{"id":2855,"date":"2025-03-30T08:30:51","date_gmt":"2025-03-30T08:30:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sp0m.org\/?p=2855"},"modified":"2025-03-30T08:30:51","modified_gmt":"2025-03-30T08:30:51","slug":"punctuation-marks-in-hindi-and-english","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/punctuation-marks-in-hindi-and-english\/","title":{"rendered":"\u0935\u093f\u0930\u093e\u092e \u091a\u093f\u0939\u094d\u0928 \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u0914\u0930 \u0905\u0902\u0917\u094d\u0930\u0947\u091c\u0940 \u092e\u0947\u0902 &#8211; Punctuation Marks in Hindi and English"},"content":{"rendered":"<div id=\"post-body-1130586426524805725\" class=\"post-body entry-content\">\n<div dir=\"ltr\">\n<div><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"\u0935\u093f\u0930\u093e\u092e \u091a\u093f\u0939\u094d\u0928 \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u0914\u0930 \u0905\u0902\u0917\u094d\u0930\u0947\u091c\u0940 \u092e\u0947\u0902 \" src=\"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2022\/12\/punctuation-marks-in-hindi-and-english.jpg\" alt=\" Punctuation Marks in Hindi and English\" border=\"0\" \/><\/div>\n<h2>\u0935\u093f\u0930\u093e\u092e \u091a\u093f\u0939\u094d\u0928 \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u0914\u0930 \u0905\u0902\u0917\u094d\u0930\u0947\u091c\u0940 \u092e\u0947\u0902 &#8211; Punctuation Marks in Hindi and English<\/h2>\n<h3><b>Punctuation- \u0935\u093f\u0930\u093e\u092e \u091a\u093f\u0928\u094d\u0939<\/b><\/h3>\n<div>\u0935\u093f\u0930\u093e\u092e \u091a\u093f\u0928\u094d\u0939 \u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u092c\u093f\u0902\u0926\u0941 (Point) \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u092c \u0939\u092e \u0915\u094b\u0908 \u092d\u0940 \u0935\u093e\u0915\u094d\u092f \u0932\u093f\u0916\u0924\u0947 \u0939\u0948 \u0924\u094b \u0909\u0938\u0915\u094b \u092a\u0942\u0930\u093e \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u092c\u093f\u0902\u0926\u0941 (Point) \u092f\u093e \u0935\u093f\u0930\u093e\u092e \u091a\u093f\u0928\u094d\u0939 (Punctuation Marks) \u0932\u0917\u0924\u0947 \u0939\u0948 \u0935\u093f\u0930\u093e\u092e \u091a\u093f\u0928\u094d\u0939 (Punctuation Marks) \u00a0\u0915\u0908 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948 \u0907\u0928\u0915\u093e \u0938\u092d\u0940 \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0928\u093e \u092c\u0939\u0941\u0924 \u095b\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0924\u092d\u0940 \u0939\u092e\u093e\u0930\u093e \u0935\u093e\u0915\u094d\u092f \u0938\u0939\u0940 \u092e\u093e\u0928\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948<\/div>\n<h3>\u0935\u093f\u0930\u093e\u092e \u091a\u093f\u0928\u094d\u0939 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 &#8211;\u00a0Types Of Punctuation<\/h3>\n<div>\n<ol>\n<li>Full Stop &#8211; \u092b\u0941\u0932 \u0938\u094d\u091f\u0949\u092a &#8211; \u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0935\u093f\u0930\u093e\u092e \u00a0(.)<\/li>\n<li>Comma \u0915\u094b\u092e\u093e &#8211; \u0905\u0932\u094d\u092a \u0935\u093f\u0930\u093e\u092e (,)<\/li>\n<li>Semicolon \u0938\u0947\u092e\u0940 \u0915\u094b\u0932\u0928 &#8211; \u0905\u0930\u094d\u0926\u094d\u0927 \u0935\u093f\u0930\u093e\u092e (;)<\/li>\n<li>Colon &#8211; \u0915\u094b\u0932\u0928 &#8211; \u0915\u094b\u0932\u0928 (:)<\/li>\n<li>Question mark \u0915\u094d\u092f\u0941\u0936\u091a\u0928 \u092e\u093e\u0930\u094d\u0915 &#8211; \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928\u0935\u093e\u091a\u0915 \u091a\u093f\u0928\u094d\u0939 (?)<\/li>\n<li>Exclamation mark &#8211; \u090f\u0915\u094d\u0938\u0915\u094d\u0932\u0947\u092e\u093f\u0928\u0947\u0936\u0928 \u092e\u093e\u0930\u094d\u0915 &#8211; \u0935\u093f\u0938\u094d\u092e\u0938\u0942\u091a\u0915 \u091a\u093f\u0928\u094d\u0939 ()<\/li>\n<li>Dash \u00a0\u0921\u0947\u0936 &#8211; \u0921\u0947\u0936 ( _ )<\/li>\n<li>Inverted comma &#8211; \u0907\u0928\u0935\u0930\u094d\u091f\u0947\u0921 \u0915\u094b\u092e\u093e &#8211; \u0909\u0927\u094d\u0926\u0930\u0923 \u091a\u093f\u0928\u094d\u0939 (&#8220;)<\/li>\n<\/ol>\n<p class=\"\" data-start=\"0\" data-end=\"101\">Here is a list of <strong data-start=\"18\" data-end=\"39\">punctuation marks<\/strong> in <strong data-start=\"43\" data-end=\"64\">English and Hindi<\/strong>, along with their meanings and uses:<\/p>\n<h3 class=\"\" data-start=\"103\" data-end=\"127\"><strong data-start=\"107\" data-end=\"127\">1. Full Stop (.)