{"id":3960,"date":"2025-03-29T13:28:40","date_gmt":"2025-03-29T13:28:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sp0m.org\/?p=3960"},"modified":"2025-03-29T13:28:40","modified_gmt":"2025-03-29T13:28:40","slug":"%e0%a4%a8%e0%a4%bf%e0%a4%b7%e0%a5%87%e0%a4%9a%e0%a4%a8-%e0%a4%95%e0%a4%bf%e0%a4%b8%e0%a5%87-%e0%a4%95%e0%a4%b9%e0%a4%a4%e0%a5%87-%e0%a4%b9%e0%a5%88%e0%a4%82-what-is-fertilization-in-hindi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/%e0%a4%a8%e0%a4%bf%e0%a4%b7%e0%a5%87%e0%a4%9a%e0%a4%a8-%e0%a4%95%e0%a4%bf%e0%a4%b8%e0%a5%87-%e0%a4%95%e0%a4%b9%e0%a4%a4%e0%a5%87-%e0%a4%b9%e0%a5%88%e0%a4%82-what-is-fertilization-in-hindi\/","title":{"rendered":"\u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u0915\u093f\u0938\u0947 \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 | What Is Fertilization in Hindi?"},"content":{"rendered":"<p>\u0906\u091c \u0939\u092e \u092c\u093e\u0924 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0917\u0947 \u0915\u093f\u00a0<strong>\u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u0915\u093f\u0938\u0947 \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948?<\/strong>\u00a0\u0935\u0928\u0938\u094d\u092a\u0924\u093f \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0915\u093e \u092f\u0939 \u091f\u0949\u092a\u093f\u0915 (what is fertilization in hindi) \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0915\u0940 \u092a\u0922\u093e\u0908 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925-\u0938\u093e\u0925 competitive exams \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092d\u0940 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0939\u0948|<\/p>\n<p><strong>\u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928<\/strong>: \u091c\u092c\u00a0<strong>\u0928\u0930 \u092f\u0941\u0917\u094d\u092e\u0915<\/strong>\u00a0\u0914\u0930\u00a0<strong>\u092e\u093e\u0926\u093e \u092f\u0941\u0917\u094d\u092e\u0915<\/strong>\u00a0\u0906\u092a\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0932\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0924\u094b \u0907\u0938\u0947 \u0939\u0940 \u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u092f\u093e fertilization \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948|<\/p>\n<h2 id=\"h-\"><strong>\u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093f\u092f\u093e | \u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h2>\n<ul>\n<li>\u091c\u092c \u092a\u0930\u093e\u0917\u0915\u0923 (pollen grains) \u0935\u0930\u094d\u0924\u093f\u0915\u093e\u0917\u094d\u0930 (stigma) \u092a\u0930 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0924\u092c \u0905\u0902\u0915\u0941\u0930\u0923 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0936\u0941\u0930\u0942 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948|<\/li>\n<li>stigma \u092a\u0930 pollen grains \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0915\u093e \u0905\u0935\u0936\u094b\u0937\u0923 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u092b\u0942\u0932 \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948|<\/li>\n<li>\u091c\u093f\u0938\u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 intine tube \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u092c\u0928\u0924\u0940 \u0939\u0948| \u0907\u0938 \u0928\u0932\u0940 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0915\u094b\u00a0<strong>\u092a\u0930\u093e\u0917 \u0928\u0932\u093f\u0915\u093e<\/strong>\u00a0\u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902|<\/li>\n<li>\u092a\u0930\u093e\u0917 \u0915\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u094b \u0915\u0947\u0928\u094d\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0935\u0939 \u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u0926\u094b \u092d\u093e\u0917\u094b \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0902\u091f \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948|<\/li>\n<li>\u090f\u0915 \u092d\u093e\u0917 \u0915\u094b\u00a0<strong>\u091c\u0928\u0928 \u0915\u0947\u0928\u094d\u0926\u094d\u0930\u0915<\/strong>\u00a0\u0924\u0925\u093e \u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u0915\u094b\u00a0<strong>\u0928\u0932\u093f\u0915\u093e \u0915\u0947\u0928\u094d\u0926\u094d\u0930\u0915<\/strong>\u00a0\u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948|<\/li>\n<li>\u0907\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u091c\u0928\u0928 \u0915\u0947\u0928\u094d\u0926\u094d\u0930\u0915 (generative nucleus) \u092b\u093f\u0930 \u0926\u094b \u092d\u093e\u0917\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0902\u091f \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948| \u091c\u093f\u0938\u0915\u0947 \u092b\u0932\u0938\u094d\u0935\u0930\u0942\u092a \u0926\u094b \u0928\u0930 \u092f\u0941\u0917\u094d\u092e\u0915 (male gamete) \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948|<\/li>\n<li>\u092b\u093f\u0930 pollen tube \u092d\u094d\u0930\u0942\u0923\u0915\u094b\u0937 (embryo sac) \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u0924\u093e \u0939\u0948|<\/li>\n<li>\u0907\u0938\u0915\u0947 \u0905\u0932\u0917\u0947 \u092d\u093e\u0917 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 hole \u092c\u0928 \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948| \u0907\u0938 hole \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u0939\u0940 \u0928\u0930 \u092f\u0941\u0917\u094d\u092e\u0915 embryo sac \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u0924\u093e \u0939\u0948|<\/li>\n<li>\u090f\u0915 \u0928\u0930 \u092f\u0941\u0917\u094d\u092e\u0915 \u0905\u0902\u0921 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u0915\u0947 \u092b\u0932\u0938\u094d\u0935\u0930\u0942\u092a \u092f\u0941\u0917\u094d\u092e\u0928\u091c \u092f\u093e zygote \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948|<\/li>\n<li>\u0926\u0942\u0938\u0930\u093e male nucleus \u0926\u094d\u0935\u093f\u0924\u0940\u092f\u0915 \u0915\u0947\u0928\u094d\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0915\u0947 endosperm \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948|<\/li>\n<li>\u092f\u0939 endosperm embryo \u0915\u094b \u092a\u094b\u0937\u0923 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948|<\/li>\n<li>Zygote \u0926\u094d\u0935\u093f\u0917\u0941\u0923\u093f\u0924 (diploid) \u0914\u0930 endosperm \u0924\u094d\u0930\u093f\u0917\u0941\u0923\u093f\u0924 (triploid) \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948|<\/li>\n<li>\u0935\u0939\u0940 egg \u0914\u0930 male gamete \u0905\u0917\u0941\u0923\u093f\u0924 (haploid) \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948|<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"0\" data-end=\"41\"><strong data-start=\"4\" data-end=\"39\">\u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 (Fertilization) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/strong><\/h3>\n<p class=\"\" data-start=\"43\" data-end=\"247\"><strong data-start=\"43\" data-end=\"53\">\u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928<\/strong> (Fertilization) \u0935\u0939 \u091c\u0948\u0935\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0928\u0930 \u0914\u0930 \u092e\u093e\u0926\u093e \u092f\u0941\u0917\u094d\u092e\u0915\u094b\u0902 (Gametes) \u0915\u093e \u092e\u0947\u0932 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u090f\u0915 <strong data-start=\"154\" data-end=\"184\">\u0928\u092f\u093e \u091c\u0940\u0935\u0928 (\u091c\u093e\u0907\u0917\u094b\u091f &#8211; Zygote)<\/strong> \u092c\u0928\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0938\u092d\u0940 \u092f\u094c\u0928 \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h3 class=\"\" data-start=\"249\" data-end=\"276\"><strong data-start=\"253\" data-end=\"274\">\u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930:<\/strong><\/h3>\n<ol data-start=\"278\" data-end=\"596\">\n<li class=\"\" data-start=\"278\" data-end=\"430\">\n<p class=\"\" data-start=\"281\" data-end=\"325\"><strong data-start=\"281\" data-end=\"323\">\u0906\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915 \u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 (Internal Fertilization)<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"329\" data-end=\"430\">\n<li class=\"\" data-start=\"329\" data-end=\"378\">\n<p class=\"\" data-start=\"331\" data-end=\"378\">\u092f\u0939 \u0924\u092c \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u092c \u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0926\u0930 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"382\" data-end=\"430\">\n<p class=\"\" data-start=\"384\" data-end=\"430\">\u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923: \u092e\u0928\u0941\u0937\u094d\u092f, \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940, \u0938\u094d\u0924\u0928\u0927\u093e\u0930\u0940, \u0938\u0930\u0940\u0938\u0943\u092a \u0906\u0926\u093f\u0964<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"432\" data-end=\"596\">\n<p class=\"\" data-start=\"435\" data-end=\"478\"><strong data-start=\"435\" data-end=\"476\">\u092c\u093e\u0939\u094d\u092f \u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 (External Fertilization)<\/strong><\/p>\n<ul data-start=\"482\" data-end=\"596\">\n<li class=\"\" data-start=\"482\" data-end=\"561\">\n<p class=\"\" data-start=\"484\" data-end=\"561\">\u092f\u0939 \u0924\u092c \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u092c \u0928\u0930 \u0914\u0930 \u092e\u093e\u0926\u093e \u092f\u0941\u0917\u094d\u092e\u0915 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0939\u0930 \u092e\u093f\u0932\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u091c\u0932 \u092e\u0947\u0902\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"565\" data-end=\"596\">\n<p class=\"\" data-start=\"567\" data-end=\"596\">\u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923: \u092e\u0947\u0902\u0922\u0915, \u092e\u091b\u0932\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0906\u0926\u093f\u0964<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n<h3 class=\"\" data-start=\"598\" data-end=\"628\"><strong data-start=\"602\" data-end=\"626\">\u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e:<\/strong><\/h3>\n<ol data-start=\"629\" data-end=\"946\">\n<li class=\"\" data-start=\"629\" data-end=\"722\">\n<p class=\"\" data-start=\"632\" data-end=\"722\"><strong data-start=\"632\" data-end=\"652\">\u092f\u0941\u0917\u094d\u092e\u0915\u094b\u0902 \u0915\u093e \u092e\u093f\u0932\u0928<\/strong> \u2013 \u0928\u0930 \u0915\u093e \u0936\u0941\u0915\u094d\u0930\u093e\u0923\u0941 (Sperm) \u0914\u0930 \u092e\u093e\u0926\u093e \u0915\u093e \u0905\u0902\u0921\u093e\u0923\u0941 (Egg) \u0906\u092a\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0932\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"723\" data-end=\"796\">\n<p