448\" data-end=\"2477\">\u092f\u0939 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0935\u0947\u092c\u092a\u0947\u091c \u0915\u093e \u092a\u0924\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<hr data-start=\"2479\" data-end=\"2482\" \/>\n<h2 data-start=\"2484\" data-end=\"2527\">\ud83d\udd1c <strong data-start=\"2490\" data-end=\"2527\">\u0905\u0917\u0932\u0947 \u092d\u093e\u0917 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u092a \u0938\u0940\u0916\u0947\u0902\u0917\u0947 (Part 2):<\/strong><\/h2>\n<ul data-start=\"2528\" data-end=\"2649\">\n<li data-start=\"2528\" data-end=\"2551\">\n<p data-start=\"2530\" data-end=\"2551\">IP Address \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2552\" data-end=\"2580\">\n<p data-start=\"2554\" data-end=\"2580\">Domain Name System (DNS)<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2581\" data-end=\"2625\">\n<p data-start=\"2583\" data-end=\"2625\">Web Browser \u0914\u0930 Web Server \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902?<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2626\" data-end=\"2649\">\n<p data-start=\"2628\" data-end=\"2649\">Hosting \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948?<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"2651\" data-end=\"2654\" \/>\n<p data-start=\"2656\" data-end=\"2758\">\u0905\u0917\u0930 \u0906\u092a \u091a\u093e\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u094b \u092e\u0948\u0902 \u0907\u0938\u0915\u093e <strong data-start=\"2686\" data-end=\"2693\">PDF<\/strong>, <strong data-start=\"2695\" data-end=\"2719\">video lecture format<\/strong>, \u092f\u093e \u0905\u0917\u0932\u0947 \u092d\u093e\u0917 \u0915\u093e \u0928\u094b\u091f\u094d\u0938 \u092d\u0940 \u092c\u0928\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0942\u0901\u0964<\/p>\n<p data-start=\"2760\" data-end=\"2790\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\"><strong data-start=\"2760\" data-end=\"2790\" data-is-last-node=\"\">\u0915\u094d\u092f\u093e \u0906\u092a\u0915\u094b Part 2 \u092d\u0947\u091c\u0928\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/p>\n<h3 data-start=\"2760\" data-end=\"2790\"><a href=\"https:\/\/chti.rajbhasha.gov.in\/pdf\/Chap17-HindiShabadSansadhan2ndEditionPart2.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Internet and Web Technology Tutorial in Hindi Part 1<\/a><\/h3>\n<h3 class=\"LC20lb MBeuO DKV0Md\"><a href=\"https:\/\/www.rgmcet.edu.in\/assets\/img\/departments\/CSE\/materials\/R15\/3-2\/Web%20Technologies.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">LECTURE NOTES ON WEB TECHNOLOGIES<\/a><\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Internet and Web Technology Tutorial in Hindi Part 1 [fvplayer id=&#8221;95&#8243;] \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0914\u0930 \u0935\u0947\u092c \u091f\u0947\u0915\u094d\u0928\u094b\u0932\u0949\u091c\u0940 \u091f\u094d\u092f\u0942\u091f\u094b\u0930\u093f\u092f\u0932 &#8211; \u092d\u093e\u0917 1 (\u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u092e\u0947\u0902) \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948? \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915\u094d\u0938 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0935\u093f\u0936\u093e\u0932 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0926\u0941\u0928\u093f\u092f\u093e \u092d\u0930 \u0915\u0947 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u091c\u094b\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0938\u0942\u091a\u0928\u093e\u0913\u0902 \u0915\u093e \u0906\u0926\u093e\u0928-\u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0915\u092e\u094d\u092f\u0941\u0928\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0915\u093e \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0915\u093e \u092a\u0942\u0930\u093e \u0928\u093e\u092e &#8220;\u0907\u0902\u091f\u0930\u0915\u0928\u0947\u0915\u094d\u091f\u0947\u0921 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":71,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[96],"tags":[],"class_list":["post-2749","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-internet-and-web-technology"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/users\/71"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2749"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2749\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/pdf\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}