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"128\" data-end=\"330\">\n<li class=\"\" data-start=\"128\" data-end=\"198\">\n<p class=\"\" data-start=\"130\" data-end=\"198\"><strong data-start=\"130\" data-end=\"141\">English<\/strong>: Used at the end of a declarative sentence or statement.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"199\" data-end=\"250\">\n<p class=\"\" data-start=\"201\" data-end=\"250\"><strong data-start=\"201\" data-end=\"210\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u090f\u0915 \u0935\u093e\u0915\u094d\u092f \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"251\" data-end=\"330\">\n<p class=\"\" data-start=\"253\" data-end=\"265\"><strong data-start=\"253\" data-end=\"264\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"268\" data-end=\"330\">\n<li class=\"\" data-start=\"268\" data-end=\"304\">\n<p class=\"\" data-start=\"270\" data-end=\"304\">English: <em data-start=\"279\" data-end=\"304\">She went to the market.<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"307\" data-end=\"330\">\n<p class=\"\" data-start=\"309\" data-end=\"330\">Hindi: <em data-start=\"316\" data-end=\"330\">\u0935\u0939 \u092c\u093e\u091c\u093e\u0930 \u0917\u0908\u0964<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"337\" data-end=\"357\"><strong data-start=\"341\" data-end=\"357\">2. Comma (,)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"358\" data-end=\"630\">\n<li class=\"\" data-start=\"358\" data-end=\"439\">\n<p class=\"\" data-start=\"360\" data-end=\"439\"><strong data-start=\"360\" data-end=\"371\">English<\/strong>: Used to separate items in a list, clauses, or parts of a sentence.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"440\" data-end=\"516\">\n<p class=\"\" data-start=\"442\" data-end=\"516\"><strong data-start=\"442\" data-end=\"451\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u0938\u0942\u091a\u0940, \u0935\u093e\u0915\u094d\u092f\u093e\u0902\u0936\u094b\u0902 \u092f\u093e \u092d\u093e\u0917\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0905\u0932\u0917 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"517\" data-end=\"630\">\n<p class=\"\" data-start=\"519\" data-end=\"531\"><strong data-start=\"519\" data-end=\"530\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"534\" data-end=\"630\">\n<li class=\"\" data-start=\"534\" data-end=\"585\">\n<p class=\"\" data-start=\"536\" data-end=\"585\">English: <em data-start=\"545\" data-end=\"585\">I bought apples, oranges, and bananas.<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"588\" data-end=\"630\">\n<p class=\"\" data-start=\"590\" data-end=\"630\">Hindi: <em data-start=\"597\" data-end=\"630\">\u092e\u0948\u0902\u0928\u0947 \u0938\u0947\u092c, \u0938\u0902\u0924\u0930\u0947 \u0914\u0930 \u0915\u0947\u0932\u0947 \u0916\u0930\u0940\u0926\u0947\u0964<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"637\" data-end=\"665\"><strong data-start=\"641\" data-end=\"665\">3. Question Mark (?)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"666\" data-end=\"865\">\n<li class=\"\" data-start=\"666\" data-end=\"718\">\n<p class=\"\" data-start=\"668\" data-end=\"718\"><strong data-start=\"668\" data-end=\"679\">English<\/strong>: Used at the end of a direct question.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"719\" data-end=\"781\">\n<p class=\"\" data-start=\"721\" data-end=\"781\"><strong data-start=\"721\" data-end=\"730\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928\u0935\u093e\u091a\u0915 \u0935\u093e\u0915\u094d\u092f \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"782\" data-end=\"865\">\n<p class=\"\" data-start=\"784\" data-end=\"796\"><strong data-start=\"784\" data-end=\"795\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"799\" data-end=\"865\">\n<li class=\"\" data-start=\"799\" data-end=\"830\">\n<p class=\"\" data-start=\"801\" data-end=\"830\">English: <em data-start=\"810\" data-end=\"830\">What is your name?