{"id":4759,"date":"2025-01-17T05:46:25","date_gmt":"2025-01-17T05:46:25","guid":{"rendered":"https:\/\/1hindi.in\/?p=805"},"modified":"2025-01-17T05:46:25","modified_gmt":"2025-01-17T05:46:25","slug":"what-is-database-in-hindi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reilsolar.com\/library\/what-is-database-in-hindi\/","title":{"rendered":"What is Database in Hindi"},"content":{"rendered":"<p>\u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0938\u0902\u0917\u0920\u093f\u0924 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939 \u0939\u0948, \u0924\u093e\u0915\u093f \u0907\u0938\u0947 \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0947, \u0906\u092a \u092a\u094d\u0930\u093e\u0938\u0902\u0917\u093f\u0915 \u0938\u0942\u091a\u0928\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0916\u094b\u091c\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0938\u093e\u0928 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902, \u092a\u0902\u0915\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902, \u0938\u094d\u0924\u0902\u092d\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0905\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0939\u0948\u0902\u0921\u0932\u0930 \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0907\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 \u092c\u0928\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0915\u093e \u0915\u0947\u0935\u0932 \u090f\u0915 \u0938\u0947\u091f \u0938\u092d\u0940 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924, \u092a\u0941\u0928\u0930\u094d\u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u092c\u0921\u093c\u0940 \u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u0902\u091a\u093e\u0932\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u0948. \u0935\u0930\u094d\u0932\u094d\u0921 \u0935\u093e\u0907\u0921 \u0935\u0947\u092c \u092a\u0930 \u0906\u091c\u0915\u0932 \u0915\u0908 \u0921\u093e\u092f\u0928\u093e\u092e\u093f\u0915 \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0939\u0948\u0902 \u091c\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u0938\u0902\u091a\u093e\u0932\u093f\u0924 \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902. \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f, \u090f\u0915 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u091c\u094b \u090f\u0915 \u0939\u094b\u091f\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927\u0924\u093e \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0902\u091a \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948. \u092f\u0939 \u090f\u0915 \u0917\u0924\u093f\u0936\u0940\u0932 \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948. MySQL, Sybase, Oracle, MongoDB, Informix, PostgreSQL, SQL Server \u0906\u0926\u093f \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915\u0908 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 \u0939\u0948\u0902. \u0906\u0927\u0941\u0928\u093f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 (DBMS) \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. SQL \u092f\u093e \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0915\u094d\u091a\u0930\u094d\u0921 \u0915\u094d\u0935\u0947\u0930\u0940 \u0932\u0948\u0902\u0917\u094d\u0935\u0947\u091c \u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u093f\u090f \u0917\u090f \u0921\u0947\u091f\u093e \u092a\u0930 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. SQL \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u092c\u0940\u091c\u0917\u0923\u093f\u0924 \u0914\u0930 \u091f\u092a\u0932 \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0915\u0948\u0932\u0915\u0941\u0932\u0938 \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3>Database in Hindi<\/h3>\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u090f\u0915 \u0938\u0902\u0917\u0920\u093f\u0924 \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947 \u0938\u0947 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u093e \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0924\u093e\u0915\u093f \u0907\u0938\u0947 \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 Access, manage \u0914\u0930 \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0947, \u091c\u094b\u0921\u093c\u0928\u093e, \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0915\u0930\u0928\u093e \u0914\u0930 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b \u0921\u093f\u0932\u0940\u091f \u0915\u0930\u0928\u093e \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915\u0941\u091b \u0905\u0928\u094d\u092f \u0911\u092a\u0930\u0947\u0936\u0928 \u092d\u0940 \u0915\u093f\u090f \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u0926\u094b\u0938\u094d\u0924\u094b\u0902 \u0907\u0938\u0947 \u0906\u092a \u0910\u0938\u0947 \u092d\u0940 \u0915\u0939 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948, \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 structured information \u0915\u093e \u090f\u0915 organized collection \u0939\u0948. \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0936\u092c\u094d\u0926\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 Data \u0915\u0947 systematic collection \u0915\u094b \u201cDatabase\u201d \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0935\u094b \u0907\u0938\u0932\u093f\u092f\u0947 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902\u0915\u093f \u0907\u0938\u0947 \u0915\u093e\u092b\u0940 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u092c\u0928\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0924\u093e\u0915\u093f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 access, manage \u0914\u0930 update \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0947. Database \u0915\u093e \u092e\u0942\u0932 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f data management \u0915\u094b \u0906\u0938\u093e\u0928 \u092c\u0928\u093e\u0928\u093e \u0939\u0948. \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0902\u0936 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0908 \u091f\u0947\u092c\u0932\u094d\u0938 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0928\u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0908 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u092b\u093c\u0940\u0932\u094d\u0921 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u090f\u0915 Text file \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947 \u0915\u0941\u091b \u0921\u0947\u091f\u093e \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 \u0939\u094b \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0930\u0932 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0905\u0925\u0935\u093e \u092f\u0939 \u0915\u0941\u091b \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u0939\u093f\u0924 \u0915\u0908 \u091f\u0947\u0915\u094d\u0938\u094d\u091f \u092b\u093c\u093e\u0907\u0932\u094b\u0902 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u092c\u0921\u093c\u093e \u0938\u092e\u0942\u0939 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u091c\u091f\u093f\u0932 \u092d\u0940 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p><b>What is Data in Hindi?<\/b><\/p>\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u0942\u091a\u0928\u093e \u0915\u0940 \u090f\u0915 \u0905\u0932\u0917 \u0907\u0915\u093e\u0908 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939 \u0939\u0948, \u092f\u0939 &#8220;\u0921\u0947\u091f\u093e&#8221; \u092a\u093e\u0920, \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e, \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0914\u0930 \u0915\u0908 \u0914\u0930 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0930\u0942\u092a\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u0926\u0930\u094d\u092d \u092e\u0947\u0902 \u092c\u093e\u0924 \u0915\u0930 \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0921\u0947\u091f\u093e \u092e\u0942\u0932 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u0947 \u0915\u0941\u0936\u0932 \u0906\u0902\u0926\u094b\u0932\u0928 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u090f\u0915 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0928\u0941\u0935\u093e\u0926\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923: \u0928\u093e\u092e, \u0906\u092f\u0941, \u0935\u091c\u0928, \u090a\u0902\u091a\u093e\u0908 \u0906\u0926\u093f, \u0905\u092c, \u0905\u0917\u0932\u0947 \u0935\u093f\u0937\u092f \u092a\u0930 \u091a\u0932\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0914\u0930 \u0938\u092e\u091d\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p>\u0906\u092a \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u0905\u091a\u0947 \u0938\u0947 \u0924\u092d\u0940 \u0938\u092e\u091d \u092a\u093e\u090f\u0902\u0917\u0947 \u091c\u092c \u0906\u092a\u0915\u094b data \u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u092a\u0924\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e. \u0924\u094b \u0926\u094b\u0938\u094d\u0924\u094b\u0902 \u0906\u0917\u0947 \u092c\u095d\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0939\u092e \u0906\u092a\u0915\u094b \u092c\u0924\u093e \u0926\u0947 \u0915\u0940 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948? \u0909\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0939\u092e \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902\u0917\u0947 \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948, data \u092e\u0924\u0932\u092c information, \u0906\u092a\u0915\u093e \u0928\u093e\u092e, \u0906\u092a\u0915\u0940 \u0909\u092e\u094d\u0930, \u0906\u092a\u0915\u0947 \u0936\u0939\u0930 \u0915\u093e \u0928\u093e\u092e, \u0906\u092a\u0915\u0947 \u0926\u0947\u0936 \u0915\u093e \u0928\u093e\u092e, \u0915\u094b \u0906\u092a \u0915\u093f\u0938\u0940 \u091c\u0917\u0939 store \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0930\u0916\u0924\u0947 \u0939\u094b \u0924\u094b \u092c\u0939\u0941\u0924 data \u0915\u0939\u0932\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0906\u091c \u0915\u0947 \u0938\u092e\u092f \u092e\u0947\u0902 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u0940 \u0935\u0948\u0932\u094d\u092f\u0942 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0939\u0948, \u0926\u094b\u0938\u094d\u0924\u094b\u0902 \u0921\u093e\u091f\u093e \u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0940 information \u0939\u0948, \u092f\u093e \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0939\u0948, \u0906\u092a \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092d\u0940 \u092b\u0949\u0930\u094d\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0905\u092a\u0928\u0940 information \u0915\u094b fill \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u094b \u0924\u094b \u0935\u0939 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u0939\u0932\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0924\u094b \u0905\u092c \u0906\u092a\u0915\u094b \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0924\u093e \u091a\u0932 \u0917\u092f\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e. \u091c\u094b \u0906\u092a\u0915\u093e \u0921\u093e\u091f\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0935\u0939 \u091c\u0939\u093e\u0902 \u092a\u0930 \u0938\u0947\u0935 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u0939\u093e\u0902 \u092a\u0930 \u0909\u0938 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0930\u0916\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0909\u0938\u0947 database \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0936\u092c\u094d\u0926\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u090f \u0924\u094b database \u092e\u0924\u0932\u092c collection of data, \u0939\u092e \u090f\u0915 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0932\u0947\u0915\u0930 \u0938\u092e\u091d\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u090f\u0915 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0909\u0938 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0915\u094b \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0922\u093c\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092c\u091a\u094d\u091a\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0928\u093e\u092e, \u0935\u0939 \u0915\u093f\u0938 \u0915\u093f\u0938 \u0915\u0915\u094d\u0937\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0922\u093c\u093e\u0908 \u0915\u0930 \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0909\u0938 \u092c\u091a\u094d\u091a\u0947 \u0915\u0940 \u0909\u092e\u094d\u0930 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948, \u0909\u0938 \u092c\u091a\u094d\u091a\u0947 \u0915\u0947 \u0917\u093e\u0902\u0935 \u0915\u093e \u0928\u093e\u092e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u091c\u0947\u0938\u0940 information \u0915\u0939\u0940\u0902 \u092a\u0930 \u0938\u0947\u0935 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0930\u0916\u0928\u093e \u0939\u0948 \u0924\u094b \u0935\u0939 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0909\u0938\u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u090f\u0915 database \u092c\u0928\u093e\u090f\u0917\u093e \u0924\u093e\u0915\u093f \u0935\u0939 \u0909\u0928 \u0938\u092d\u0940 \u092c\u091a\u094d\u091a\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b \u0935\u0939 \u0909\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947\u0935 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0947 \u0914\u0930 \u0906\u0917\u0947 \u0909\u0938 database \u0915\u0947 data \u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0947\u0902 \u0905\u092c \u0924\u094b \u0906\u092a\u0915\u094b \u092a\u0924\u093e \u091a\u0932 \u0917\u092f\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e \u0915\u093f database \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0905\u092c \u0939\u092e \u092c\u093e\u0924 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0917\u0947 \u0915\u093f \u0906\u0916\u093f\u0930 database \u0915\u094b \u0915\u093f\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0939\u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0928 \u0915\u093f\u0928 \u091a\u0940\u091c\u094b \u0915\u093e \u0927\u094d\u092f\u093e\u0928 \u0930\u0916\u0928\u093e \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p><b>\u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0940 \u091b\u0935\u093f \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u0926\u0930\u094d\u0936\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u090f\u0915 \u092c\u0947\u0932\u0928\u093e\u0915\u093e\u0930 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/b><\/p>\n<p><b>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938<\/b><\/p>\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0928\u0947 \u092b\u094d\u0932\u0948\u091f-\u092b\u093e\u0907\u0932 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0938\u0947 \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0914\u0930 \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f\u094d\u0938 \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0924\u0915 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0915\u0940 50 \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0935\u0930\u094d\u0937\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0915\u0930 \u0932\u0940 \u0939\u0948, \u092f\u0939 \u0915\u0908 \u092a\u0940\u0922\u093c\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0917\u0941\u091c\u0930\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p><b>File-Based<\/b><\/p>\n<p>1968 \u0935\u0939 \u0935\u0930\u094d\u0937 \u0925\u093e \u091c\u092c \u092b\u093c\u093e\u0907\u0932-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u0947\u0936 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e. \u092b\u093c\u093e\u0907\u0932-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902, \u0921\u0947\u091f\u093e \u090f\u0915 \u092b\u094d\u0932\u0948\u091f \u092b\u093c\u093e\u0907\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0928\u093e\u090f \u0930\u0916\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964 \u0939\u093e\u0932\u093e\u0901\u0915\u093f \u092b\u093c\u093e\u0907\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0915\u0908 \u092b\u093e\u092f\u0926\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0915\u0908 \u0938\u0940\u092e\u093e\u090f\u0901 \u0939\u0948\u0902. \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0932\u093e\u092d\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u090f\u0915 \u092f\u0939 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u092b\u093c\u093e\u0907\u0932 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a \u0935\u093f\u0927\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0939\u0948\u0902, \u0909\u0926\u093e\u0964 \u0905\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0915, \u0905\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0914\u0930 \u092f\u093e\u0926\u0943\u091a\u094d\u091b\u093f\u0915, \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0924\u0940\u0938\u0930\u0940 \u092a\u0940\u0922\u093c\u0940 \u0915\u0940 \u092d\u093e\u0937\u093e \u091c\u0948\u0938\u0947 COBOL, BASIC \u092e\u0947\u0902 \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p><b>Hierarchical Data Model<\/b><\/p>\n<p>1968-1980 \u0936\u094d\u0930\u0947\u0923\u0940\u092c\u0926\u094d\u0927 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u092f\u0941\u0917 \u0925\u093e, \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0936\u094d\u0930\u0947\u0923\u0940\u092c\u0926\u094d\u0927 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0949\u0921\u0932 IBM \u0915\u093e \u092a\u0939\u0932\u093e DBMS \u0925\u093e, \u0907\u0938\u0947 \u0906\u0908\u090f\u092e\u090f\u0938 (\u0938\u0942\u091a\u0928\u093e \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940) \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0925\u093e. \u0907\u0938 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u092e\u0947\u0902, \u092b\u093e\u0907\u0932\u0947\u0902 \u092e\u093e\u0924\u093e-\u092a\u093f\u0924\u093e \/ \u092c\u091a\u094d\u091a\u0947 \u0915\u0947 \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0939\u0948\u0902. \u0928\u0940\u091a\u0947 \u0906\u0930\u0947\u0916, \u0936\u094d\u0930\u0947\u0923\u0940\u092c\u0926\u094d\u0927 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0928\u093f\u0927\u093f\u0924\u094d\u0935 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091b\u094b\u091f\u093e \u0935\u0943\u0924\u094d\u0924 \u0935\u0938\u094d\u0924\u0941\u0913\u0902 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0928\u093f\u0927\u093f\u0924\u094d\u0935 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948. \u092b\u093e\u0907\u0932 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0940 \u0924\u0930\u0939, \u0907\u0938 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0915\u0940 \u092d\u0940 \u0915\u0941\u091b \u0938\u0940\u092e\u093e\u090f\u0901 \u0925\u0940\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u091c\u091f\u093f\u0932 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u093e\u0928\u094d\u0935\u092f\u0928, \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0938\u094d\u0935\u0924\u0902\u0924\u094d\u0930\u0924\u093e \u0915\u0940 \u0915\u092e\u0940, \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u0915\u0908-\u0915\u0908 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u0902\u092d\u093e\u0932 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0938\u0915\u0924\u0947, \u0906\u0926\u093f\u0964<\/p>\n<p><b>Network data model<\/b><\/p>\n<p>\u091a\u093e\u0930\u094d\u0932\u094d\u0938 \u092c\u091b\u092e\u0928 \u0928\u0947 \u0939\u0928\u0940\u0935\u0947\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u0932\u093e \u0921\u0940\u092c\u0940\u090f\u092e\u090f\u0938 \u0907\u0902\u091f\u0940\u0917\u094d\u0930\u0947\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 (\u0906\u0908\u0921\u0940\u090f\u0938) \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e\u0964 \u092f\u0939 1960 \u0915\u0947 \u0926\u0936\u0915 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0907\u0938\u0947 1971 \u092e\u0947\u0902 CODASYL \u0938\u092e\u0942\u0939 (\u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092d\u093e\u0937\u093e\u0913\u0902 \u092a\u0930 \u0938\u092e\u094d\u092e\u0947\u0932\u0928) \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u092e\u093e\u0928\u0915\u0940\u0915\u0943\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e. \u0907\u0938 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u092e\u0947\u0902, \u092b\u093c\u093e\u0907\u0932\u0947\u0902 \u0906\u092e \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0915\u0940 \u0924\u0930\u0939, \u092e\u093e\u0932\u093f\u0915\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902. \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0928\u0947 \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928\u0932\u093f\u0916\u093f\u0924 \u0918\u091f\u0915\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0915\u0940, \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0938\u094d\u0915\u0940\u092e\u093e (\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928), \u0909\u092a-\u0938\u094d\u0915\u0940\u092e\u093e (\u092a\u094d\u0930\u0924\u093f \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u0935\u093f\u091a\u093e\u0930), \u0921\u0947\u091f\u093e \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092d\u093e\u0937\u093e (\u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915), \u0907\u0938 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0915\u0940 \u0915\u0941\u091b \u0938\u0940\u092e\u093e\u090f\u0901 \u092d\u0940 \u0925\u0940\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u091c\u091f\u093f\u0932\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u0914\u0930 \u0930\u0916\u0930\u0916\u093e\u0935 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0941\u0936\u094d\u0915\u093f\u0932\u0964<\/p>\n<p><b>Relational Database<\/b><\/p>\n<p>\u092f\u0939\u093e\u0901 \u092a\u0930 \u0939\u092e \u0906\u092a\u0915\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092f\u0939 \u092c\u0924\u093e \u0926\u0947 \u0915\u0940 1970 &#8211; \u0935\u0930\u094d\u0924\u092e\u093e\u0928: \u092f\u0939 \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0914\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0915\u093e \u092f\u0941\u0917 \u0939\u0948. 