class=\"\" data-start=\"726\" data-end=\"796\"><strong data-start=\"726\" data-end=\"747\">\u091c\u093e\u0907\u0917\u094b\u091f \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923<\/strong> \u2013 \u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u090f\u0915\u0932 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e <strong data-start=\"775\" data-end=\"785\">\u091c\u093e\u0907\u0917\u094b\u091f<\/strong> \u092c\u0928\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"797\" data-end=\"876\">\n<p class=\"\" data-start=\"800\" data-end=\"876\"><strong data-start=\"800\" data-end=\"817\">\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928<\/strong> \u2013 \u091c\u093e\u0907\u0917\u094b\u091f \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0915\u0930 \u092d\u094d\u0930\u0942\u0923 (Embryo) \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"877\" data-end=\"946\">\n<p class=\"\" data-start=\"880\" data-end=\"946\"><strong data-start=\"880\" data-end=\"897\">\u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0914\u0930 \u091c\u0928\u094d\u092e<\/strong> \u2013 \u092d\u094d\u0930\u0942\u0923 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0915\u0930 \u0928\u090f \u091c\u0940\u0935 \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<h3 class=\"\" data-start=\"948\" data-end=\"974\"><strong data-start=\"952\" data-end=\"972\">\u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u0915\u093e \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935:<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"975\" data-end=\"1131\">\n<li class=\"\" data-start=\"975\" data-end=\"1019\">\n<p class=\"\" data-start=\"977\" data-end=\"1019\">\u092f\u0939 <strong data-start=\"980\" data-end=\"991\">\u0928\u090f \u091c\u0940\u0935\u0928<\/strong> \u0915\u0940 \u0909\u0924\u094d\u092a\u0924\u094d\u0924\u093f \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0939\u093e\u092f\u0915 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1020\" data-end=\"1081\">\n<p class=\"\" data-start=\"1022\" data-end=\"1081\">\u092f\u0939 <strong data-start=\"1025\" data-end=\"1045\">\u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e<\/strong> (Genetic Variation) \u0915\u094b \u092c\u0922\u093c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1082\" data-end=\"1131\">\n<p class=\"\" data-start=\"1084\" data-end=\"1131\">\u092f\u0939 <strong data-start=\"1087\" data-end=\"1101\">\u092f\u094c\u0928 \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928<\/strong> \u0915\u0940 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"\" data-start=\"1133\" data-end=\"1305\"><strong data-start=\"1133\" data-end=\"1146\">\u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u0930\u094d\u0937:<\/strong><br data-start=\"1146\" data-end=\"1149\" \/>\u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u090f\u0915 \u091c\u0948\u0935\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948 \u091c\u094b \u092f\u094c\u0928 \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0908 \u0938\u0902\u0924\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u094b \u091c\u0928\u094d\u092e \u0926\u0947\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0940 \u0928\u093f\u0930\u0902\u0924\u0930\u0924\u093e \u092c\u0928\u093e\u090f \u0930\u0916\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0928\u093f\u092d\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0906\u091c \u0939\u092e \u092c\u093e\u0924 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0917\u0947 \u0915\u093f\u00a0\u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u0915\u093f\u0938\u0947 \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948?\u00a0\u0935\u0928\u0938\u094d\u092a\u0924\u093f \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0915\u093e \u092f\u0939 \u091f\u0949\u092a\u093f\u0915 (what is fertilization in hindi) \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0915\u0940 \u092a\u0922\u093e\u0908 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925-\u0938\u093e\u0925 competitive exams \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092d\u0940 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0939\u0948| \u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928: \u091c\u092c\u00a0\u0928\u0930 \u092f\u0941\u0917\u094d\u092e\u0915\u00a0\u0914\u0930\u00a0\u092e\u093e\u0926\u093e \u092f\u0941\u0917\u094d\u092e\u0915\u00a0\u0906\u092a\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0932\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0924\u094b \u0907\u0938\u0947 \u0939\u0940 \u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u092f\u093e fertilization \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948| \u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093f\u092f\u093e | \u0928\u093f\u0937\u0947\u091a\u0928 \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948? \u091c\u092c \u092a\u0930\u093e\u0917\u0915\u0923 (pollen grains) [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":89,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1036],"tags":[],"class_list":["post-3960","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fertilization"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/users\/89"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3960"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3960\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}