<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"833\" data-end=\"865\">\n<p class=\"\" data-start=\"835\" data-end=\"865\">Hindi: <em data-start=\"842\" data-end=\"865\">\u0924\u0941\u092e\u094d\u0939\u093e\u0930\u093e \u0928\u093e\u092e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"872\" data-end=\"903\"><strong data-start=\"876\" data-end=\"903\">4. Exclamation Mark (!)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"904\" data-end=\"1142\">\n<li class=\"\" data-start=\"904\" data-end=\"976\">\n<p class=\"\" data-start=\"906\" data-end=\"976\"><strong data-start=\"906\" data-end=\"917\">English<\/strong>: Used to express strong feelings, excitement, or surprise.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"977\" data-end=\"1059\">\n<p class=\"\" data-start=\"979\" data-end=\"1059\"><strong data-start=\"979\" data-end=\"988\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u092d\u093e\u0935\u0928\u093e\u0913\u0902, \u0909\u0924\u094d\u0924\u0947\u091c\u0928\u093e \u092f\u093e \u0906\u0936\u094d\u091a\u0930\u094d\u092f \u0915\u094b \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1060\" data-end=\"1142\">\n<p class=\"\" data-start=\"1062\" data-end=\"1074\"><strong data-start=\"1062\" data-end=\"1073\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"1077\" data-end=\"1142\">\n<li class=\"\" data-start=\"1077\" data-end=\"1110\">\n<p class=\"\" data-start=\"1079\" data-end=\"1110\">English: <em data-start=\"1088\" data-end=\"1110\">Wow! That\u2019s amazing!<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1113\" data-end=\"1142\">\n<p class=\"\" data-start=\"1115\" data-end=\"1142\">Hindi: <em data-start=\"1122\" data-end=\"1142\">\u0935\u093e\u0939! \u0935\u0939 \u0905\u0926\u094d\u092d\u0941\u0924 \u0939\u0948!<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"1149\" data-end=\"1169\"><strong data-start=\"1153\" data-end=\"1169\">5. Colon (:)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"1170\" data-end=\"1458\">\n<li class=\"\" data-start=\"1170\" data-end=\"1233\">\n<p class=\"\" data-start=\"1172\" data-end=\"1233\"><strong data-start=\"1172\" data-end=\"1183\">English<\/strong>: Used before a list, explanation, or a quotation.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1234\" data-end=\"1298\">\n<p class=\"\" data-start=\"1236\" data-end=\"1298\"><strong data-start=\"1236\" data-end=\"1245\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u0938\u0942\u091a\u0940, \u0935\u094d\u092f\u093e\u0916\u094d\u092f\u093e \u092f\u093e \u0909\u0926\u094d\u0927\u0930\u0923 \u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1299\" data-end=\"1458\">\n<p class=\"\" data-start=\"1301\" data-end=\"1313\"><strong data-start=\"1301\" data-end=\"1312\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"1316\" data-end=\"1458\">\n<li class=\"\" data-start=\"1316\" data-end=\"1388\">\n<p class=\"\" data-start=\"1318\" data-end=\"1388\">English: <em data-start=\"1327\" data-end=\"1388\">The following items are required: pen, paper, and notebook.<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1391\" data-end=\"1458\">\n<p class=\"\" data-start=\"1393\" data-end=\"1458\">Hindi: <em data-start=\"1400\" data-end=\"1458\">\u0928\u093f\u092e\u094d\u0928\u0932\u093f\u0916\u093f\u0924 \u0935\u0938\u094d\u0924\u0941\u0913\u0902 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948: \u0915\u0932\u092e, \u0915\u093e\u0917\u091c\u093c \u0914\u0930 \u0928\u094b\u091f\u092c\u0941\u0915\u0964<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"1465\" data-end=\"1489\"><strong data-start=\"1469\" data-end=\"1489\">6. Semicolon (;)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"1490\" data-end=\"1841\">\n<li class=\"\" data-start=\"1490\" data-end=\"1612\">\n<p class=\"\" data-start=\"1492\" data-end=\"1612\"><strong data-start=\"1492\" data-end=\"1503\">English<\/strong>: Used to link closely related independent clauses or separate items in a list when commas are too confusing.