1970 \u092e\u0947\u0902, \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0915\u094b E.F. Codd \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u092a\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e. \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u092a\u0930\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0914\u0930 \u0938\u094d\u0915\u0940\u092e\u093e \u0928\u093e\u092e\u0915 \u0926\u094b \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0936\u092c\u094d\u0926\u093e\u0935\u0932\u0940 \u0939\u0948\u0902. \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u092a\u0902\u0915\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092f\u093e \u0938\u094d\u0924\u0902\u092d\u094b\u0902 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u090f\u0915 \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u0939\u0948, \u0938\u094d\u0915\u0940\u092e\u093e \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0915\u093e \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0928\u093e\u092e, \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u0938\u094d\u0924\u0902\u092d \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u0928\u093e\u092e \u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u093f\u0937\u094d\u091f \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u092f\u0939 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0915\u0941\u091b \u0917\u0923\u093f\u0924\u0940\u092f \u0905\u0935\u0927\u093e\u0930\u0923\u093e \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0938\u0947\u091f \u0938\u093f\u0926\u094d\u0927\u093e\u0902\u0924 \u0914\u0930 \u0924\u093e\u0930\u094d\u0915\u093f\u0915 \u0924\u0930\u094d\u0915, \u092a\u0939\u0932\u093e \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u090f\u092a\u094d\u0932\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 1995 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0928\u093e\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e, \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u092f\u0941\u0917 \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928, \u0915\u0908 \u0914\u0930 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u092a\u0947\u0936 \u0915\u093f\u090f \u0917\u090f \u0925\u0947 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921 \u092e\u0949\u0921\u0932, \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u092e\u0949\u0921\u0932, \u0906\u0926\u093f\u0964<\/p>\n<h3>\u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 (What is Database in Hindi)<\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0938\u0902\u0917\u0920\u093f\u0924 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0902\u0936 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0908 \u091f\u0947\u092c\u0932 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0928\u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0908 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u092b\u093c\u0940\u0932\u094d\u0921 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f, \u090f\u0915 \u0915\u0902\u092a\u0928\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u094b\u0902, \u0915\u0930\u094d\u092e\u091a\u093e\u0930\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924\u0940\u092f \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091f\u0947\u092c\u0932 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u0907\u0928 \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u092b\u093c\u0940\u0932\u094d\u0921 \u0939\u094b\u0902\u0917\u0947 \u091c\u094b \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u093e\u0938\u0902\u0917\u093f\u0915 \u0939\u0948\u0902. \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926 \u0938\u0942\u091a\u0940 \u0914\u0930 \u0917\u094d\u0930\u093e\u0939\u0915 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0932\u0917\u092d\u0917 \u0938\u092d\u0940 \u0908-\u0915\u0949\u092e\u0930\u094d\u0938 \u0938\u093e\u0907\u091f\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902. \u092f\u0947 \u0938\u093e\u0907\u091f\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 (\u092f\u093e DBMS), \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915\u093f Microsoft Access, FileMaker Pro, \u092f\u093e MySQL \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0915\u0947 &#8220;\u092c\u0948\u0915 \u090f\u0902\u0921&#8221; \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902. \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0915\u0930\u0915\u0947, \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u0916\u094b\u091c\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0938\u0949\u0930\u094d\u091f \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948. \u092f\u0939 \u0932\u091a\u0940\u0932\u093e\u092a\u0928 \u0908-\u0915\u0949\u092e\u0930\u094d\u0938 \u0938\u093e\u0907\u091f\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0905\u0928\u094d\u092f \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0917\u0924\u093f\u0936\u0940\u0932 \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0939\u0948\u0964 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d\u093f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0905\u092a\u0947\u0915\u094d\u0937\u093e\u0915\u0943\u0924 &#8220;\u092b\u094d\u0932\u0948\u091f&#8221; \u0925\u0947, \u091c\u093f\u0938\u0915\u093e \u0905\u0930\u094d\u0925 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0935\u0947 \u090f\u0915 \u0938\u094d\u092a\u094d\u0930\u0947\u0921\u0936\u0940\u091f \u0915\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0930\u0932 \u092a\u0902\u0915\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0938\u094d\u0924\u0902\u092d\u094b\u0902 \u0924\u0915 \u0938\u0940\u092e\u093f\u0924 \u0925\u0947. \u0939\u093e\u0932\u093e\u0902\u0915\u093f, \u0906\u091c \u0915\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u092a\u0930\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u0930 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0928\u0947, \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0916\u094b\u091c \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0905\u0928\u0941\u092e\u0924\u093f \u0926\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092d\u0940 \u0915\u094d\u0935\u0947\u0930\u0940\u091c\u093c \u091a\u0932\u093e \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0915\u0908 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u091c\u092c\u0915\u093f \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u092a\u093e\u0920 \u092f\u093e \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0925\u0947, \u0906\u0927\u0941\u0928\u093f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0905\u0928\u094d\u092f \u0921\u0947\u091f\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f \u0915\u094d\u0932\u093f\u092a, \u091a\u093f\u0924\u094d\u0930 \u0914\u0930 \u0935\u0940\u0921\u093f\u092f\u094b \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0926\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u0938\u0941\u0932\u092d, \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928\u0940\u092f \u0914\u0930 \u0905\u0926\u094d\u092f\u0924\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u0902\u0930\u091a\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0938\u0902\u0917\u0920\u093f\u0924 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939 \u0939\u0948. \u0938\u0930\u0932 \u0936\u092c\u094d\u0926\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902, \u0906\u092a \u0915\u0939 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0909\u0938 \u091c\u0917\u0939 \u092a\u0930 \u091c\u0939\u093e\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0939\u0948. \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0905\u091a\u094d\u091b\u093e \u0938\u093e\u0926\u0943\u0936\u094d\u092f \u092a\u0941\u0938\u094d\u0924\u0915\u093e\u0932\u092f \u0939\u0948. \u092a\u0941\u0938\u094d\u0924\u0915\u093e\u0932\u092f \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u0936\u0948\u0932\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092a\u0941\u0938\u094d\u0924\u0915\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0935\u093f\u0936\u093e\u0932 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u092f\u0939\u093e\u0901 \u092a\u0941\u0938\u094d\u0924\u0915\u093e\u0932\u092f \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u092a\u0941\u0938\u094d\u0924\u0915\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0939\u0948\u0902. \u0906\u092e \u0936\u092c\u094d\u0926\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902, \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0915\u0940 \u0930\u091c\u093f\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940 \u092a\u0930 \u0935\u093f\u091a\u093e\u0930 \u0915\u0930\u0947\u0902, \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u092d\u0940 \u0935\u093f\u0935\u0930\u0923 \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u092b\u093e\u0907\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0930\u094d\u091c \u0915\u093f\u090f \u0917\u090f \u0939\u0948\u0902. \u0906\u092a \u0907\u0938 \u092b\u093e\u0907\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0935\u0930\u0923 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u0907\u0938\u0947 \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u0939\u093e\u0901 \u0906\u092a \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092d\u0940 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930 \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<p><b>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0924\u0925\u094d\u092f ?