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1613\" data-end=\"1713\">\n<p class=\"\" data-start=\"1615\" data-end=\"1713\"><strong data-start=\"1615\" data-end=\"1624\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u0938\u094d\u0935\u0924\u0902\u0924\u094d\u0930 \u0935\u093e\u0915\u094d\u092f\u093e\u0902\u0936\u094b\u0902 \u0915\u094b \u091c\u094b\u0921\u093c\u0928\u0947 \u092f\u093e \u0938\u0942\u091a\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u0938\u094d\u0924\u0941\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0905\u0932\u0917 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1714\" data-end=\"1841\">\n<p class=\"\" data-start=\"1716\" data-end=\"1728\"><strong data-start=\"1716\" data-end=\"1727\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"1731\" data-end=\"1841\">\n<li class=\"\" data-start=\"1731\" data-end=\"1789\">\n<p class=\"\" data-start=\"1733\" data-end=\"1789\">English: <em data-start=\"1742\" data-end=\"1789\">I have a meeting tomorrow; I need to prepare.<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1792\" data-end=\"1841\">\n<p class=\"\" data-start=\"1794\" data-end=\"1841\">Hindi: <em data-start=\"1801\" data-end=\"1841\">\u0915\u0932 \u092e\u0947\u0930\u0940 \u092c\u0948\u0920\u0915 \u0939\u0948; \u092e\u0941\u091d\u0947 \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930 \u0939\u094b\u0928\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"1848\" data-end=\"1880\"><strong data-start=\"1852\" data-end=\"1880\">7. Quotation Marks (&#8221; &#8220;)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"1881\" data-end=\"2182\">\n<li class=\"\" data-start=\"1881\" data-end=\"1965\">\n<p class=\"\" data-start=\"1883\" data-end=\"1965\"><strong data-start=\"1883\" data-end=\"1894\">English<\/strong>: Used to indicate direct speech, quotations, or titles of short works.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"1966\" data-end=\"2064\">\n<p class=\"\" data-start=\"1968\" data-end=\"2064\"><strong data-start=\"1968\" data-end=\"1977\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u0938\u0940\u0927\u0947 \u0938\u0902\u0935\u093e\u0926, \u0909\u0926\u094d\u0927\u0930\u0923 \u092f\u093e \u091b\u094b\u091f\u0947 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0936\u0940\u0930\u094d\u0937\u0915 \u0915\u094b \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2065\" data-end=\"2182\">\n<p class=\"\" data-start=\"2067\" data-end=\"2079\"><strong data-start=\"2067\" data-end=\"2078\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"2082\" data-end=\"2182\">\n<li class=\"\" data-start=\"2082\" data-end=\"2131\">\n<p class=\"\" data-start=\"2084\" data-end=\"2131\">English: <em data-start=\"2093\" data-end=\"2131\">She said, &#8220;I will be there at 5 PM.&#8221;<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2134\" data-end=\"2182\">\n<p class=\"\" data-start=\"2136\" data-end=\"2182\">Hindi: <em data-start=\"2143\" data-end=\"2182\">\u0909\u0938\u0928\u0947 \u0915\u0939\u093e, &#8220;\u092e\u0948\u0902 5 \u092c\u091c\u0947 \u0935\u0939\u093e\u0901 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u0942\u0902\u0917\u0940\u0964&#8221;<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"2189\" data-end=\"2214\"><strong data-start=\"2193\" data-end=\"2214\">8. Apostrophe (&#8216;)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"2215\" data-end=\"2449\">\n<li class=\"\" data-start=\"2215\" data-end=\"2278\">\n<p class=\"\" data-start=\"2217\" data-end=\"2278\"><strong data-start=\"2217\" data-end=\"2228\">English<\/strong>: Used to show possession or to form contractions.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2279\" data-end=\"2352\">\n<p class=\"\" data-start=\"2281\" data-end=\"2352\"><strong data-start=\"2281\" data-end=\"2290\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u092e\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e\u0928\u093e \u0939\u0915 \u0926\u093f\u0916\u093e\u0928\u0947 \u092f\u093e \u0938\u0902\u0915\u0941\u091a\u0928 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2353\" data-end=\"2449\">\n<p class=\"\" data-start=\"2355\" data-end=\"2367\"><strong data-start=\"2355\" data-end=\"2366\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"2370\" data-end=\"2449\">\n<li class=\"\" data-start=\"2370\" data-end=\"2416\">\n<p class=\"\" data-start=\"2372\" data-end=\"2416\">English: <em data-start=\"2381\" data-end=\"2403\">This is John&#8217;s book.<\/em> (Possession)<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2419\" data-end=\"2449\">\n<p class=\"\" data-start=\"2421\" data-end=\"2449\">Hindi: <em data-start=\"2428\" data-end=\"2449\">\u092f\u0939 \u091c\u0949\u0928 \u0915\u0940 \u0915\u093f\u0924\u093e\u092c \u0939\u0948\u0964<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"2456\" data-end=\"2480\"><strong data-start=\"2460\" data-end=\"2480\">9. Dash (\u2013 or \u2014)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"2481\" data-end=\"2813\">\n<li class=\"\" data-start=\"2481\" data-end=\"2560\">\n<p class=\"\" data-start=\"2483\" data-end=\"2560\"><strong data-start=\"2483\" data-end=\"2494\">English<\/strong>: Used to indicate a pause, break, or an abrupt change in thought.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2561\" data-end=\"2656\">\n<p class=\"\" data-start=\"2563\" data-end=\"2656\"><strong data-start=\"2563\" data-end=\"2572\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u0935\u093f\u0930\u093e\u092e, \u0930\u0941\u0915\u093e\u0935\u091f \u092f\u093e \u0935\u093f\u091a\u093e\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u091a\u093e\u0928\u0915 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u0915\u094b \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2657\" data-end=\"2813\">\n<p class=\"\" data-start=\"2659\" data-end=\"2671\"><strong data-start=\"2659\" data-end=\"2670\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"2674\" data-end=\"2813\">\n<li class=\"\" data-start=\"2674\" data-end=\"2746\">\n<p class=\"\" data-start=\"2676\" data-end=\"2746\">English: <em data-start=\"2685\" data-end=\"2746\">She was going to the store \u2013 but then she changed her mind.<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2749\" data-end=\"2813\">\n<p class=\"\" data-start=\"2751\" data-end=\"2813\">Hindi: <em data-start=\"2758\" data-end=\"2813\">\u0935\u0939 \u0926\u0941\u0915\u093e\u0928 \u091c\u093e \u0930\u0939\u0940 \u0925\u0940 \u2013 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092b\u093f\u0930 \u0909\u0938\u0928\u0947 \u0905\u092a\u0928\u093e \u092e\u0928 \u092c\u0926\u0932 \u0932\u093f\u092f\u093e\u0964<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"2820\" data-end=\"2848\"><strong data-start=\"2824\" data-end=\"2848\">10. Parentheses (())<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"2849\" data-end=\"3133\">\n<li class=\"\" data-start=\"2849\" data-end=\"2916\">\n<p class=\"\" data-start=\"2851\" data-end=\"2916\"><strong data-start=\"2851\" data-end=\"2862\">English<\/strong>: Used to add additional information or clarification.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2917\" data-end=\"2989\">\n<p class=\"\" data-start=\"2919\" data-end=\"2989\"><strong data-start=\"2919\" data-end=\"2928\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u0905\u0924\u093f\u0930\u093f\u0915\u094d\u0924 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u092f\u093e \u0938\u094d\u092a\u0937\u094d\u091f\u0924\u093e \u0926\u0947\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"2990\" data-end=\"3133\">\n<p class=\"\" data-start=\"2992\" data-end=\"3004\"><strong data-start=\"2992\" data-end=\"3003\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"3007\" data-end=\"3133\">\n<li class=\"\" data-start=\"3007\" data-end=\"3071\">\n<p class=\"\" data-start=\"3009\" data-end=\"3071\">English: <em data-start=\"3018\" data-end=\"3071\">I finally met her (after a long time) at the party.