<\/b><\/p>\n<p>\u0935\u0930\u094d\u0937 1960 \u0915\u0947 \u0926\u0936\u0915 \u0915\u0940 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924 \u0938\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0928\u093e\u091f\u0915\u0940\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0939\u0941\u0906 \u0939\u0948. \u0915\u0941\u091b \u0928\u0947\u0935\u093f\u0917\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915\u093f \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0914\u0930 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0914\u0930 \u0939\u0947\u0930\u092b\u0947\u0930 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u093f\u090f \u091c\u093e\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092e\u0942\u0932 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0925\u0947. \u0939\u093e\u0932\u093e\u0902\u0915\u093f \u092f\u0947 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924\u0940 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0928\u092e\u094d\u092f \u0925\u0947, 1980 \u0915\u0947 \u0926\u0936\u0915 \u0915\u0940 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924 \u092e\u0947\u0902, \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0932\u094b\u0915\u092a\u094d\u0930\u093f\u092f \u0939\u094b \u0917\u090f, \u091c\u093f\u0938\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u092e\u0947\u0902 \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0928\u0947 \u092b\u0949\u0932\u094b \u0915\u093f\u092f\u093e, \u0939\u093e\u0932 \u0939\u0940 \u092e\u0947\u0902, NoSQL \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0915\u0947 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0914\u0930 \u0924\u0947\u091c\u0940 \u0938\u0947 \u0917\u0924\u093f \u0914\u0930 \u0905\u0938\u0902\u0930\u091a\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0915\u0947 \u091c\u0935\u093e\u092c \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0938\u093e\u092e\u0928\u0947 \u0906\u090f, \u0906\u091c, \u0939\u092e\u093e\u0930\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u0915\u094d\u0932\u093e\u0909\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0914\u0930 \u0938\u0947\u0932\u094d\u092b-\u0921\u094d\u0930\u093e\u0907\u0935\u093f\u0902\u0917 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u094b \u090f\u0915 \u0928\u092f\u093e \u0917\u094d\u0930\u093e\u0909\u0902\u0921 \u092c\u0928\u093e \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u092c \u092f\u0939 \u0906\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0948\u0938\u0947 \u090f\u0915\u0924\u094d\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924, \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0914\u0930 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p><b>Database Management System<\/b><\/p>\n<p>\u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (DBMS) \u090f\u0915 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u092f\u0939 \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u090f\u0921\u092e\u093f\u0928\u093f\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0947\u091f\u0930 (\u0921\u0940\u092c\u0940\u090f) \u0938\u0947 \u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u0947\u0936 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0924\u0926\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094b \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u0947\u0936 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948. \u092f\u0947 \u0915\u092e\u093e\u0902\u0921 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0938\u0947 \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0932\u094b\u0921 \u0915\u0930\u0928\u0947, \u092a\u0941\u0928\u0930\u094d\u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092f\u093e \u0938\u0902\u0936\u094b\u0927\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u093f\u090f \u091c\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u090f\u0915 \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (DBMS) \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0928\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u090f\u0915 \u0921\u0940\u092c\u0940\u090f\u092e\u090f\u0938 \u092e\u0942\u0932 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0914\u0930 \u0909\u0938\u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924\u093f\u092e-\u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e\u0913\u0902 \u092f\u093e \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u090f\u0915 \u0907\u0902\u091f\u0930\u092b\u093c\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0915\u094b \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0914\u0930 \u0905\u0928\u0941\u0915\u0942\u0932\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u0941\u0928\u0903 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924, \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u090f\u0915 DBMS \u092d\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0940 \u0928\u093f\u0917\u0930\u093e\u0928\u0940 \u0914\u0930 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u0923 \u0915\u0940 \u0938\u0941\u0935\u093f\u0927\u093e \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b \u092a\u094d\u0930\u0926\u0930\u094d\u0936\u0928 \u0915\u0940 \u0928\u093f\u0917\u0930\u093e\u0928\u0940, \u091f\u094d\u092f\u0942\u0928\u093f\u0902\u0917 \u0914\u0930 \u092c\u0948\u0915\u0905\u092a \u0914\u0930 \u092a\u0941\u0928\u0930\u094d\u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924\u093f \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0936\u093e\u0938\u0928\u093f\u0915 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u0915\u094d\u0937\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939 \u0939\u0948. \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u092d\u0902\u0921\u093e\u0930\u0923 \u0914\u0930 \u0939\u0947\u0930\u092b\u0947\u0930 \u0915\u093e \u0938\u092e\u0930\u094d\u0925\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u0915\u094b \u0906\u0938\u093e\u0928 \u092c\u0928\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0906\u0907\u090f \u0915\u0941\u091b \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093e \u0915\u0930\u0947\u0902, \u090f\u0915 \u0911\u0928\u0932\u093e\u0907\u0928 \u091f\u0947\u0932\u0940\u092b\u094b\u0928 \u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u0947\u0936\u093f\u0915\u093e \u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0932\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e, \u092b\u094b\u0928 \u0928\u0902\u092c\u0930, \u0905\u0928\u094d\u092f \u0938\u0902\u092a\u0930\u094d\u0915 \u0935\u093f\u0935\u0930\u0923, \u0906\u0926\u093f \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u0930\u0947\u0917\u0940. \u0906\u092a\u0915\u093e \u092c\u093f\u091c\u0932\u0940 \u0938\u0947\u0935\u093e \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0924\u093e \u0938\u094d\u092a\u0937\u094d\u091f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092c\u093f\u0932\u093f\u0902\u0917, \u0915\u094d\u0932\u093e\u0907\u0902\u091f \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u0940 \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930 \u0930\u0939\u093e \u0939\u0948, \u0917\u0932\u0924\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u0902\u092d\u093e\u0932\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f, \u0906\u0926\u093f, \u091a\u0932\u094b \u092b\u0947\u0938\u092c\u0941\u0915 \u092a\u0930 \u092d\u0940 \u0935\u093f\u091a\u093e\u0930 \u0915\u0930\u0947\u0902, \u0907\u0938\u0947 \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f\u094b\u0902, \u0909\u0928\u0915\u0947 \u0926\u094b\u0938\u094d\u0924\u094b\u0902, \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u0917\u0924\u093f\u0935\u093f\u0927\u093f\u092f\u094b\u0902, \u0938\u0902\u0926\u0947\u0936\u094b\u0902, \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u092a\u0928\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0915\u0941\u091b \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930, \u0939\u0947\u0930\u092b\u0947\u0930 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924\u0941\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0939\u092e \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0905\u0928\u0917\u093f\u0928\u0924 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092f\u0939 Information \u092f\u093e\u0928\u093f \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0915\u093e \u0938\u0902\u0918\u094d\u0930\u093e\u0930\u093e\u0932\u092f \u0939\u0948, \u091c\u0939\u093e\u0901 Related Information \u0915\u094b Collection \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0930\u0916\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 Information \u0915\u094b Organised (\u0938\u0902\u0917\u0920\u093f\u0924) \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0930\u0916\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. Organised \u092e\u0924\u0932\u092c \u0938\u091c\u093e \u0915\u0947 \u0930\u0916\u0928\u093e \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0906\u092a books \u0915\u094b Table \u092a\u0947 \u0938\u091c\u093e \u0915\u0947 \u0930\u0916\u0924\u0947 \u0939\u094b, \u0935\u0948\u0938\u0947 \u0939\u0940 Information \u0914\u0930 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. Information \u0915\u094b Store \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f, \u0915\u0941\u091b Software \u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u092e\u093e\u0932 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0905\u091a\u094d\u091b\u093e Example \u0939\u0948 MS-Excel. \u092f\u0939\u093e\u0901 \u092a\u0947 \u0938\u093e\u0930\u0947 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092e\u0947\u092e\u094b\u0930\u0940 \u0921\u093f\u0935\u093e\u0907\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u0948\u0938\u0947 Hard disk. Information \u0915\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u091b \u0907\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 \u0930\u0916\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0947 \u0906\u092a \u092c\u095c\u0940 \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b Access \u0915\u0930 \u0938\u0915\u094b \u0914\u0930 Manipulate (\u092c\u0926\u0932\u093e\u0935) \u0915\u0930 \u0938\u0915\u094b. \u091a\u0932\u094b \u090f\u0915 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u091d\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u090f\u0915 MS-Excel Sheet \u091c\u0939\u093e\u0901 \u0906\u092a 100 Students \u0915\u0940 \u0935\u093f\u0935\u0930\u0923 \u0939\u0948. \u0935\u093f\u0935\u0930\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 Roll NO, \u0928\u093e\u092e, \u092a\u0924\u093e, \u0938\u0939\u0930 \u0915\u093e \u0928\u093e\u092e, \u092a\u093f\u0924\u093e \u0915\u093e \u0928\u093e\u092e, \u091c\u0928\u094d\u092e \u0924\u093f\u0925\u093f. \u092f\u0939\u093e\u0901 \u0939\u092e \u0914\u0930 \u0906\u092a \u092f\u0947 \u092c\u094b\u0932 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u092f\u0939 Excel Sheet \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0939\u0948. DB \u092e\u0924\u0932\u092c \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u091c\u094b \u092d\u0940 Information \u0914\u0930 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0939\u0948 \u0909\u0938\u0915\u094b \u0906\u092a \u091c\u092c \u091a\u093e\u0939\u094b \u0924\u092c Access \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u094b. \u0905\u092c Access \u092e\u0924\u0932\u092c \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u091a\u0932\u094b \u0938\u092e\u091d\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u090f\u0915 University \u0939\u0948, \u091c\u0939\u093e\u0901 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0938\u093e\u0930\u0947 Students \u0939\u0948\u0902, \u0915\u0930\u0940\u092c\u0928 5000 \u0909\u0928\u0915\u0947 Exam \u0959\u0924\u092e \u0939\u094b \u0917\u090f \u0939\u0948\u0902. \u0905\u092c \u0907\u0928\u0915\u0947 Results \u0915\u094b Computer \u0915\u0947 \u091c\u0930\u093f\u092f\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 