<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"3074\" data-end=\"3133\">\n<p class=\"\" data-start=\"3076\" data-end=\"3133\">Hindi: <em data-start=\"3083\" data-end=\"3133\">\u092e\u0948\u0902 \u0906\u0916\u093f\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0909\u0938\u0938\u0947 (\u092c\u0939\u0941\u0924 \u0938\u092e\u092f \u092c\u093e\u0926) \u092a\u093e\u0930\u094d\u091f\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0932\u093e\u0964<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"3140\" data-end=\"3162\"><strong data-start=\"3144\" data-end=\"3162\">11. Hyphen (-)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"3163\" data-end=\"3392\">\n<li class=\"\" data-start=\"3163\" data-end=\"3224\">\n<p class=\"\" data-start=\"3165\" data-end=\"3224\"><strong data-start=\"3165\" data-end=\"3176\">English<\/strong>: Used to join words or parts of words together.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"3225\" data-end=\"3301\">\n<p class=\"\" data-start=\"3227\" data-end=\"3301\"><strong data-start=\"3227\" data-end=\"3236\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u0936\u092c\u094d\u0926\u094b\u0902 \u092f\u093e \u0936\u092c\u094d\u0926\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u094b\u0902 \u0915\u094b \u091c\u094b\u0921\u093c\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"3302\" data-end=\"3392\">\n<p class=\"\" data-start=\"3304\" data-end=\"3316\"><strong data-start=\"3304\" data-end=\"3315\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"3319\" data-end=\"3392\">\n<li class=\"\" data-start=\"3319\" data-end=\"3355\">\n<p class=\"\" data-start=\"3321\" data-end=\"3355\">English: <em data-start=\"3330\" data-end=\"3355\">It\u2019s a well-known fact.<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"3358\" data-end=\"3392\">\n<p class=\"\" data-start=\"3360\" data-end=\"3392\">Hindi: <em data-start=\"3367\" data-end=\"3392\">\u092f\u0939 \u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0938\u093f\u0926\u094d\u0927 \u0924\u0925\u094d\u092f \u0939\u0948\u0964<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"3399\" data-end=\"3423\"><strong data-start=\"3403\" data-end=\"3423\">12. Ellipsis (\u2026)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"3424\" data-end=\"3704\">\n<li class=\"\" data-start=\"3424\" data-end=\"3491\">\n<p class=\"\" data-start=\"3426\" data-end=\"3491\"><strong data-start=\"3426\" data-end=\"3437\">English<\/strong>: Used to indicate an omission or unfinished thoughts.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"3492\" data-end=\"3578\">\n<p class=\"\" data-start=\"3494\" data-end=\"3578\"><strong data-start=\"3494\" data-end=\"3503\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u091b\u094b\u0921\u093c\u0947 \u0917\u090f \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u0947 \u092f\u093e \u0905\u0927\u0942\u0930\u0947 \u0935\u093f\u091a\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"3579\" data-end=\"3704\">\n<p class=\"\" data-start=\"3581\" data-end=\"3593\"><strong data-start=\"3581\" data-end=\"3592\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"3596\" data-end=\"3704\">\n<li class=\"\" data-start=\"3596\" data-end=\"3646\">\n<p class=\"\" data-start=\"3598\" data-end=\"3646\">English: <em data-start=\"3607\" data-end=\"3646\">I was thinking\u2026 maybe we should wait.<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"3649\" data-end=\"3704\">\n<p class=\"\" data-start=\"3651\" data-end=\"3704\">Hindi: <em data-start=\"3658\" data-end=\"3704\">\u092e\u0948\u0902 \u0938\u094b\u091a \u0930\u0939\u093e \u0925\u093e\u2026 \u0936\u093e\u092f\u0926 \u0939\u092e\u0947\u0902 \u0907\u0902\u0924\u091c\u093e\u0930 \u0915\u0930\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f\u0964<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"3711\" data-end=\"3732\"><strong data-start=\"3715\" data-end=\"3732\">13. Slash (\/)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"3733\" data-end=\"3966\">\n<li class=\"\" data-start=\"3733\" data-end=\"3793\">\n<p class=\"\" data-start=\"3735\" data-end=\"3793\"><strong data-start=\"3735\" data-end=\"3746\">English<\/strong>: Used to separate options or to show division.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"3794\" data-end=\"3870\">\n<p class=\"\" data-start=\"3796\" data-end=\"3870\"><strong data-start=\"3796\" data-end=\"3805\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u0935\u093f\u0915\u0932\u094d\u092a\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0905\u0932\u0917 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092f\u093e \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928 \u0926\u093f\u0916\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"3871\" data-end=\"3966\">\n<p class=\"\" data-start=\"3873\" data-end=\"3885\"><strong data-start=\"3873\" data-end=\"3884\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"3888\" data-end=\"3966\">\n<li class=\"\" data-start=\"3888\" data-end=\"3927\">\n<p class=\"\" data-start=\"3890\" data-end=\"3927\">English: <em data-start=\"3899\" data-end=\"3927\">You can choose tea\/coffee.<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"3930\" data-end=\"3966\">\n<p class=\"\" data-start=\"3932\" data-end=\"3966\">Hindi: <em data-start=\"3939\" data-end=\"3966\">\u0906\u092a \u091a\u093e\u092f\/\u0915\u0949\u092b\u0940 \u091a\u0941\u0928 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"3973\" data-end=\"3997\"><strong data-start=\"3977\" data-end=\"3997\">14. Brackets [ ]<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"3998\" data-end=\"4300\">\n<li class=\"\" data-start=\"3998\" data-end=\"4084\">\n<p class=\"\" data-start=\"4000\" data-end=\"4084\"><strong data-start=\"4000\" data-end=\"4011\">English<\/strong>: Used to add explanatory information or clarification within a sentence.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"4085\" data-end=\"4162\">\n<p class=\"\" data-start=\"4087\" data-end=\"4162\"><strong data-start=\"4087\" data-end=\"4096\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u0935\u093e\u0915\u094d\u092f \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u092a\u0937\u094d\u091f\u0940\u0915\u0930\u0923 \u092f\u093e \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u091c\u094b\u0921\u093c\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"4163\" data-end=\"4300\">\n<p class=\"\" data-start=\"4165\" data-end=\"4177\"><strong data-start=\"4165\" data-end=\"4176\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"4180\" data-end=\"4300\">\n<li class=\"\" data-start=\"4180\" data-end=\"4242\">\n<p class=\"\" data-start=\"4182\" data-end=\"4242\">English: <em data-start=\"4191\" data-end=\"4242\">She went to the store [after meeting her friend].<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"4245\" data-end=\"4300\">\n<p class=\"\" data-start=\"4247\" data-end=\"4300\">Hindi: <em data-start=\"4254\" data-end=\"4300\">\u0935\u0939 \u0926\u0941\u0915\u093e\u0928 \u092a\u0930 \u0917\u0908 (\u0905\u092a\u0928\u0947 \u0926\u094b\u0938\u094d\u0924 \u0938\u0947 \u092e\u093f\u0932\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926)\u0964<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"4307\" data-end=\"4332\"><strong data-start=\"4311\" data-end=\"4332\">15. Ampersand (&amp;)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"4333\" data-end=\"4507\">\n<li class=\"\" data-start=\"4333\" data-end=\"4381\">\n<p class=\"\" data-start=\"4335\" data-end=\"4381\"><strong data-start=\"4335\" data-end=\"4346\">English<\/strong>: Used to represent the word &#8220;and.&#8221;<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"4382\" data-end=\"4441\">\n<p class=\"\" data-start=\"4384\" data-end=\"4441\"><strong data-start=\"4384\" data-end=\"4393\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 &#8220;\u0914\u0930&#8221; \u0936\u092c\u094d\u0926 \u0915\u094b \u0926\u0930\u094d\u0936\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"4442\" data-end=\"4507\">\n<p class=\"\" data-start=\"4444\" data-end=\"4456\"><strong data-start=\"4444\" data-end=\"4455\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"4459\" data-end=\"4507\">\n<li class=\"\" data-start=\"4459\" data-end=\"4483\">\n<p class=\"\" data-start=\"4461\" data-end=\"4483\">English: <em data-start=\"4470\" data-end=\"4483\">Tom &amp; Jerry<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"4486\" data-end=\"4507\">\n<p class=\"\" data-start=\"4488\" data-end=\"4507\">Hindi: <em data-start=\"4495\" data-end=\"4507\">\u091f\u0949\u092e &amp; \u091c\u0947\u0930\u0940<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"4514\" data-end=\"4535\"><strong data-start=\"4518\" data-end=\"4535\">16. Slash (\/)<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"4536\" data-end=\"4760\">\n<li class=\"\" data-start=\"4536\" data-end=\"4592\">\n<p class=\"\" data-start=\"4538\" data-end=\"4592\"><strong data-start=\"4538\" data-end=\"4549\">English<\/strong>: Used to separate options or alternatives.