Upload \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u092f\u0939 \u092d\u0940 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u0940 University \u0915\u0940 Official website \u0939\u0948. \u0924\u094b \u0935\u0939\u093e\u0902 \u092a\u0930 \u092d\u0940 Upload \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0905\u092c \u092f\u0939 Students Result \u0915\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092c\u0928 \u0917\u092f\u093e. \u091c\u092c Result \u0928\u093f\u0915\u0932\u0928\u0947 \u0915\u0940 date \u0906\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0924\u094b \u0907\u0938 result \u0915\u094b Publish \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0924\u092d\u0940 Students \u0905\u092a\u0928\u093e Roll no \u0921\u093e\u0932\u0915\u0947 Result \u0926\u0947\u0916\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0932\u0917 \u091c\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948. \u0907\u0938 Process \u0915\u094b \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094b Access \u0915\u0930\u0928\u093e. \u0910\u0938\u0947 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0938\u093e\u0930\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 Google \u0915\u093e, Company \u0915\u093e, Government \u0915\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 , \u091c\u0939\u093e\u0901 \u0935\u094b \u0905\u092a\u0928\u0947 Information \u0915\u094b Store \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<p><b>Create database \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0915\u093f\u0928-\u0915\u093f\u0928 \u091a\u0940\u091c\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0927\u094d\u092f\u093e\u0928 \u0930\u0916\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948<\/b><\/p>\n<p>\u092a\u0930 database \u0915\u094b \u0910\u0938\u0947 \u0939\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092c\u0928\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e database \u0915\u094b create \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0939\u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0940 \u0938\u093e\u0930\u0940 \u091a\u0940\u091c\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0927\u094d\u092f\u093e\u0928 \u0930\u0916\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0938\u094b\u091a\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0915\u094c\u0928-\u0915\u094c\u0928 \u0909\u0938 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b access \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0915\u094c\u0928-\u0915\u094c\u0928 \u0909\u0938 database \u092e\u0947\u0902 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b insert \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0907\u0928 \u0938\u092d\u0940 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094b\u091a\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948. \u092a\u0930 database \u092e\u0947\u0902 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u093f\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 store \u0939\u094b\u0917\u093e \u092f\u0939 \u092d\u0940 \u0938\u094b\u091a\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0909\u0938\u0947 \u0905\u091a\u094d\u091b\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 design \u0915\u0930\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948. database \u0915\u094b \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091c\u0930\u0942\u0930\u0924 \u092a\u0921\u093c\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u090f\u0915 database \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928\u0930 \u0915\u0940 \u0914\u0930 database \u0915\u094b \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0909\u0938\u0947 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0909\u0938 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091c\u0930\u0942\u0930\u0924 \u092a\u0921\u093c\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u090f\u0915 DBA \u0915\u0940. DBA \u0915\u093e \u0915\u093e\u092e \u0939\u0948 \u0909\u0938 database \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b \u0911\u092a\u0930\u0947\u091f \u0915\u0930\u0928\u093e \u0914\u0930 \u0905\u0917\u0930 \u0909\u0938 database \u092e\u0947 \u0938\u0947 \u0915\u094b\u0908 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u0947\u0935 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092f\u093e \u092b\u093f\u0930 \u0909\u0938\u0947 Access \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092d\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u093e \u0915\u094b\u0908 \u092a\u094d\u0930\u0949\u092c\u094d\u0932\u092e \u0906\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0924\u094b \u0909\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0949\u092c\u094d\u0932\u092e \u0915\u094b \u0920\u0940\u0915 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0915\u093e\u092e DBA \u0915\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948. database \u0915\u094b \u0915\u094d\u0930\u093f\u090f\u091f \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928\u0930 \u0915\u0940\u0938\u0940 \u092a\u0947\u092a\u0930 \u092a\u0930 \u0909\u0938\u0947 draw \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u092f\u0939 \u0926\u0947\u0916\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u092f\u093e \u092f\u0939 database \u0938\u0939\u0940 \u0939\u0948 \u092f\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902, \u0915\u094b\u0908 \u092d\u0942\u0932 \u0924\u094b \u0928\u0939\u0940\u0902, \u0906\u0917\u0947 \u091c\u093e\u0915\u0930 \u0915\u094b\u0908 \u092a\u0930\u0947\u0936\u093e\u0928\u0940 \u0924\u094b \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0917\u0940. \u091c\u093f\u0938 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092d\u0940 \u0915\u0902\u092a\u0928\u0940 \u092f\u093e \u092b\u093f\u0930 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u092f\u093e University \u0915\u094b \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0935\u0939 database \u0921\u093f\u091c\u093c\u093e\u0907\u0928\u0930 \u0915\u094b \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0938\u0947 \u0939\u0940 \u0915\u0939 \u0926\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f \u0915\u094c\u0928 \u0938\u093e \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u093f\u0938 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b Access \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0909\u0938\u0915\u0947 \u0905\u0932\u093e\u0935\u093e \u0914\u0930 \u0915\u094b\u0908 \u092d\u0940 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0909\u0938 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b Access \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u093e. \u0914\u0930 \u0907\u0928 \u0938\u092d\u0940 \u092c\u093e\u0924\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0927\u094d\u092f\u093e\u0928 \u0930\u0916\u0924\u0947 \u0939\u0941\u090f database \u0921\u093f\u091c\u093c\u093e\u0907\u0928\u0930 \u0915\u094b database \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u0915\u0930\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0914\u0930 \u0938\u093e\u0925 \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0921\u093f\u091c\u093c\u093e\u0907\u0928\u0930 \u0915\u094b \u092f\u0939 \u092d\u0940 \u0938\u094b\u091a\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0915\u094c\u0928 \u0938\u093e \u0921\u093e\u091f\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0926\u0930 \u0915\u093f\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 store \u0939\u094b\u0917\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0909\u0938 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u093e name save \u0939\u094b\u0917\u093e \u0909\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093e\u091c\u0942 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u0915\u0949\u0932\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0938 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u093e surname save \u0939\u094b\u0917\u093e \u0907\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 \u0938\u092c \u0915\u0941\u091b \u0938\u094b\u091a\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0907\u0938\u0915\u093e \u092d\u0940 \u0939\u092e \u090f\u0915 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0932\u0947\u0915\u0930 \u0938\u092e\u091d\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0936 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0905\u0917\u0930 \u0906\u092a\u0928\u0947 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f \u092e\u0947\u0902 \u092f\u093e \u092b\u093f\u0930 \u0915\u093f\u0938\u0940 Applications \u092e\u0947\u0902 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u0907\u0902\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u0947\u0936\u0928 \u0915\u094b fill \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0905\u0915\u093e\u0909\u0902\u091f \u092c\u0928\u093e\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0924\u094b \u0909\u0938 \u092b\u0949\u0930\u094d\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0906\u092a\u0928\u0947 \u091c\u094b \u092d\u0940 \u0907\u0902\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u0947\u0936\u0928 \u0926\u0940 \u0939\u094b\u0917\u0940 \u0935\u0939 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0906\u092a \u0939\u0940 \u0926\u0947\u0916 \u092a\u093e\u090f\u0902\u0917\u0947 \u0906\u092a\u0915\u0947 \u0905\u0932\u093e\u0935\u093e \u0915\u094b\u0908 \u0926\u0942\u0938\u0930\u093e \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0909\u0938 \u0907\u0902\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u0947\u0936\u0928 \u0915\u094b \u0926\u0947\u0916 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0938\u0915\u0924\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u0906\u092a\u0928\u0947 \u091c\u094b \u0907\u0902\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u0947\u0936\u0928 \u092b\u0940\u0932 \u0915\u0930\u0940 \u0939\u0948 \u0935\u0939 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 store \u0939\u094b\u0917\u0940. \u092a\u0930 \u0909\u0938 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b Access \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0906\u092astore, \u0906\u092a\u0915\u0947 \u0905\u0932\u093e\u0935\u093e \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0914\u0930 \u0915\u094b \u0928\u0939\u0940\u0902. \u0905\u092c \u0906\u092a \u0905\u091a\u094d\u091b\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u091d \u0917\u090f \u0939\u094b\u0917\u0947 \u0915\u093f \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094b \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u093f\u0928 \u0915\u093f\u0928 \u091a\u0940\u091c\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0927\u094d\u092f\u093e\u0928 \u0930\u0916\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u092a\u0921\u093c\u0924\u0940 \u0939\u0948. \u0915\u093f\u0938\u0940 \u091b\u094b\u091f\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094b \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u0915\u0930\u0928\u093e \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u092a\u0930 \u0905\u0917\u0930 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092c\u0921\u093c\u0947 \u0911\u0930\u094d\u0917\u0947\u0928\u093e\u0907\u091c\u0947\u0936\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092c\u0921\u093c\u0940 \u0915\u0902\u092a\u0928\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094b \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u0915\u0930\u0928\u093e \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0939\u0940 \u092e\u0941\u0936\u094d\u0915\u093f\u0932 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 ?