<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"4593\" data-end=\"4664\">\n<p class=\"\" data-start=\"4595\" data-end=\"4664\"><strong data-start=\"4595\" data-end=\"4604\">Hindi<\/strong>: \u092f\u0939 \u0935\u093f\u0915\u0932\u094d\u092a\u094b\u0902 \u092f\u093e \u0935\u093f\u0915\u0932\u094d\u092a\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0905\u0932\u0917 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"4665\" data-end=\"4760\">\n<p class=\"\" data-start=\"4667\" data-end=\"4679\"><strong data-start=\"4667\" data-end=\"4678\">Example<\/strong>:<\/p>\n<ul data-start=\"4682\" data-end=\"4760\">\n<li class=\"\" data-start=\"4682\" data-end=\"4722\">\n<p class=\"\" data-start=\"4684\" data-end=\"4722\">English: <em data-start=\"4693\" data-end=\"4722\">You can take the bus\/train.<\/em><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"\" data-start=\"4725\" data-end=\"4760\">\n<p class=\"\" data-start=\"4727\" data-end=\"4760\">Hindi: <em data-start=\"4734\" data-end=\"4760\">\u0906\u092a \u092c\u0938\/\u091f\u094d\u0930\u0947\u0928 \u0932\u0947 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/em><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"\" data-start=\"4767\" data-end=\"4786\"><strong data-start=\"4771\" data-end=\"4786\">Conclusion:<\/strong><\/h3>\n<p class=\"\" data-start=\"4787\" data-end=\"4973\">These punctuation marks play a crucial role in making the meaning of sentences clear and improving readability. Understanding when and how to use each one will help enhance your writing.<\/p>\n<p class=\"\" data-start=\"4975\" data-end=\"5032\">Let me know if you need further explanations or examples!<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0935\u093f\u0930\u093e\u092e \u091a\u093f\u0939\u094d\u0928 \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u0914\u0930 \u0905\u0902\u0917\u094d\u0930\u0947\u091c\u0940 \u092e\u0947\u0902 &#8211; Punctuation Marks in Hindi and English Punctuation- \u0935\u093f\u0930\u093e\u092e \u091a\u093f\u0928\u094d\u0939 \u0935\u093f\u0930\u093e\u092e \u091a\u093f\u0928\u094d\u0939 \u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u092c\u093f\u0902\u0926\u0941 (Point) \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u092c \u0939\u092e \u0915\u094b\u0908 \u092d\u0940 \u0935\u093e\u0915\u094d\u092f \u0932\u093f\u0916\u0924\u0947 \u0939\u0948 \u0924\u094b \u0909\u0938\u0915\u094b \u092a\u0942\u0930\u093e \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u092c\u093f\u0902\u0926\u0941 (Point) \u092f\u093e \u0935\u093f\u0930\u093e\u092e \u091a\u093f\u0928\u094d\u0939 (Punctuation Marks) \u0932\u0917\u0924\u0947 \u0939\u0948 \u0935\u093f\u0930\u093e\u092e \u091a\u093f\u0928\u094d\u0939 (Punctuation Marks) \u00a0\u0915\u0908 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":91,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[299],"tags":[300,301,302,303],"class_list":["post-2855","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-punctuation-marks","tag-punctuation-marks-in-english","tag-punctuation-marks-in-hindi","tag-punctuation-marks-in-hindi-and-english","tag-303"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2855","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/users\/91"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2855"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2855\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2855"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2855"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.reilsolar.com\/hindigyan\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}