<\/h3>\n<p>\u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092f\u093e \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939 \u0939\u0948, \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0921\u093f\u091c\u093c\u093e\u0907\u0928 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948. \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 (DBMS) \u090f\u0915 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0914\u0930 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u090f\u0915 \u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u0927\u093f \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948. \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u092e\u093e\u0928\u0915 \u090f\u0932\u094d\u0917\u094b\u0930\u093f\u0926\u092e \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u091c\u094b\u0921\u093c\u093e, \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f, \u0921\u093f\u0932\u0940\u091f \u092f\u093e \u091f\u094d\u0930\u0948\u0935\u0930\u094d\u0938 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p>\u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0938\u0902\u0930\u091a\u093f\u0924 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940, \u092f\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0938\u0902\u0917\u0920\u093f\u0924 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0947 \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0907\u0932\u0947\u0915\u094d\u091f\u094d\u0930\u0949\u0928\u093f\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 (DBMS) \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0938\u093e\u0925 \u092e\u0947\u0902, \u0921\u0947\u091f\u093e \u0914\u0930 DBMS, \u0909\u0928\u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u091c\u0941\u0921\u093c\u0947 \u0905\u0928\u0941\u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925, \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0926\u0930\u094d\u092d\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0947 \u0905\u0915\u094d\u0938\u0930 \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091b\u094b\u091f\u093e \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0906\u091c \u092a\u094d\u0930\u091a\u093e\u0932\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092d\u0940\u0924\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0930\u0923 \u0914\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094d\u0935\u0947\u0930\u0940 \u0915\u094b \u0915\u0941\u0936\u0932 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0940 \u090f\u0915 \u0936\u094d\u0930\u0943\u0902\u0916\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0902\u0915\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0938\u094d\u0924\u0902\u092d\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u092b\u093f\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938, \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924, \u0938\u0902\u0936\u094b\u0927\u093f\u0924, \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f, \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u093f\u0924 \u0914\u0930 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0902\u0936 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0932\u093f\u0916\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0915\u094d\u0935\u0947\u0930\u0940 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u0902\u0930\u091a\u093f\u0924 \u0915\u094d\u0935\u0947\u0930\u0940 \u092d\u093e\u0937\u093e (SQL) \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<p>\u0915\u0908 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0939\u0948\u0902. \u092f\u0939\u093e\u0901 \u0938\u093e\u0924 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0942\u091a\u0940 \u0926\u0940 \u0917\u0908 \u0939\u0948 \u2212<\/p>\n<p><b>Hierarchical Databases<\/b><\/p>\n<p>\u090f\u0915 \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 (\u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0921\u0940\u092c\u0940\u090f\u092e\u090f\u0938) \u092e\u0949\u0921\u0932 \u092e\u0947\u0902, \u0921\u0947\u091f\u093e \u090f\u0915 \u0905\u092d\u093f\u092d\u093e\u0935\u0915-\u092c\u091a\u094d\u091a\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u0928\u094b\u0921 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u090f\u0915 Hierarchical database \u092e\u0947\u0902, \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935\u093f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u0905\u0932\u093e\u0935\u093e, \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093e\u0924\u093e-\u092a\u093f\u0924\u093e \/ \u092c\u093e\u0932 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0938\u092e\u0942\u0939\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948. \u090f\u0915 \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u092e\u0947\u0902, \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u092a\u0947\u0921\u093c \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0909\u0928 \u092b\u093c\u0940\u0932\u094d\u0921\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u0939\u093e\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092b\u093c\u0940\u0932\u094d\u0921 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u090f\u0915 \u092e\u093e\u0928 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948. \u092e\u093e\u0924\u093e-\u092a\u093f\u0924\u093e-\u092c\u091a\u094d\u091a\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0932\u093f\u0902\u0915 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u090f\u0915-\u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u0938\u0947 \u091c\u0941\u0921\u093c\u0947 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u090f\u0915 \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u092e\u0947\u0902, \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092c\u091a\u094d\u091a\u0947 \u0915\u0947 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u090f\u0915 \u092e\u093e\u0924\u093e-\u092a\u093f\u0924\u093e \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u090f\u0915 \u0905\u092d\u093f\u092d\u093e\u0935\u0915 \u0915\u0947 \u0915\u0908 \u092c\u091a\u094d\u091a\u0947 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092b\u093c\u0940\u0932\u094d\u0921 \u0915\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u092a\u0941\u0928\u0903 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f, \u0939\u092e\u0947\u0902 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u092e\u093f\u0932\u0928\u0947 \u0924\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092a\u0947\u0921\u093c \u0938\u0947 \u0917\u0941\u091c\u0930\u0928\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e. 1960 \u0915\u0947 \u0926\u0936\u0915 \u0915\u0940 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0908\u092c\u0940\u090f\u092e \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0915\u0940 \u0917\u0908 \u0925\u0940. \u091c\u092c\u0915\u093f \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0938\u0930\u0932 \u0939\u0948, \u092f\u0939 \u092e\u093e\u0924\u093e-\u092a\u093f\u0924\u093e \u0915\u0947 \u092c\u091a\u094d\u091a\u0947 \u0915\u0947 \u090f\u0915-\u0938\u0947-\u0915\u0908 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0905\u0928\u092e\u094d\u092f \u0939\u0948. \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u092c\u0948\u0902\u0915\u093f\u0902\u0917 \u0914\u0930 \u0926\u0942\u0930\u0938\u0902\u091a\u093e\u0930 \u0909\u0926\u094d\u092f\u094b\u0917\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u091a\u094d\u091a \u092a\u094d\u0930\u0926\u0930\u094d\u0936\u0928 \u0914\u0930 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927\u0924\u093e Applications \u0915\u0947 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0906\u0908\u092c\u0940\u090f\u092e \u0938\u0942\u091a\u0928\u093e \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 (\u0906\u0908\u090f\u092e\u090f\u0938) \u0914\u0930 \u0935\u093f\u0902\u0921\u094b\u091c \u0930\u091c\u093f\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940 \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u0926\u094b \u0932\u094b\u0915\u092a\u094d\u0930\u093f\u092f \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<p><b>Advantage<\/b><\/p>\n<p>\u090f\u0915 \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u093e \u0914\u0930 \u0924\u0947\u091c\u0940 \u0938\u0947 \u0905\u0926\u094d\u092f\u0924\u0928 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948. \u091c\u0948\u0938\u093e \u0915\u093f \u090a\u092a\u0930 \u0915\u0940 \u0906\u0915\u0943\u0924\u093f \u092e\u0947\u0902 \u0926\u093f\u0916\u093e\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948, \u0907\u0938\u0915\u0940 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u090f\u0915 \u092a\u0947\u0921\u093c \u0915\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0938\u0947 \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948 ,\u092f\u0939 \u0938\u0941\u0935\u093f\u0927\u093e \u090f\u0915 \u0926\u094b\u0927\u093e\u0930\u0940 \u0924\u0932\u0935\u093e\u0930 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p><b>Disadvantage<\/b><\/p>\n<p>\u0907\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u092f\u0939 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u092a\u0947\u0921\u093c \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092c\u091a\u094d\u091a\u0947 \u0915\u0947 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u090f\u0915 \u092e\u093e\u0924\u093e-\u092a\u093f\u0924\u093e \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u092c\u091a\u094d\u091a\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u094b\u0902 \u092f\u093e \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0905\u0928\u0941\u092e\u0924\u093f \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948, \u092d\u0932\u0947 \u0939\u0940 \u0935\u0947 \u0924\u093e\u0930\u094d\u0915\u093f\u0915 \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f\u0915\u094b\u0923 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u091d \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0924\u0947 \u0939\u094b\u0902, \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0909\u0928\u0915\u0947 \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0907\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0939\u0948\u0902. \u090f\u0915 \u0928\u092f\u093e \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092f\u093e \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u091c\u094b\u0921\u093c\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u092a\u0942\u0930\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094b \u092b\u093f\u0930 \u0938\u0947 \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u090f\u0964<\/p>\n<p><b>Network Databases<\/b><\/p>\n<p>\u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 (\u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0940\u092c\u0940\u090f\u092e\u090f\u0938) \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u090f\u0915 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948. \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092c\u0921\u093c\u0947 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0939\u0948\u0902, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u0935\u093f\u092a\u0930\u0940\u0924 \u091c\u0939\u093e\u0902 \u090f\u0915 \u0928\u094b\u0921 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u092e\u093e\u0924\u093e-\u092a\u093f\u0924\u093e \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u090f\u0915 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0928\u094b\u0921 \u0915\u093e \u0915\u0908 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948. \u090f\u0915 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u0915\u094b\u092c\u0935\u0947\u092c \u092f\u093e \u0907\u0902\u091f\u0930\u0915\u0928\u0947\u0915\u094d\u091f\u0947\u0921 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0915\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0926\u093f\u0916\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902, \u092c\u091a\u094d\u091a\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u092e\u093e\u0924\u093e-\u092a\u093f\u0924\u093e \u0915\u094b \u0905\u0927\u093f\u092d\u094b\u0917 \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092c\u091a\u094d\u091a\u0947 \u092f\u093e \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0905\u0902\u0924\u0930 \u092f\u0939 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u092e\u093e\u0924\u093e-\u092a\u093f\u0924\u093e \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<p>\u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0915\u0940 \u0938\u094d\u0935\u0940\u0915\u0943\u0924\u093f \u090f\u0915 \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0915\u0947 \u0938\u092e\u093e\u0928 \u0939\u0948. \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0908-\u0938\u0947-\u0915\u0908 \u0930\u093f\u0936\u094d\u0924\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0915\u093e \u0906\u0935\u093f\u0937\u094d\u0915\u093e\u0930 \u091a\u093e\u0930\u094d\u0932\u094d\u0938 \u092c\u091a\u094d\u091a\u0928 \u0928\u0947 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0925\u093e. \u0915\u0941\u091b \u0932\u094b\u0915\u092a\u094d\u0930\u093f\u092f \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0907\u0902\u091f\u0940\u0917\u094d\u0930\u0947\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 (\u0906\u0908\u0921\u0940\u090f\u0938), \u0906\u0908\u0921\u0940\u090f\u092e\u090f\u0938 (\u0907\u0902\u091f\u0940\u0917\u094d\u0930\u0947\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e), \u0930\u093e\u0907\u092e\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u0930, \u091f\u0930\u094d\u092c\u094b\u092c\u0940\u092e \u0914\u0930 \u092f\u0942\u0928\u0940\u0935\u0948\u0915 \u0921\u0940\u090f\u092e\u090f\u0938 -1100 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<p><b>Relational Databases<\/b><\/p>\n<p>\u090f\u0915 \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (RDBMS) \u092e\u0947\u0902, \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u092a\u0930\u0915 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u094d\u0924\u0902\u092d \u0914\u0930 \u092a\u0902\u0915\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0930\u0923\u0940\u092c\u0926\u094d\u0927 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u092f\u0926\u093f \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0928\u093f\u0927\u093f\u0924\u094d\u0935 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092a\u0902\u0915\u094d\u0924\u093f \u090f\u0915 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0928\u093f\u0927\u093f\u0924\u094d\u0935 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948. \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092b\u093c\u0940\u0932\u094d\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092e\u093e\u0928 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0928\u093f\u0927\u093f\u0924\u094d\u0935 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0915\u094d\u091a\u0930\u094d\u0921 \u0915\u094d\u0935\u0947\u0930\u0940 \u0932\u0948\u0902\u0917\u094d\u0935\u0947\u091c (\u090f\u0938\u0915\u094d\u092f\u0942\u090f\u0932) \u0906\u0930\u0921\u0940\u092c\u0940\u090f\u092e\u090f\u0938 \u0915\u094b \u0915\u094d\u0935\u0947\u0930\u0940 \u0915\u0930\u0928\u0947, \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0915\u0930\u0928\u0947, \u0921\u093f\u0932\u0940\u091f \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921\u094d\u0938 \u0938\u0930\u094d\u091a \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0938\u0939\u093f\u0924 \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u092d\u093e\u0937\u093e \u0939\u0948. \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u092a\u0930\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u092a\u0930 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u092b\u093c\u0940\u0932\u094d\u0921 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0935\u093f\u0936\u093f\u0937\u094d\u091f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092a\u0902\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u094b \u0907\u0902\u0917\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0907\u0928 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0940 \u090f\u0915 \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u0915\u094b \u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u0938\u0947 \u091c\u094b\u0921\u093c\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p>\u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0932\u094b\u0915\u092a\u094d\u0930\u093f\u092f \u0914\u0930 \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u093f\u090f \u091c\u093e\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0939\u0948\u0902. \u0915\u0941\u091b \u0932\u094b\u0915\u092a\u094d\u0930\u093f\u092f DDBMS Oracle, SQL \u0938\u0930\u094d\u0935\u0930, MySQL, SQLite \u0914\u0930 IBM DB2 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<p><b>Object-Oriented Model<\/b><\/p>\n<p>\u0907\u0938 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u092e\u0947\u0902, \u0939\u092e\u0947\u0902 \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f \u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0915\u0940 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u092a\u0930 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093e \u0915\u0930\u0928\u0940 \u0939\u094b\u0917\u0940\u0964 \u092f\u0939 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0932\u0948\u0902\u0917\u094d\u0935\u0947\u091c \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930\u0947\u091c \u0938\u0947 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0932\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f \u0921\u0940\u092c\u0940\u090f\u092e\u090f\u0938 \u0938\u0940 + \u0914\u0930 \u091c\u093e\u0935\u093e \u0915\u0947 \u0936\u092c\u094d\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925 \u0915\u094b \u092c\u0922\u093c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u092e\u0942\u0932 \u092d\u093e\u0937\u093e \u0938\u0902\u0917\u0924\u0924\u093e \u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0923-\u092a\u094d\u0930\u0926\u0930\u094d\u0936\u093f\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u092d\u093e\u0937\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0940 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u0915\u094b \u091c\u094b\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f\u0915\u094b\u0923 \u090f\u0915 \u0928\u093f\u0930\u0902\u0924\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0914\u0930 \u092d\u093e\u0937\u093e \u0935\u093e\u0924\u093e\u0935\u0930\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0928\u0941\u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0914\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0915\u093e \u090f\u0928\u093e\u0932\u0949\u0917 \u0939\u0948\u0964 \u090f\u092a\u094d\u0932\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0915\u094b \u0915\u092e \u0915\u094b\u0921 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u0905\u0927\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0915\u0943\u0924\u093f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092e\u0949\u0921\u0932\u093f\u0902\u0917 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0947\u0902, \u0914\u0930 \u0915\u094b\u0921 \u092c\u0947\u0938 \u092c\u0928\u093e\u090f \u0930\u0916\u0928\u093e \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f \u0921\u0947\u0935\u0932\u092a\u0930\u094d\u0938 \u0905\u0924\u093f\u0930\u093f\u0915\u094d\u0924 \u092a\u094d\u0930\u092f\u093e\u0938 \u0915\u0947 \u090f\u0915 \u0938\u092d\u094d\u092f \u0930\u093e\u0936\u093f \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0905\u0928\u0941\u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0932\u093f\u0916 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<p>\u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0935\u094d\u092f\u0941\u0924\u094d\u092a\u0924\u094d\u0924\u093f \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u092d\u093e\u0937\u093e \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0914\u0930 \u0938\u0941\u0938\u0902\u0917\u0924 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0940 \u0905\u0916\u0902\u0921\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0940 \u0936\u0915\u094d\u0924\u093f \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0938\u0902\u0917\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u091a\u0915\u094d\u0930\u0940\u092f \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0938\u0947 \u092e\u093f\u0932\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u091c\u0948\u0938\u093e \u0915\u093f \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0914\u0930 \u0915\u094d\u0937\u0923\u093f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e, \u091c\u0948\u0938\u093e \u0915\u093f \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0928\u093f\u0937\u094d\u092a\u093e\u0926\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p>\u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930 \u0928\u093e\u092e\u0915 \u091b\u094b\u091f\u0940, \u0930\u093f\u0938\u093e\u0907\u0915\u093f\u0932 \u092f\u094b\u0917\u094d\u092f \u0935\u0938\u094d\u0924\u0941\u0913\u0902 \u0938\u0947 \u0905\u0932\u0917 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f \u0938\u094d\u0935\u092f\u0902 \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u0935\u0938\u094d\u0924\u0941 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u094b \u0924\u0924\u094d\u0935 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093e \u090f\u0915 \u091f\u0941\u0915\u0921\u093c\u093e (\u091c\u0948\u0938\u0947, \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f, \u0935\u0940\u0921\u093f\u092f\u094b, \u092a\u093e\u0920 \u092f\u093e \u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u093f\u0915\u094d\u0938), \u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u0947\u0936, \u092f\u093e \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e, \u091c\u093f\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0927\u093f \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u0948, \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (OODBMs) 1980 \u0915\u0947 \u0926\u0936\u0915 \u0915\u0940 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0928\u093e\u090f \u0925\u0947\u0964 \u0915\u0941\u091b OODBM \u0915\u094b OOP \u092d\u093e\u0937\u093e\u0913\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0921\u0947\u0932\u094d\u092b\u0940, \u0930\u0942\u092c\u0940, C ++, \u091c\u093e\u0935\u093e \u0914\u0930 \u092a\u093e\u092f\u0925\u0928 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0921\u093f\u091c\u093c\u093e\u0907\u0928 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964 \u0915\u0941\u091b \u0932\u094b\u0915\u092a\u094d\u0930\u093f\u092f OODBMs TORNADO, Gemstone, ObjectStore, GBase, VBase, InterSystems Cache, Versant Object Database, ODABA, ZODB, Poet \u0939\u0948\u0902\u0964 JADE, \u0914\u0930 Informix\u0964<\/p>\n<p><b>Graph Databases<\/b><\/p>\n<p>\u0917\u094d\u0930\u093e\u092b \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 NoSQL \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0939\u0948\u0902 \u0914\u0930 \u0905\u0930\u094d\u0925 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u090f\u0915 \u0917\u094d\u0930\u093e\u092b \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0964 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0928\u094b\u0921\u094d\u0938, \u0915\u093f\u0928\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0917\u0941\u0923\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u090f\u0915 \u0917\u094d\u0930\u093e\u092b \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902, \u090f\u0915 \u0928\u094b\u0921 \u090f\u0915 \u0907\u0915\u093e\u0908 \u092f\u093e \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0928\u093f\u0927\u093f\u0924\u094d\u0935 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915\u093f \u0917\u094d\u0930\u093e\u0939\u0915, \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u092f\u093e \u0915\u093e\u0930, \u090f\u0915 \u0928\u094b\u0921 \u090f\u0915 \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0915\u0947 \u092c\u0930\u093e\u092c\u0930 \u0939\u0948. \u090f\u0915 \u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u093c \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u0915\u093f\u0928\u093e\u0930\u0947 \u090f\u0915 \u0930\u093f\u0936\u094d\u0924\u0947 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0928\u093f\u0927\u093f\u0924\u094d\u0935 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0928\u094b\u0921\u094d\u0938 \u0915\u094b \u091c\u094b\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0917\u0941\u0923 \u0905\u0924\u093f\u0930\u093f\u0915\u094d\u0924 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0928\u094b\u0921\u094d\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u094b\u0921\u093c\u0947 \u091c\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. Neo4j, Azure Cosmos DB, SAP HANA, Sparksee, Oracle Spatial and Graph, OrientDB, ArrangoDB, \u0914\u0930 MarkLogic \u0915\u0941\u091b \u0932\u094b\u0915\u092a\u094d\u0930\u093f\u092f \u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u093c \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u093c \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u092d\u0940 Oracle \u0914\u0930 SQL \u0938\u0930\u094d\u0935\u0930 2017 \u0914\u0930 \u092c\u093e\u0926 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0930\u0923\u094b\u0902 \u0938\u0939\u093f\u0924 \u0915\u0941\u091b RDBMs \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0938\u092e\u0930\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p><b>ER Model Databases<\/b><\/p>\n<p>\u090f\u0915 \u0908\u0906\u0930 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0915\u094b \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0932\u093e\u0917\u0942 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u090f\u0915 \u0938\u093e\u0927\u093e\u0930\u0923 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u092a\u0930\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u093e\u0928\u094d\u0935\u092f\u0928 \u092e\u0947\u0902, \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092a\u0902\u0915\u094d\u0924\u093f \u090f\u0915 \u0907\u0915\u093e\u0908 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u090f\u0915 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0928\u093f\u0927\u093f\u0924\u094d\u0935 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u0914\u0930 \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u092b\u093c\u0940\u0932\u094d\u0921 \u090f\u0915 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0928\u093f\u0927\u093f\u0924\u094d\u0935 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948. \u090f\u0915 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u092a\u0930\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902, \u090f\u0915 \u0907\u0915\u093e\u0908 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0925\u092e\u093f\u0915 \u0915\u0941\u0902\u091c\u0940 \u0915\u094b \u092a\u0949\u0907\u0902\u091f\u0930 \u092f\u093e &#8220;\u0935\u093f\u0926\u0947\u0936\u0940 \u0915\u0941\u0902\u091c\u0940&#8221; \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0905\u0928\u094d\u092f \u0907\u0915\u093e\u0908 \u0915\u0940 \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u090f\u0915 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u0932\u093e\u0917\u0942 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0907\u0915\u093e\u0908-\u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u092a\u0940\u091f\u0930 \u091a\u0947\u0928 1976 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0925\u093e\u0964<\/p>\n<p><b>Document Databases<\/b><\/p>\n<p>\u0926\u0938\u094d\u0924\u093e\u0935\u0947\u091c\u093c \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 (\u0926\u0938\u094d\u0924\u093e\u0935\u0947\u091c\u093c DB) \u092d\u0940 NoSQL \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u094b \u0926\u0938\u094d\u0924\u093e\u0935\u0947\u091c\u093c \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u0926\u0938\u094d\u0924\u093e\u0935\u0947\u091c\u093c \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0928\u093f\u0927\u093f\u0924\u094d\u0935 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0905\u0928\u094d\u092f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0924\u0924\u094d\u0935\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0940 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0907\u0938\u0915\u093e \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927, \u0926\u0938\u094d\u0924\u093e\u0935\u0947\u091c\u093c \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u090f\u0915 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u092e\u0942\u0932\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u0940\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0926\u0938\u094d\u0924\u093e\u0935\u0947\u091c\u093c DB \u0939\u093e\u0932 \u0939\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0928\u0915\u0947 \u0926\u0938\u094d\u0924\u093e\u0935\u0947\u091c\u093c \u092d\u0902\u0921\u093e\u0930\u0923 \u0914\u0930 NoSQL \u0917\u0941\u0923\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0932\u094b\u0915\u092a\u094d\u0930\u093f\u092f \u0939\u094b \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948, NoSQL \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930\u0947\u091c \u0926\u0938\u094d\u0924\u093e\u0935\u0947\u091c\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0914\u0930 \u0938\u0930\u094d\u091a \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0924\u0947\u091c \u092e\u0948\u0915\u0947\u0928\u093f\u091c\u094d\u092e \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948. \u0932\u094b\u0915\u092a\u094d\u0930\u093f\u092f NoSQL \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 Hadoop \/ Hbase, Cassandra, Hypertable, MapR, Hortonworks, Cloudera, Amazon SimpleDB, Apache Flink, IBM Informix, Elastic, MongoDB \u0914\u0930 Azure DocumentDB \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0938\u0902\u0917\u0920\u093f\u0924 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939 \u0939\u0948, \u0924\u093e\u0915\u093f \u0907\u0938\u0947 \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0947, \u0906\u092a \u092a\u094d\u0930\u093e\u0938\u0902\u0917\u093f\u0915 \u0938\u0942\u091a\u0928\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0916\u094b\u091c\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0938\u093e\u0928 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902, \u092a\u0902\u0915\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902, \u0938\u094d\u0924\u0902\u092d\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0905\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902. \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0939\u0948\u0902\u0921\u0932\u0930 \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0907\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 \u092c\u0928\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0915\u093e \u0915\u0947\u0935\u0932 \u090f\u0915 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":75,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-4759","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-article"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/library\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4759","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/library\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/library\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/library\/wp-json\/wp\/v2\/users\/75"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/library\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4759"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/library\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4759\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/library\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/library\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/library\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}